Adamǵa eń jaqyn, eń kerekti eki mamandyqtyń biri muǵalim, endi biri dáriger degen támsil bar. Elimizde maýsym aıynyń ər úshinshi jeksenbisi – medısına qyzmetkerleriniń kúni atalyp ótetini málim. Dáriger mamandyǵynyń qyr-syryn qanyq bilip, anyq sol joldy tańdaý úshin úlken júrek kerek. О́ıtkeni árbir dáriger maman adam ómiriniń arashasy. Adamnyń qaı jeri aýyrsa, jany sol jerde bolyp, aq halatty jandardyń kómegine júginip, qamqorlyqty sezgisi kelip, dárigerler qaýymyna senimmen barady. Osyndaı senimdi úlken jaýapkershilikpen atqaryp kele jatqan bilikti dárigerdiń biri Nurbek Nádirov.
Nurbek Nádirov 1984 jyly Túrkistan oblysy (burynǵy Ońtústik Qazaqstan) Shardara aýdanyndaǵy qazirgi Qosseıit aýylynda dúnıege kelip, 2001 jyly mektepti aıaqtap, Qaraǵandy memlekettik medısına akademııasyna oqýǵa túsedi. Stýdent kezinde úshinshi kýrstan bastap Qaraǵandyda Maqajanov atyndaǵy oblystyq ortopedııalyq ortalyqta meıirger bolyp qyzmet atqaryp, keıin jedel járdemde feldsher bolǵan. Medısınalyq akademııany 2007 jyly támamdaǵan soń, sol jyly Aqmola oblysynyń Arshaly aýdanynda travmatolog-ortoped retinde eńbek jolyn bastaıdy.
«2010 jyldan beri omyrtqa qısaıýyn túzetý baǵytynda hırýrgııalyq emmen aınalysyp kelemin. Sol jyldan bastap elordadaǵy Nurlan Batpenov atyndaǵy travmatologııa jáne ortopedııa ǵylymı-zertteý ınstıtýtynda qyzmet ettim. 2012 jyldan bastap skolıozǵa otalardy jeke ózim jasaı bastadym» deıdi hırýrg.
Naýqastyń jazylýynyń negizgi shartynyń biri – saýyǵýǵa degen qulshynysy desek, sol qulshynysty áýeli sózben arttyryp, naýqasqa kúsh beretin jumsaq júrekti dárigerdiń biri Nurbek Nádirov orta eseppen jyl saıyn 90-110 skolıoz otasyn jasaıdy eken. Skolıozdan bólek, voronka tárizdi keýde qýysy deformasııasy men aıaq súıekteriniń qısaıǵan túrlerine de ota jasaıdy, bul – óte kúrdeli sanattaǵy otalar. Sonymen qatar, basqa da travmatologııalyq jáne ortopedııalyq otalardy kúndelikti jasap júr.
«Aptasyna bes kún jumys istep, ár kúni 2-3 ota jasaımyn. Skolıozǵa baılanysty otalar ádette uzaq ýaqytty talap etedi – eń azy 3 saǵat, keıde 8 saǵattan asady. О́z tájirıbemde eń uzaq jasaǵan ota 11 saǵatqa sozyldy», dedi N.Nádiruly.
Aıta ketelik, omyrtqa qısaıýynyń birneshe túri bar. Sonyń ishinde paıda bolý sebebi belgisiz skolıozdyń barlyq túri «ıdıopatııalyq skolıoz» dep atalady, bul – ony emdeýdiń basty qıyndyǵy, keıde jalǵyz ári radıkaldy tıimdi em –hırýrgııalyq aralasý. Bul túr (ıdıopatııalyq skolıoz) – eń jıi kezdesedi. Keıbir jaǵdaılarda omyrtqa qısaıýy neırogendik aýrýlardyń saldarynan týa paıda bolady, mundaı jaǵdaıda bala ómirge skolıozben keledi.
