Qazaqstan azyq-túlik baǵasy ındeksi boıynsha álemniń 139 eli ishinde 21-orynǵa jaıǵasty. Búginde bul másele – álemniń kóptegen elinde ózekti. Ásirese sońǵy jyldary azyq-túlikke ketetin shyǵyn halyqtyń negizgi tutyný sebetinde eń úlken úles alyp otyr, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Azyq-túlik baǵasy ındeksi ár eldegi tutyný sebetiniń salystyrmaly qunyn kórsetedi. Indeks neǵurlym tómen bolsa, azyq-túlik soǵurlym arzan degendi bildiredi. Qazaqstanda bul kórsetkish AQSh-taǵy Nıý-Iorkpen salystyrǵanda 72 paıyzǵa arzan. Alaıda Belarýs, Ýkraına jáne О́zbekstanda azyq-túlik baǵasy bizge qaraǵanda tómen, al Qyrǵyzstan, Ázirbaıjan, Moldova jáne Armenııada kerisinshe qymbatyraq. Energyprom.kz taldaý portalynyń aqparynsha, bıyl aqpanda eldegi áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlarynyń quny byltyrǵa qaraǵanda 3,7 paıyzǵa ósken. Iаǵnı 19 túrli áleýmettik mańyzy bar taýardyń 12-siniń baǵasy kóterilipti. Ásirese, kartop birden 60 paıyzǵa qymbattaǵan. Pııaz 28, qyryqqabat 16,6, tuz 14 jáne sary maı quny 10 prosentke sharyqtaǵan. Sonymen qatar, kúnbaǵys maıy men sıyr eti 8,5, taýyq eti 6,7 paıyzǵa ósti. Al qant, makaron ónimderi, jumyrtqa, un, sábiz, kúrish pen qaraqumyq quny tómendegen. О́ńirler boıynsha eń joǵary baǵa ósimi Qaraǵandy, Aqtóbe jáne Semeıde baıqalǵan. Al Astana, Jezqazǵan jáne Qyzylorda qalalarynda baǵa aıtarlyqtaı óspepti
Megapolıste búginde baǵany turaqtandyrý maqsatynda aýqymdy jumystar atqarylyp jatyr. «Almaty» áleýmettik-kásipkerlik korporasııasy iri azyq-túlik saýda jelisimen kelisimshart jasasyp, 10 myń 440 tonna kógónisti, naqtyraq aıtsaq, kartop, sábiz, pııaz, qyryqqabat sekildi ónimderdi tómendetilgen baǵamen satýdy kózdep otyr. Budan bólek, 606 tonna bolatyn 11 túrli áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik ónimderine de baǵany turaqtandyrý sharalary júrgizilip jatyr. Bul tizimde qaraqumyq, kúrish, kúnbaǵys maıy, aıran, sary maı, un, sıyr eti, taýyq eti, tuz jáne taǵy basqa ónimder bar. Sonymen qatar qalada qus etiniń qunyn ustap turý úshin iri fabrıkalardyń birimen kelisim jasalǵan. 2024 jyldyń qazanynan bastap bir keli taýyq eti 1100 teńgeden aspaıdy. Jumyrtqa baǵasyn tómendetý úshin de tıisti kelisim jasalǵan. Búginde bul ónim 51 teńgeden satylyp jatyr. Sonymen qatar sút ónimderi men qant qunyn tómendetý maqsatynda qosymsha jobalar iske asyrylyp jatyr. Ár demalys kúnderi Almatynyń tórt aýdanynda aýyl sharýashylyǵy jármeńkeleri ótedi.Naqtyraq aıtsaq, Áýezov aýdany boıynsha О́tegen batyr kóshesinde, Bostandyq aýdany úshin Qazaqfılm yqshamaýdanynda, Medeý aýdanynda Meńdiqulov býlvary men Bekturov kóshesi, al Almaly aýdanyndaǵy jármeńke Masanchı kóshesinde uıymdastyrylady. Munda ónimder naryq baǵasynan 15-20 paıyzǵa arzan satylady. Mamandardyń aıtýynsha, jármeńkeden bólek, arnaıy saıt ta jumys istep tur. Tutynýshylar sol jerden saýda oryndaryn qaraýǵa múmkindik alady.
«Biz – demalys kúngi jármeńkelerdiń uıymdastyrýshysymyz. Qazirgi ýaqytta olar qalanyń 4 aýdanynda ótkiziledi. Bul jármeńkelerge Almaty oblysy men Almaty qalasynan 318-den astam aýyl sharýashylyǵy ónimin óndirýshi qatysady. Sondaı-aq arnaıy saıt bar. Onda kez kelgen adam ótkiziletin is-sharalar, saýda núkteleri jáne baǵany turaqtandyrý oryndary týraly aqparat ala alady. Saıt almatyazyk.kz. dep atalady. Qalanyń árbir qonaǵy men turǵyny osy saıtqa kirip, azyq-túlikti belgilengen baǵamen satyp alýyna múmkindigi bar», – dedi «Almaty» ÁKK Azyq-túlikpen qamtamasyz etý jáne saýda departamentiniń dırektory Azızjan Turǵanov.
2024 jyly áleýmettik mańyzy bar azyq-túlikke shekti baǵadan asyp ketý derekteri boıynsha el kóleminde 7 quqyq buzýshylyq tirkelip, jeke tulǵalarǵa jalpy somasy bir jarym mıllıon teńge aıyppul salynǵan. Sonymen qatar 4 400-den astam jaǵdaıda saýda ústemesiniń artyq qoıylǵany anyqtalyp, 278 kásipkerge aıyppul salynypty. Qalǵandary eskertý alǵan. Jınaqtalǵan aıyppul somasy 16,2 mıllıon teńgege jetken. Munyń bári baǵa turaqtylyǵyn saqtaý úshin qabyldanyp jatqan naqty sharalar ekenin kórsetedi.