Aqpan aıynyń alǵashqy kúnderinen bastap elordada aýdan basshylarynyń dástúrli halyqpen esep berý kezdesýleri bolyp ótti. Onda aýdan ákimderi ótken jyly atqarylǵan jumystardy saralap, alda turǵan mindetterdi baıandap, esepti kezdesýge jınalǵan jurtshylyqtyń suraqtaryna jaýap berdi.
Esil aýdanynda 2-6 aqpan kúnderi aralyǵynda turǵyndar aldyndaǵy ákimniń 5 esep berý jınalysy bolyp ótken. Bul basqosýlarǵa aýdannyń 900-den astam turǵyndary qatysqan. Esep berý jınalystaryna Parlament jáne máslıhat depýtattary, jergilikti atqarýshy organdardyń ókilderi qatysty. Aýdan ákimi Sábılá Mustafınanyń aıtýynsha, jurtshylyqpen bolǵan júzdesýlerde 71 adam sóz sóılep, aýdannyń áleýmettik-ekonomıkalyq ahýalyna qatysty óz oılaryn ortaǵa salǵan. Solardyń ishinde qaǵazǵa jazylǵan usynys-tilekterdiń sany 120-dan astam. Turǵyndardan kelip túsken jazbasha aryz-shaǵymdardyń barlyǵy negizinen áleýmettik taqyrypty qamtyǵan. Onyń 92-si sol júzdesý barysynda sheshimin tapsa, 29 usynys-shaǵymǵa baılanysty atqarylatyn is-josparlar bekitildi. Aýdan turǵyndaryn tolǵandyrǵan ózekti 6 máseleni sheshý aldaǵy kún tártibine qoıylǵan.
Máselen, Prıgorodnyı turǵyn alaby turǵyndarymen ótken kezdesýde aýdan ákimi munda 1500 adamǵa arnalǵan meshit ashylǵanyn, bıyl osy meshittiń janynan medrese men ashana salý josparlanyp otyrǵanyn atap kórsetti. О́tken jyly aýdan boıynsha 53 otbasyna qysqy otyn alý úshin kómek kórsetilse, múgedek balalardy úıde tárbıeleıtin 10 adamǵa járdemaqy, 18 jasqa deıingi 6 balaǵa memlekettik járdemaqy, 24 adamǵa turǵyn úı kómegi berilgen. Prıgorodnyı turǵyn alabyn qala ishindegi avtobýs baǵyttarymen qamtamasyz etý jaqsy jolǵa qoıylǵan. Munda №10 jáne №12 avtobýstary turaqty qatynas jasap tursa, endi №53-shi jańa ekspress-baǵyty ashyldy. 4 jańa aıaldama salyndy. Mektepke qosymsha qurylys salý jumysy sheshimin tappaq. Bıylǵy jyly munda 500 oryndyq ambýlatorııalyq-emhanalyq keshen boı kóteredi.
Saryarqa aýdany boıynsha ótkizilip jatqan aýdan ákiminiń esep berý jınalystarynda da turǵyndar belsendilik tanytty. Aýdan boıynsha ótken 5 eseptik kezdesýge 1400-den astam adam qatysqan. Kezdesýler barysynda aýdannyń 75 turǵyny sóz sóılep, 100-den astam jazbasha usynys-pikirler túsken. Aýdan ákimi Ermaǵanbet Bólekbaevtyń aıtýynsha, turǵyndardy negizinen qoǵamdyq kólik, jol, kóshelerdi jaryqtandyrý jáne abattandyrý máseleleri kóptep tolǵandyrady eken. Suraqtardyń basym bóligi osy máseleler tóńireginde órbigen. Máselen, О́ndiris turǵyn alabynda ótken júzdesýde ákim aǵymdaǵy jyly aýdan bıýdjeti 8,9 mıllıard teńgege jetkenin atap ótti. Osynyń ishinde turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyqty jańǵyrtý baǵdarlamasy boıynsha bıyl 735 mıllıon teńgege 20 kóppáterli úıdi jóndeý josparlanyp otyrǵandyǵy aıtyldy. Elordadaǵy apatty úılerdi buzý baǵdarlamasy sheńberinde Saryarqa aýdany boıynsha aldaǵy aqpan, naýryz aılarynda 19 úı, al jyl sońyna deıin 40 úı, sonyń ishinde, О́ndiris turǵyn alabynda 16 apattyq jaǵdaıdaǵy úı buzylatyn boldy. Kezdesýlerde sóz alǵan turǵyndar aýdannyń áleýmettik-ekonomıkalyq ahýalynda oryn alyp otyrǵan keleńsiz jaǵdaılardy da tilge tıek etti.
Almaty aýdanynyń ákimi Bekbol Saǵyn aqpannyń alǵashqy kúnderi aýdan jurtshylyǵymen esepti júzdesýler ótkizdi. Máselen, «Astana sý arnasy» mekemesinde ótken kezdesýde qala turǵyny Naqyp Júsipovanyń kóktemgi sý tasqynynyń aldyn alý sharalary boıynsha kótergen máselesine baılanysty jan-jaqty jaýap berdi. Aýdan ákiminiń aıtýynsha, bıyl sý tasqynynyń aldyn alý sharalary erte bastalǵan. Aýdanda arnaıy shtab qurylyp, sý basý qaýpi bar aýmaqtar eskerilip, aýdan aýmaǵy birneshe bólikterge bólinip, qosymsha tehnıka men jumys kúshi bólingenin atap kórsetti. Bul rette kóktemgi sý tasqynyn boldyrmaý úshin qazirden bastap aýlalardaǵy qardy der kezinde shyǵarý jumystaryn uıymdastyrý qajet ekenin aıta kelip, aýdanda arnaıy keste jasalǵandyǵyn eskertti. Dál osyndaı kezekti esep berý júzdesýinde «Kazgorodok» turǵyn alaby, Dosmuhameduly, Aqjol kósheleriniń turǵyndary qoǵamdyq kólik qyzmetine baılanysty máselelerdi kóterdi. Máselen, aýdan turǵyny Marhaba Zalılova óz sózinde Dosmuhameduly kóshesinde jańadan salynǵan emhanaǵa deıin birde-bir avtobýs júrmeıtinin aıtsa, kezdesýge qatysýshy Kártaı Sátimbekov qalalyq avtobýstardyń sırek júretindigin, ortalyq kóshelerdegi avtobýs baǵdarlarynyń ıntervalyn retteý qajettigin tilge tıek etti.
Naq osyndaı esepti kezdesý Internasıonalnyı turǵyn alabyndaǵy №44 orta mektep ǵımaratynda da bolyp ótti. Onda da aýdan basshysy turǵyndar tileginiń eskerilip, keleshekte olar kótergen máseleler boıynsha tıisti sharalar qabyldanatynyn, esepti júzdesýlerde aıtylǵan barlyq máseleniń jiti qadaǵalaýda bolatynyn atap kórsetti.
Jylqybaı JAǴYPARULY,
«Egemen Qazaqstan».