Q.Sátbaev atyndaǵy Qazaq ulttyq tehnıkalyq zertteý ýnıversıtetiniń oqytýshy-stýdentterinen quralǵan ǵylymı-shyǵarmashylyq top modýldik úı qurastyrdy. Tótenshe jaǵdaı týyndaǵanda, týrıstik aımaqtar men vahtalyq kentterde, halyq tyǵyz ornalasqan óńirlerde baspana máselesin sheshýge arnalǵan joba avtorlar atyna patenttelip úlgergen.
Búginde modýldik úı qurastyrý álemniń kóptegen elinde belsendi júzege asqan. Mysaly, Qytaıdyń Shenchjen qalasyndaǵy «Tencent» keńse ortalyǵy, «CitizenM Tower of London» qonaqúıi, Kanadanyń Monreal qalasyndaǵy «Habitat» 67 turǵyn úı kesheni – modýldik ǵımarattardyń jarqyn kórinisi.
Osyndaı negizge qurylǵan ýnıversıtettiń ınjenerlik toby jobalaǵan nysandar temirbeton modýlmen salystyrǵanda 10 ese jeńil, jumys kúshin 5 ese az qajet etedi. Seısmıkalyq qaýipsiz joba kánigi qurylystan 2 ese qaltaǵa qonymdy. Joba jetekshisi, Qazaqstannyń qurmetti qurylysshysy Erik Turashulynyń aıtýynsha, modýldik úıdi kez kelgen orynǵa ońaı ornalastyrýǵa bolady.
«Tehnıkalyq sıpattamasy talapqa saı modýldik úılerdiń pishinine de tańdaý kóp. Máselen, suranysqa saı qoǵamdyq ǵımarattardy, saýda nysandaryn, týrıster turaqtaıtyn oryndardy sheńber, doǵa, úshburysh formada da qurastyrý oılastyrylǵan. Biz bul úıdi shákirtterimmen birge ýnıversıtet aýlasynda qurastyrdyq. Qazir jańa júıemen salynǵan nysan stýdentterdiń demalatyn, shyǵarmashylyqpen aınalysatyn alańyna aınalǵan», dep sóz sabaqtaǵan Sátbaev ýnıversıtetiniń professory joba, ásirese týrızm salasyn túletýge serpin beretinin atap ótti. «Elimizdiń tabıǵaty – kóp qyrly. Taý, shatqal, jer bederinen birneshe shaqyrym tómen oranalasqan kórikti mekender kóp. Sondaı oryndarǵa týrısterdi tartý úshin jaıly oryn bolýy mańyzdy. Bizdiń joba osy máseleni az shyǵynmen sheshe alady. Arnaıy sehta daıyndalǵan temir qańqalardy tehnıkamen jetkizý de jeńil ári ońaı qurastyrylady. Sonymen birge maýsymdyq saıahat kezinde bos qalsa sý tasqyny, ózge de tótenshe jaǵdaıda qabyldaý pýnktteriniń qyzmetin atqara alady. Sebebi jobada ınfraqurylymdyq, ómir súrýge qajetti bólikter eskerilgen», dedi Erik Turashuly.
Eki jetekshi men 11 stýdent qurastyrǵan modýldik úı jobasyn Qazaq bas sáýlet-qurylys akademııasynyń mamandary da joǵary baǵalaǵan. Izdenýshiler bastamasy Qyrǵyzstandaǵy ǵylymı baıqaýda da júlde enshiledi. Jobanyń ózge de utymdy tusyn ýnıversıtettiń 3-kýrs stýdenti Madııar Shrazdın aıtyp berdi.
«Joba ıdeıasy byltyr týdy. Ustazdarymyz Erik Turashuly men Qazaqstannyń qurmetti arhıtektory Serik Syzdyquly oıymyzdy birden qýattady. Jumys barysynda tájirıbelerimen bólisip, kemshiligimizdi kúzep-túzedi. Sonyń nátıjesinde ekologııalyq taza, mobıldi jobamyzdy iske asyrdyq. Modýldi úı bir qabatpen shektelmeıdi. Jobalaý barysynda materıaldy ózara almastyrý, qajettilik týǵanda daıyn úıdiń qaptalynan, joǵarydan blok qosý múmkindigi qarastyrylǵan», dedi bolashaq ınjener.
Endi top músheleri jobanyń aýqymyn keńeıtip, shetelge shyǵarýdy kózdep otyr. Ǵalamdyq suranys tamyryn basyp otyrǵan stýdentter modýldik úı jobasy halqy tyǵyz ornalasqan Afrıka elderindegi de baspanaǵa qajettilikti bıýdjet turǵysynan tıimdi sheshýge bolatynyn tilge tıek etti.