Astana elimizdiń bas qalasy retinde qalyptasý men damýdyń san túrli oqıǵalarǵa, taǵylymdy is-sharalarǵa toly taǵdyrly jolyn eńserip úlgerdi. Osy kezeńde qalanyń aýmaǵy tórt esege, salynǵan turǵyn úı kólemi jıyrma esege jýyq ulǵaıyp, halyq sany tórt eseden astam ósti. Naqtyraq aıtqanda, Astana turǵyndarynyń sany byltyr 1 520 756 adamdy qurady. Boljam boıynsha, 2035 jylǵa qaraı qala halqynyń sany 2,5 mıllıon adam bolady.
Turǵyndardyń turmys-tirshiligine qolaıly megapolıs qalyptastyrý maqsatynda, Astananyń bas josparyna sáıkes, aldaǵy 10 jylda 120-dan astam mektep, 170-ten astam balabaqsha, 50-den astam densaýlyq saqtaý nysanynyń qurylysyn júrgizý qarastyrylǵan. Sonymen qatar jańa jylý kózderin, sorǵy-súzgi stansalaryn, kárizdik tazartý qurylǵylaryn, elektr jelilerine júktemeni tómendetetin kishi stansalar salý josparlanǵan. Aldaǵy eki jyl ishinde bas qalanyń jeke sektorlar bóligi tolyq gazdandyrylady.
Turǵyndardy jylý, jaryq, sýmen qamtamasyz etý – qala ınfraqurylym qalyptastyrýdaǵy basym baǵyttar. Astananyń ortalyqtandyrylǵan jylýmen jabdyqtaý júıesi bes energııa kózi – JEO-1, JEO-2, JEO-3, «Turan», «Ońtústik-Shyǵys» gazben jylytý stansalary negizinde jumys isteıdi. «Telman» gazdy jylý stansasynyń qurylysy jalǵasyp jatyr. Keler jyly «Ońtústik-Batys» jylý stansasynyń qurylysy bastalady. Bul qurylymdar qalaǵa 2035 jylǵa deıin jetkilikti jylý berýdi qamtamasyz etedi. Jalpy, bas qaladaǵy jylý jelileriniń uzyndyǵy – 1009 shaqyrym. 14 sorǵy stansasy, 2 jylý taratý pýnktti qalypty jumys istep tur.
Kez kelgen iri qaladaǵy sýmen jabdyqtaý, káriz jumysy – mańyzdy ınjenerlik qurylymnyń biri. Bas qaladaǵy halyq sanynyń jyldam ósýi áserinen qurylys nysanynyń sany da artyp, jyl saıyn sýdy tutyný kólemi ulǵaıyp keledi. Astana qalasynyń kommýnaldyq sharýashylyq basqarmasynyń derekterine súıensek, ótken jyly elordanyń ınjenerlik júıesinde aýqymdy jumystar atqarylǵan. Aıtalyq, byltyr 24 shaqyrym sýmen jabdyqtaý, 11 shaqyrym turmystyq káriz jelisi salynǵan. 8,1 shaqyrym sýmen jabdyqtaý jelisi, 2,1 shaqyrym turmystyq káriz jelisi aýystyrylǵan. Bıyl uzyndyǵy 4,73 shaqyrym sý qubyry jelisi, 1,54 shaqyrym káriz jelisi qaıta jańartylmaq. Sý qubyry jelilerinde 171 qudyqty jóndeý, 265 uńǵymany tazartý, 620 lıýk ornatý josparlanǵan. Qosymsha káriz jelilerinde 9200 qudyqty tazartý, 530 qudyqty jóndeý, 57 shaqyrym jelini gıdrodınamıkalyq jýý jumystary atqarylmaq.
Sýmen jabdyqtaý jelilerine aǵymdaǵy jóndeý jumystary da júıeli júrgizilip keledi. О́tken jyly jalpy uzyndyǵy 6,5 shaqyrym bolatyn sý qubyry jelileriniń ýchaskeleri aýystyrylǵan. Úshinshi sorǵy-súzgi stansasynyń iske qosylýy men Astana sý qoımasynyń ekinshi sý qubyry jelisiniń aıaqtalýynyń arqasynda sý qory táýligine 70-80 myń tekshe metrdi qurap otyr.
Qalada túrli baǵdarlama aıasynda kópqabatty turǵyn úı kóptep salynyp, qoljetimdi baspanamen qamtý jumysy júrip jatyr. Jańa turǵyn úı keshenderiniń ınjenerlik jelilermen qamtylýy, aýla ınfraqurylymy (oıyn alańdary, sport alańdary) qatań eskeriledi.
Astana bir-birinen ótken ásem ǵımarattary jarysa boı túzegen sony sáýletimen ǵana emes, jaıqalǵan jasyl jelegimen, kóshelerin jıektegen sámbi taldary, kómkergen gúlderimen tartymdy shahar retinde de tanymal. Saıabaqtar men gúlzarlar, turǵyndar men qonaqtardyń bos ýaqytyn ótkizýine arnalǵan oryndar sany jyl sanap artyp keledi. Bıyl shamamen 180 aýla men qoǵamdyq keńistik (saıabaqtar, gúlzarlar, jelekjoldar) abattandyrylady. Abattandyrý barysynda kógaldandyrý jumysyna erekshe kóńil bólinedi.
Qalanyń áleýmettik-ekonomıkalyq turǵyda qalypty, tıimdi irkilissiz jumys isteýi jolynda jetilgen jol-kólik ınfraqurylymynyń mán-mańyzy erekshe. Jol-kólik ınfraqurylymy – qalanyń tynys-tirshiliginiń berik temirqazyǵy. Alańdatatyny, Astana joldary búginde kólik tasqynyna keptelip tur. Kún saıyn qala kóshelerine, jan-jaqtan keletin kólikterdi qosa eseptegende, 400 myńnan astam avtokólikter shyǵady eken. Osy jaǵdaıdy eskere kelip, keıingi jyldary elordanyń jol-kólik ınfraqurylymyn túbegeıli qaıta qurý, qala kóshelerindegi kólik keptelisterin joıyp, kedergisiz kólik qatynasyn qamtamasyz etý maqsatyndaǵy keshendi sharalar qolǵa alyndy. Jańa jol aıyryǵy, kópir, týnnel men aınalma jol kóptep salynyp jatyr. LRT jobasy qaıta jalǵasty. Qoǵamdyq kólikti damytýǵa basymdyq berilip otyr, ekologııalyq avtobýs sany artty.
Kólik strategııasynyń tıimdiligi jol-kólik ınfraqurylymyn damytýmen ǵana shektelmeıdi. Bul rette qala kóshelerindegi qoǵamdyq kólik qatynasynyń, jolaýshyǵa kórsetiletin qyzmet sapasynyń da aıryqsha máni bar. Osyǵan oraı elordadaǵy qoǵamdyq kólik qatynasyn jaqsartý, jolaýshyǵa barynsha tıimdi de sapaly qyzmet kórsetý jaıy júıeli túrde jetildirilip otyrady.
Júzege asyrylyp jatqan osyndaı keshendi is-sharalar elordanyń bazalyq ınfraqurylymyn túbegeıli túletip, HHI ǵasyr qalasyna tán halyqaralyq standarttar dárejesinen kórinýge tolyq jaǵdaı jasaıdy. Bir sózben, Astana – elimizdiń ákimshilik, saıası, mádenı ortalyǵy ǵana emes, zamanaýı ınfraqurylymy damyp kele jatqan megapolıs.