Otandyq ǵalymdar ken quramyn jyldam ári úlgini buzbaı anyqtaıtyn erekshe rentgenflýoressenstti aspaptar jasap shyǵardy. Tehnologııalyq quraldy О́.A. Joldasbekov atyndaǵy Mehanıka jáne mashınataný ınstıtýtynyń akademık Amandyq Tóleshov jetekshilik etetin ǵalymdary usyndy, dep jazady Egemen.kz.
Taý-ken óndirisindegi «rentgenflýoressentti» nemese EDXRF aspaptary sheteldik balamalarynan artyq ekenin dáleldegen. Ol ken úlgisin rentgenmen sáýlelendirip, keıinnen elementterdiń sáýle shyǵarýyn tirkep, quramyn dál anyqtaıdy. Eń bastysy – bul tek zerthanada ǵana emes, jer astynda, shańdy, sýyq jáne qıyn jaǵdaılarda da jumys isteı beredi. Quramynda hımııalyq reagentter de joq, ıaǵnı ekologııaǵa zııan keltirmeıdi. Qosymsha shyǵyndy da talap etpeıdi.
Aspaptyń ishki bóligi jasandy ıntellekt elementterimen jabdyqtalǵan. Bul SBSWin atty aqyldy algorıtm ken quramyn turaqty ári joǵary dáldikpen taldaıdy. Osylaısha buryn uzaq ýaqyt alatyn úderis endi sekýndtarmen ólshenedi.
«Qazaqmys» kompanııasynyń óndiris oryndarynda bul aspaptar kendi taldaý tásilin túbegeıli ózgertti. 2019-2023 jyldar aralyǵynda Tóleshovtiń komandasy jasaǵan RLP-21 aspaby eki mıllıonǵa jýyq úlgini óńdep, táýligine myńnan astam taldaý júrgizgen. Ár taldaý bir ýaqytta otyzdan astam elementti anyqtap, ken quramyn naqty kórsete alatyn.
Ken quramyn naqty ýaqyt rejıminde baqylaý buryn tek arman bolsa, endi shyndyqqa aınaldy. Jobalyq ujym jasaǵan RKS-21 ken baqylaý stansııasy ken quramyndaǵy ózgeristerdi tikeleı konveıerde baqylaıdy. Atalǵan tehnologııa shıkizat sapasyna jedel áreket etýge jáne baıytý prosesin naqty ýaqytta túzetýge múmkindik beredi. Sonymen qatar mıllıondaǵan qarjyny únemdeıdi.
Bul aspaptar eldiń naqty jaǵdaılaryna beıimdelgen, baǵasy qoljetimdi, sapasy joǵary jáne kúrdeli tehnıkalyq qyzmet kórsetýdi qajet etpeıdi. Sonymen qatar olar sertıfıkattalyp, qazirgi tańda shetel naryǵyna eksporttalyp jatyr.