• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
О́ndiris 30 Sáýir, 2025

Metallýrgııa – ekonomıka tiregi

651 ret
kórsetildi

Buǵan deıin metall synyqtaryn jınaýmen aınalysatyn jeke tulǵalardyń kirisine 85% salyq jeńildigi berilgen bolsa, endi atalǵan norma kúshin joıǵan. Taıaýda «Tústi metall jáne metall qaldyqtaryn jınaýshylar qaýymdastyǵy» Ulttyq ekonomıka mınıstrligi men Májiliske hat joldap, máseleniń jaı-japsaryn túsindirýdi surady.

«Bul qadam memlekettik saıasat aıasynda salyqtyq jeńildikti 20%-ǵa qysqartý maqsatynda qabyl­danǵan. Dese de munyń saldaryna úńile bilýimiz kerek. El ekonomıkasy munaıdan ǵana turmaıdy. Metallýrgııa salasy ekonomıkada stra­tegııalyq mańyzǵa ıe, al metall synyqtaryn jınaý men qaıta óńdeý – onyń ajyramas bóligi. Metallýrgııalyq kásiporyndar shıkizat retinde qaıtalama metaldardy paıdalanady, bul ón­diristik shyǵyndy azaıtyp, tabıǵı resýrsqa túsetin júktemeni jeńildetedi. Álemdik tájirı­bege súıen­sek, 1 tonna bolatty qaıta óńdeý 1,5 tonna temir kenin jáne 0,5 tonna kómirdi únemdeýge múmkindik bere­di. Sondaı-aq metaldardy qaıta óńdeý ekologııalyq júktemeni azaıtady, óıt­keni ol bastapqy kendi óndirý jáne óńdeýge ketetin shyǵyndy qysqartady», dedi qaýymdastyq óz málim­demesinde.

Olardyń aıtýynsha, qazir qara jáne tústi metaldar­dyń qaldyǵy men synyǵyn qarapaıym azamattar jınaıdy. Olardyń úlesi metall synyqtaryn jınaýdyń jalpy kóleminiń 80%-yn quraıdy. Biraq jańa salyqtyq talaptar bul azamattardyń tabysynan aıyrylyp, metall synyqtaryn tapsyrýǵa degen yntasyn kemitpek.

Bul rette qaýymdastyq metal­l synyqtaryn jınaýmen aınalysa­tyn jeke tulǵa­lar úshin salyq jeńil­dik­terin qaıtarý; metal­l synyqtardy qaıta óńdeıtin kásip­oryndarǵa salyqtyq demalys­tar nemese sýbsıdııa berý; lı­sen­zııalaý jáne baqylaý júıe­sin jetildirý; metall synyqtaryn jı­naýshylarǵa arnalǵan tirkeý rásimderin jeńildetý; jańa salyqtyq talaptardyń ekonomıka men metall nary­­ǵyna áserin jan-jaqty zertteý sııaqty usynystar joldaıdy.

«Úkimettiń bıýdjet tap­shyly­ǵyn qysqartýǵa tyrysyp jatqa­ny quptarlyq shara, degenmen qara jáne tústi metaldardyń qaldyǵyn jınaıtyn azamattar úshin jeńildiktiń joıylýy qıyn­d­yq týǵyzaıyn dep tur. Sondyqtan salyqtyq ózgeristerdi qaıta qarap, balama sharalardy qaras­tyrý mańyzdy», deıdi qaýym­dastyq ókilderi.

Ekonomıst Alpamys Segiz­baı­ulynyń sózinshe, qaýymdas­tyqtyń kóterip otyrǵan máselesi óte ózek­ti. Sarapshy máseleni «Atameken» UKP-men bir­le­sip sheshýdi usynady.

«Tıisti mekemeler men Má­ji­liske hat jolda­mas buryn memlekettik ınstıtýttarǵa prob­lemany sheshý joldaryn usynyp, talqylatyp alǵany durys bolar edi. Instıtýttar má­seleni tereńi­rek zerdelep, ýájdiń oryndy ekenin kórse­tip beredi. Menińshe, jalǵyz qaýymdastyq emes, bir­neshe qaýymdastyq birlese otyryp hat joldasa, mınıstrlik pen Má­jilis qulaq asar edi», degen oıyn jetkizdi sarapshy.