Jýyrda jol túsip, Shubartaý óńirine barǵanda, Barshatas, Baıqoshqar aýyldaryn kórip qaıtqan edik.
Tań bozymen Barshatastan Baqanas ózenin boılap, Kópbeıitke tarttyq. Barshatas pen Baıqoshqar aýylynyń arasynda kóterme qara jol jatyr. Burynǵy Shubartaý aýdanyna qarasty mańnyń ózinde bes-alty ken orny bar eken. Ári-beri rýda tasyǵan aýyr júk kólikteri, odan qalsa Shubartaýdan Almatyǵa et tasyp shubaǵan kólikter kórinedi.
Dittegen jerimizge de jettik. Erterekte bul jer – Kóktúbek dep atalypty. Barshatas pen Baıqoshqar aýyldarynyń dál ortasynda Kópbeıit ıakı Bosaǵa tur. Bul jer Halyq jazýshysy, Abaı atyndaǵy memlekettik syılyqtyń laýreaty Muhtar Maǵaýınniń atasy – Maǵaýııa aqsaqaldyń qystaýy. Áıgili jazýshynyń týǵan jeri.
«Meniń babam Qurymbaı aqsaqal Abaımen dos-jar bolǵan. Jasy úlken, biraq óte jaqyn bolǵan. Abaı atam 1886 jyly Baqanas ózeniniń boıyna jaılaýǵa shyqqysy keledi. Negizinde Abaı aýyly Shyńǵystan asyp, Shaqpaq degen jaılaýda otyrypty kóbinde. Sol jyly bizdiń aqsaqal (Qurymbaı Bitenuly – B.Q) óziniń qystaýyna ákelip qondyrady. Abaı atam onyń qystaý ekenin bilmepti. Kópbeıit týraly Kókbaı Janataıulynyń esteliginde bar. Kópbeıitke kelgende «Jazdy kún shilde bolǵanda» degen óleńin jazǵan. Abaı atamyz Kópbeıitte jaz boıy jaılap, jaqsy demalyp qaıtty deıdi. Keter kezde bata beripti, bizdiń shańyraqta saqtalǵan áńgime. «Sóz ustaıtyn ul týsyn, el ustaıtyn bı týsyn!» depti. Sodan keıin arada elý alty jyl ótkende sóz ustaıtyn men keldim dúnıege. El ustaıtyn urpaq bolashaqta bolatyn shyǵar. Abaı – bizdiń shańyraqta áýlıe esebinde, pir tutylatyn adam. Úlken ákem Maǵaýııa barlyq óleńin jatqa biletin. Shákárimuly Ahatpen bala kezden birge tel ósken. Tórt-bes jasymnan bastap men de jattap óstim. Bizdiń aýyl – Abaı aýyly, Shyńǵystaýdyń kúngeıi. Kózimdi ashqannan Abaıdyń óleńi sanamdy oıatyp, búkil ómirime baǵyt siltedi», deıdi jazýshy óz esteliginde.
Árirekte Kópbeıit eski qorymy kóri-nip tur. Baqanas ózeniniń ber jaǵyndaǵy Qurymbaı áýletiniń qorymynda bolyp, zııarat ettik. Eski qystaýdy Muhtar atanyń janyna jaqyn tartqan baýyry О́mirtaı Laqan tanystyrdy.
«Muqań eski jurtyna eki jyl saıyn kelip turatyn. Bul – Maǵaýııa aqsaqaldyń eski qonysy. Muqańnyń kindik qany tamǵan jer. Ol kisi bárin kórsetip, túsindirip ketti. Qazir taban tasy ǵana qalǵan eski jurt bolǵanymen, kezinde táýir úı bolsa kerek. О́ıtkeni basyna qıyn-qystaý kún týǵanda Alash arystary osynda kelip panalapty. Keıinnen ujymshar tartyp alyp, keńse jasaǵan. Jergilikti jurt muny Eski keńse dep ataıdy. Muqańnyń bala kezinde aınala jap-jasyl, shóbi bitik, ǵajap qonys bolypty», deıdi О́mirtaı aǵa.
Al búginde Eski keńse atalatyn Maǵaýııa aqsaqaldyń jurty, ıaǵnı bala Muhtardyń ósken jeri qaraýsyz qalypty. Qorshaýǵa alynyp, ornyna belgi qoıylmasa, «Qııandaǵy qystaýdyń» qazirgi kúıi qıyndaý. Talaı taý tulǵanyń tabany tıgen topyraq búginde birshama tólejip jatyr. Mal taptaǵan, kirpishteri tonalǵan. О́tkende «oıbaı, Muqańnyń súıegin elge ákeleıik» degen azamattar osy jaıtty nege eskermeıdi eken dedik te qoıdyq.
Abaı oblysy