Senat spıkeri Máýlen Áshimbaevtyń tóraǵalyǵymen palata janyndaǵy Sarapshylar klýbynyń «Qalam» medıajobasymen birlesken otyrysy ótti. Is-sharaǵa belgili sıngapýrlyq dıplomat, professor Kıshor Mahbýbanı meıman retinde qatysty. Otyrys barysynda sarapshylar shaǵyn jáne orta memleketterdiń keleshegi men jalpy halyqaralyq tártiptiń aldaǵy damý baǵdaryn talqylady.
Máýlen Áshimbaev atap ótkendeı, orta derjavalardyń artyp kele jatqan róli halyqaralyq qatynastardyń zamanaýı júıesin qalyptastyrýǵa, jahandyq beıbitshilikti, ornyqty damýdy jáne qaýipsizdikti qamtamasyz etýge aıryqsha yqpalyn tıgizedi. Osyǵan baılanysty sarapshylar professor Kıshor Mahbýbanıdiń «Azııa dáýiriniń» bastalýy týraly tujyrymyna jáne Qazaqstan men basqa da orta elder úshin týyp otyrǵan jańa múmkindikterge erekshe toqtaldy.
«Búgingi kezdesý jahandyq qaýipsizdik salasyndaǵy daǵdarys pen geosaıası shıelenis kúsheıe túsken kezeńde ótip otyr. Qazir burynǵy ózara is-qımyl úlgileriniń eskirgeni anyq baıqalady. Alpaýyt derjavalardyń básekesi, tehnologııalyq jáne sanksııalyq soǵystar, ashyq áskerı qaqtyǵystar, senim daǵdarysy, sondaı-aq halyqaralyq quqyqtyń ámbebap normalaryna nuqsan keltirý álem elderiniń ózara qarym-qatynasynda kúrdeli problemalarǵa ákelip soqtyrdy. Osyndaı jaǵdaıda professor Mahbýbanıdiń «Azııa dáýiriniń» bastalýy týraly tezısi erekshe qyzyǵýshylyq týdyrady. Shyn máninde, qazirgi tańda Azııa álemdik ekonomıka men saıasattaǵy negizgi kúshterdiń birine aınalyp keledi. Orta derjavalardyń turaqtylyq, teńgerim jáne pragmatızmdi ilgeriletýshi retindegi yqpaly da artyp otyr. Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev orta derjavalardyń rólin odan ári arttyrýdyń mańyzyna nazar aýdaryp, bul qazirgi tańdaǵy naqty qajettilik ekenin atap ótti. Osyǵan baılanysty Qazaqstan teńgerimdi dıalog pen araaǵaıyndyq ıdeıalaryn halyqaralyq deńgeıde dáripteı otyryp, álemdik isterde syndarly ról atqarýǵa umtylady», dedi Senat tóraǵasy.
Sonymen qatar Máýlen Áshimbaev geosaıası básekelestiktiń táýekelderi men saldaryna nazar aýdardy. Ol bul rette kóregendik pen strategııalyq qadamnyń ozyq úlgisin kórsetip otyrǵan birqatar memlekettiń tájirıbesine toqtalyp ótti.
О́z kezeginde Kıshor Mahbýbanı Azııanyń álemde geosaıası turǵydan damı túskenin aıtyp, ulttyq saıası múddeler men qundylyqtardyń konvergensııasy asa mańyzdy ekenin tilge tıek etti. Sarapshynyń sózine qaraǵanda, mundaı tásil teńgerimdi kópjaqty álemdik tártipti qalyptastyrýdyń negizgi sharty bolyp sanalady. Dıplomat jahandyq saıasattyń ózekti máseleleri, aýmaqtyq daý-janjaldar men dinaralyq qaqtyǵystar týraly da sóz qozǵady.
Jahandyq úderisterge qatysty máselelerdi jańa perspektıva turǵysynan talqylaýǵa belgili qazaqstandyq kásipker jáne «Qalam» medıajobasynyń negizin qalaýshy Tımýr Týrlov pen Senat janyndaǵy Sarapshylar klýbynyń músheleri de belsendi qatysyp, óz oılaryn bildirdi. Olardyń qatarynda Maqsut Narikbayev University basqarma tóraǵasynyń Halyqaralyq baılanystar jáne bastamalar jónindegi keńesshisi, «Widening the Scope: How Middle Powers Changing Liberal Institutionalism» kitabynyń avtory Mıras Jıenbaev jáne Qazaqstandaǵy Beıjiń Til jáne mádenıet ýnıversıteti brench-kampýsynyń dırektory, PhD Sáýle Qoshanova bar.
Professor Kıshor Mahbýbanı – álemniń ıntellektýaldy kún tártibine erekshe áser etetin tulǵalardyń biri. Ol 33 jyl Sıngapýrdyń dıplomatııa salasynda eseli eńbek etti, eki ret BUU janyndaǵy Sıngapýrdyń Turaqty ókili boldy. BUU Qaýipsizdik keńesiniń tóraǵasy laýazymyn da atqardy. Lı Kýan Iý atyndaǵy Memlekettik saıasat mektebiniń negizin qalaýshy jáne birinshi dekany, saıası bestsellerlerdiń avtory.
Osy oraıda «Qalam Club» jobasy týraly da aıta ketken abzal. Bul pikirtalas alańy – álemdik deńgeıdegi zertteýshiler men ǵalymdardyń sóz sóıleýine arnalǵan public talk platformasy. Munda sarapshylar búkil álemniń bolashaǵyn aıqyndaıtyn geosaıasat, mádenıet, tehnologııa, ulttyq bolmys jáne jahandyq ózgerister týraly oı-pikirlerin aıtyp, tyń ıdeıalardy talqylady.