Semeıdegi 25 jyl buryn paıdalanýǵa berilgen aspaly kópirdiń búginde tozyǵy jetip, óńi eskirgen. Jaqynda nysanǵa kúrdeli jóndeý júrgizile bastady.
Kúnine 80 myńǵa jýyq kólik qatynaıdy
Kópir – qalanyń ońtústigi men soltústigin ǵana emes, Azııa men Eýropany, ulan-ǵaıyr dala men Sibirdi baılanystyratyny mańyzdy. Alty jolaqty qurylym kólik qatynasyn rettep, qalanyń ózge bólikterine jetýdi jeńildetti. Kúnine 60-80 myńdaı kólik ótedi. Muny strategııalyq nysan ǵana emes, qart qalaǵa ajar berip turǵan biregeı arhıtektýralyq ansambl jáne tarıhı Semeı shaharyna kelýshiler men óńir halqynyń kórikti orny desek esh qatelespeımiz.
Nysan qurylysymen japonnyń «Aıachaı» fırmasy aınalysqan. Fırma kópirdiń qańqasyn Japonııada jasap, aldymen sý jolymen, keıin temirjolmen Semeıge jetkizgen eken. Sonymen qatar kópir betine tabıǵı asfalt tósegen, muny Karıb basseınindegi Trınıdad aralyndaǵy áıgili Pitch Lake-ten jetkizgeni týraly derek.
Zamanaýı tehnologııa qoldanylady
Kópirdiń sý betindegi uzyndyǵy – 750, jalpy uzyndyǵy – 1 086, bıiktigi – 90, eni – 35 metr. Tireýleriniń arasy 300 metrden asatyn elimizdegi jalǵyz aspaly kópir sanalady. Mundaı joba TMD elderinde joqtyń qasy. Semeıdiń aspaly kópirine uqsas ozyq gıdrotehnıkalyq qurylystardy Túrkııa, Qytaı, Ońtústik Koreıa, Danııa, Norvegııa, AQSh sııaqty álemniń damyǵan elderinen kórýge bolady.
Jumystyń jalpy quny – 300 892 857 teńge. Asfaltty aýystyrý úshin 80-ge jýyq qurylysshy eki aýysymda jumys istep jatyr. 20-dan astam tehnıka tartylǵan. Qurylys jumystarynyń sapasy ákimdik tarapynan qadaǵalanyp otyr. О́ńir basshysy Berik Ýálıdiń aıtýynsha, salynǵanyna shırek ǵasyr ótse de, kópir búginge deıin kúrdeli jóndeý kórmegen.
«2000 jyldan beri asfalt tósemi tolyq aýystyrylmaı, 25 jyl boıy jamap-jasqap, oı-shuńqyrlaryn bitep kelgen. Alǵash ret osyndaı aýqymdy jumysty qolǵa alyp jatyrmyz. Ýaqytsha shekteýlerge halyq túsinistikpen qaraıdy dep oılaımyn. Jumys barysynda zamanaýı tehnologııalar qoldanylady. Jóndeý jumysyn «Jol aktıvteriniń ulttyq sapa ortalyǵy» mamandary qadaǵalaıdy», dedi oblys ákimi.
Sharýanyń 30 paıyzy támam boldy
«Kópirge qalyńdyǵy 5 santımetr bolatyn bir qabat asfalt tóseledi. Sebebi ótkel metall qurylymdardan turady. Al asfalt qalyń bolsa, tıisinshe kópirdiń salmaǵy da aýyrlaı túsedi. Bul onyń qurylymyna zaqym keltirýi múmkin», deıdi merdiger kompanııanyń ókili Rýslan Dúskenov. «Jol aktıvteriniń ulttyq sapa ortalyǵy» OF dırektory Hamzat Sultanov qoldanyp jatqan materıaldardyń sapasy jiti baqylaýda deıdi. Qalalyq jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary bóliminiń basshysy Mereı Baıyrhannyń baıandaýynsha, qazirge deıin jumystyń shamamen 30 paıyzy oryndaldy.
«13 575 sharshy metr jol jabyny alynyp, 9 375 sharshy metr metall beti arnaıy shetkalarmen tazartyldy. Qazir metall betti tehnonıkol №08 polımerlik praımerimen topyraqty bekitý jáne gıdrooqshaýlaǵysh qabat tóseý jumystary júrip jatyr. Kópirge tóseletin jańa jol jabyndysy burynǵydaı beton emes. Onyń ornyna polımerlik qospalary bar, ST RK 1225-2019 jáne ST RK 1684-2017 talaptaryna saı keletin A túrindegi I markaly asfaltbeton tóseledi. Bul – qozǵalysqa tózimdi, berik ári zamanaýı materıal», deıdi Mereı Baqytbekuly.
Qalada quny 47 mlrd teńge bolatyn taǵy bir jańa kópirdiń qurylys jumysy jalǵasyp jatyr. Jaqyn arada jańa kópir qoldanysqa berilse, keptelis azaıyp, kólik qatynasyn retteýge múmkindik týmaq.
Abaı oblysy