«Skolıoz aýrýy elimizde keń taralǵan. 2011 jylǵy derekterge súıensek, elimizde 36 myńǵa jýyq skolıoz jaǵdaıy tirkelgen bolsa, onyń 31 myńy – kámeletke tolmaǵan balalar. Eger sonyń on paıyzyna hırýrgııalyq em qajet desek, bul – shamamen 3 myń ota. Alaıda jyl saıyn elimizde skolıoz boıynsha jasalatyn operasııa sany 200-ge de jetpeıdi, bul kórsetkishti arttyrý qajet, óıtkeni skolıozdyń aýyr túrleri bala aǵzasynyń damýyna eleýli áser etedi», deıdi hırýrg.
Medısına ǵylymdarynyń kandıdaty Nurbek Nádiruly QR Prezıdenti janyndaǵy Ulttyq ǵylym akademııasynyń «Jas ǵalymdar» keńesiniń prezıdıým múshesi. Sol jerde «Medısına – ómir men densaýlyq ǵylymy» baǵytynyń jetekshisi retinde ǵylymı jobalarmen aınalysyp keledi. Sonymen qosa, Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrliginiń janynan qurylǵan «Jas ǵalymdar» keńesiniń 2018 jyldan beri múshesi.
N.Nádirovtiń ǵylymı izdenisi de atalǵan baǵytta órbidi. Omyrtqa qısaıýyn hırýrgııalyq jolmen emdeýdiń jańa tehnologııasyn jasap, Sankt-Peterbýrg qalasynda PhD doktorlyq dıssertasııasyn qorǵady. 2013-2018 jyldary Sankt-Peterbýrg qalasyna ortopedııalyq ınstıtýtta jumys istedi. 2018 jyldan beri elordadaǵy «Ana men bala» ǵylymı-zertteý ortalyǵynda jumys istep keledi.
«Qazir omyrtqanyń qısaıýy men onyń genetıkalyq sebepterin zertteý maqsatynda genetık mamandarmen birlesken ǵylymı jumys júrgizip jatyrmyz. Jańadan jazylyp jatqan maqalalarymyz osy zertteýlerdiń nátıjesine negizdelip otyr», dedi ol.
Dárigerdiń aıtýynsha Qazaqstan mamandary sheteldik mamandarmen halyqaralyq konferensııalar men forýmdarda tájirıbe almasyp, kúrdeli jaǵdaılardy birlese talqylap júr.
«Elimizde omyrtqa hırýrgııasy jaqsy damyǵan, búkil álemde jasalatyn otalardyń barlyǵyn jasap otyrmyz. Degenmen, elimizde áli de bolsa skolıoz otalaryn jasaıtyn bilikti mamandar jetkiliksiz. Sondyqtan bul baǵytta jańa kadrlardy daıyndaý – ýaqyt talaby. Qazir biz osy baǵytta jumys júrgizip jatyrmyz», dedi N.Nádirov.
Dárigerdiń jumysy – dáldik pen bilimdi, jan-tánimen berilý men jaýapkershilikti talap etedi. Ár kún – jańa synaqtar, jańa pasıentter jáne adamdardyń eń qymbat baılyǵy – ómiri men densaýlyǵy úshin jaýapkershilik. Ota zalynda ár sekýnd, ár qımyl, ár sheshim mańyzdy. Nurbek Nádirovtiń otasynan keıin balalarda oń nátıjeler baıqalyp keledi. Dene bitimi túzelip, boılary 7-8 santımetrge deıin ósip, tynys alý jaqsarady. Jaqsy nátıjege qol jetkizgen ata-analar qýanyshtan kózine jas alyp jatatyny az emes.
«Jumysymdy óte jaqsy kóremin. Eńbek jolynda qıyndyqtardyń da kezdesýi zańdylyq, árdaıym izdeniste bolý kerek. Eń bastysy mamandyqty súıip, kerek tustaryn túıip otyrý qajet. Naýqas jandarǵa kúshińdi ǵana emes, júregińdi de jumsaı bilý kereksiń. Dárigerlik mamandyqty tańdaǵan jastar bolashaqta dárejeli maman bolyp, bıikten qórine bersin deımin. Balalar densaýlyǵyn jaqsartý jolynda ǵumyrymdy arnaǵanyma rızamyn», deıdi ata-analardyń mol alǵysyn arqalaǵan Nurbek Nádirov.