Jaqynda Májilis depýtaty Ardaq Nazarov BAQ ókiliniń «1 aıda azyq-túlikke qansha qarjy jumsaısyz» degen saýalyna «et pen maıdan basqa tamaq ónimderine 30-50 myń aralyǵynda qarajat jumsaıtynyn» aıtqan edi. Májilismenniń jaýaby men bazardaǵy baǵa qabysa ma? Biz Astanadaǵy «Ortalyq bazarǵa» arnaıy baryp, Úkimet bekitken tizimdegi 19 áleýmettik mańyzy bar taýardyń baǵasyn bilip, elordalyqtar azyq-túlikke aıyna qansha jaratyp júrgenin surap bildik, dep jazady Egemen.kz.
Aldymen bazardaǵy saýda qatarlaryn aralap áleýmettik mańyzy bar taýarlardyń bir kelige shaqqandaǵy ortasha baǵasyn anyqtaıyq.
Birinshi sortty bıdaı unynyń eki kelisi – 2200 tg;
Nan – 180;
Makaron ónimderi – 1000 tg;
qaraqumyq jarmasy – 400 tg;
tazartylǵan kúrishtiń kelisi – 600 tg;
kartop - 350 tg (maýsymdyq jańa kartop – 450 tg);
ashanalyq sábiz – 350 tg;
pııaz – 350 tg;
qyryqqabattyń kelisi – 300 tg;
aq qant – qumsheker 2 kelisi – 1250 tg;
kúnbaǵys maıynyń 5 lıtri – 5000 tg;
sıyr eti kelisi – 3700 tg;
taýyq eti – 1590 tg;
sút aıran lıtirine – 480 tg;
sary maı – 750;
taýyq jumyrtqasynyń 30 danasy – 1800 tg;
as tuzy - 120-230 tg;
súzbe – 1250 tg.
Bul tek bekitilgen áleýmettik mańyzy bar taýarlar. Qazaqstandyqtardyń shaıdy tutynbaı tura almaıtynyn eskerip, shaı baǵasynyń ortasha baǵasy – 1300 tg ekenine kóz jetkizdik. Jalpy soma – 22 200 tg. Tizimdegi baǵalardyń basym kópshiligi – azyqtyń 1 aptalyq qor baǵasy. Aıyna 4 apta baryn eskerip, kúnbaǵys maıynyń baǵasyn shegerip, jalpy somany 1 aıǵa eseptesek – 73 800 tg shyǵady. Árıne, nan aıyna 4 ret qana alynbaıtynyn da eskerińiz. Demek, jalpy esep te eselene beretini anyq. Eń qarapaıym, kópshilik tutynatyn taýarlardyń naryqtaǵy baǵasy osyndaı. Sondyqtan, kópbalaly depýtat Ardaq Nazarovtyń BAQ-qa bergen jaýabyn saralaýdy oıly oqyrman enshisine qaldyramyz.
«Bes saýsaq birdeı bolmaıtyndyǵy» ispetti ár otbasy adam sanyna qaraı azyq-túlikke túrli mólsherde qarjy jumsaıtyny aıtpasa da túsinikti. Dese de kópbalaly otbasyǵa «1 aılyq azyq-túlik alýǵa 30-50 myń teńge» jete me degen saýaldy elordalyqtarǵa da qoıyp kórdik. Biz aıtqan somaǵa tańǵalyp qaraǵan ana azyq-túlikke etti esepke almaǵanda 100 myń teńge jaratatynyn aıtty, kelesi turǵyn «Qarjyny únemdep aldym degenniń ózinde etsiz 200 myń teńge jumsaımyz. Al asta-tók jeıtin bolsaq 300 myń teńgeni joqqa sanaý kerek» dedi. Taǵy bir turǵynnyń aıtýynsha, aıyna 50 myńnan joǵary aqsha azyq-túlikke arnalady. Saýalymyzǵa jaýap bergen 5 balanyń anasy: «Kópbalaly anamyn. Bizdiń otbasyǵa 1 aıǵa 150 myń ketedi. Al 30-50 myń teńgeni aılyq azyq-túlikke jetkize almaımyz. Qazir baǵa jyldam ózgerip, kóterilip jatyr», deıdi.
Osy oraıda Ulttyq statıstıka bıýrosynyń sáýir aıyndaǵy ınflıasııa deńgeıi men baǵaǵa qatysty san deregin saraladyq. О́tken jyldyń sáýirimen salystyrǵanda kartop baǵasy – 79%, basty pııaz – 63,8%, qyryqqabat – 46,8%, kúnbaǵys maıy – 20,8%, mıneraldy jáne aýyz sý – 16,8%, banan – 16,7%, qyzanaq – 14,1%, kondıterlik ónimder – 13,5%, sıyr eti – 13,2%, sary maı, qamyrdan jasalǵan ónimder – 11,4%-dan, qoı eti, balyq jáne teńiz ónimderi – 11,1%-dan, jemis jáne kókónis shyryndar – 10,6%, qııar - 10 paıyzǵa ósken. Al qaraqumyq jarmasy – 15,1%, kúrish – 6,9% jumyrtqa baǵasy - 5,6 paıyzǵa tómendegen.
Demek, 19 áleýmettik mańyzy bar azyq-túliktiń basym bóliginiń baǵasy qymbattaǵan. Al depýtattyń 30-50 myń teńgege 1 aılyq azyqty qaıdan alyp otyrǵany kópshilikke qyzyq bolýy zańdy. Árıne, osyndaı arzan baǵadaǵy azyq-túlikti qaıdan alatynyn aıtsa, halyqqa úlken kómek sol bolar ma edi?