Astana – el aınasy. Onyń tazalyǵy men kórkemdigi búkil eldiń mádenıeti men tártibin kórsetedi. Sol turǵyda qala ákimdigi tazalyq pen abattandyrýǵa erekshe kóńil bólip keledi.
Elordada qysta qar tazalaý, jazda kóshelerdi jýyp-shaıý, qoqys jınaý úzdiksiz júrgiziledi. Qoqys konteınerleri jańartylyp, qaldyqtardy bólek jınaý júıesi engizilip jatyr. Turǵyn úı aýlalarynda senbilikter turaqty ótkizilip, halyqtyń óz aýmaǵyna jaýapkershiligi artyp keledi.
Qalada jyl saıyn myńdaǵan aǵash, gúl men kógal otyrǵyzylady. Jańa saıabaqtar, gúlzarlar men demalys oryndary salynyp jatyr. «Jasyl beldeý» jobasy aıasynda qala aınalasyndaǵy orman jolaqtarynyń qatary qalyńdap keledi.
Tazalyq, abattandyrý, kógaldandyrý sharalaryna sońǵy kezde Memleket basshysynyń bastamasymen bastalyp, buqaralyq sıpat alǵan «Taza Qazaqstan» ekologııalyq aksııasy eselep ekpin berdi. Aıtalyq, bıylǵy jaz maýsymy basynda aýqymdy ekofestıval ótip, «Taza Qazaqstan» ekologııalyq mádenıetti damytý tujyrymdamasynyń qorytyndysy shyqty. Jalpy, ekologııalyq bastamaǵa osy kúnge deıin qatysqandardyń sany 6 mıllıon adamnan asypty. Bul degenińiz, árbir úshinshi otandasymyz tazalyq saqtaýǵa úndeıtin bastamadan qur qalmady degen sóz.
«Taza Qazaqstan» aksııasy aıasynda túrli is-sharalar dástúrli túrde ótip keledi. Olardyń barysynda turǵyndar 1,8 mln gektar aýmaqty kúl-qoqystan tazartty, 1,6 mıllıonǵa jýyq tal-daraq otyrǵyzdy. Ekologııalyq aksııadan qur qalmaı, óz aýlasyn tazalaýǵa shyqqan turǵyndar búginge deıin shamamen 1,1 mln tonna qoqys shyǵarǵan.
Elimizdiń bas qalasynda tazalyq, abattandyrý jumystary jyldyń barlyq mezgilinde bir de tolastaǵan emes. Elordalyqtar jyl sońyna deıin mıllıonǵa jýyq tal-daraq, kóshet egýdi josparlap otyr. Jaqynda «Taza Qazaqstan. Astana – tazalyq pen tártiptiń úlgisi» ekologııalyq aksııasy aıasynda aýqymdy jalpyqalalyq senbilik ótti. Oǵan 100 myńnan astam qala turǵyny, eńbek ujymdary, memlekettik organdardyń qyzmetkerleri, bıznes ókilderi, sportshylar, mádenıet qaıratkerleri, qoǵam qaıratkerleri, máslıhat depýtattary qatysty. Senbilik barysynda 12 myńnan astam aǵash otyrǵyzylyp, 16 myń sharshy metrden astam aýmaq abattandyryldy. 400 tonnaǵa jýyq qoqys shyǵaryldy. Bul 100-den astam aýyr júk kóliginiń reısine teń.
Jyl basynan beri qaladaǵy Aqbulaq ózeniniń jaǵalaýy, R.Qoshqarbaev dańǵyly men S.Nurmaǵanbetov kósheleriniń qıylysy, J.Omarov kóshesi, Abaı dańǵyly, Sh.Ýálıhanov kóshesi, Kırpıchnyı turǵyn alaby, sondaı-aq Kereı, Jánibek handar, Uly Dala kósheleriniń boıy, Beıbitshilik, K.Kúmisbekov, E.Serkebaev kósheleriniń boıy, Jaǵalaý saıabaǵynyń aýmaǵy tazalanǵan. «Jastar» saıabaǵynda, Botanıkalyq baqta, Kóktal saıabaǵynda, Abaı alańynda, basqa da qoǵamdyq oryndarda kóptep kóshet egilgen.
Jýyrda ótken ekologııalyq aksııaǵa qalanyń barlyq alty aýdany jumyldy. Abattandyrý jumystarynan Baıqońyr aýdanynyń turǵyndary da shet qalmady. Olar qala ortalyǵyndaǵy J.Táshenov kóshesiniń boıyna, Esil ózeniniń jaǵalaýyna 500 túp aǵash ekti.
«Biz abattandyrýǵa shyqqan aýmaqty qalanyń qaq ortasy dep aıtsaq boldy. Sebebi munda Esil ózeniniń jaǵalaýy bar. Sol sııaqty Aqbulaq ózeni aǵyp jatyr. О́zen jaǵasy salamatty ómir saltyn ustanatyn qala turǵyndarynyń jıi qatynaıtyn aýmaǵy. Keshki ýaqytta jastar kóp keledi. Osyny eskere kele, biz túrli aǵash tuqymdaryn otyrǵyzýdy uıǵardyq. Olardyń arasynda qylqan japyraqty aǵashtardan shyrsha, qaraǵaı, qaıyń ákeldik. 100 túp alma, almurt aǵashy bar», – dedi Baıqońyr aýdanynyń ákimi Talǵat Rahmanberdi.
Bıyl abattandyrýǵa qatysty aýqymdy ınfraqurylymdyq jobany iske asyrý jalǵasady. Máselen, Qabanbaı batyr dańǵylyndaǵy kópirden Amman kóshesindegi kópirge deıin Esil ózeniniń jaǵalaýyn abattandyrý bastalady. Joba turǵyndardyń demalysyna qolaıly jaǵdaı jasaýdy, sporttyq ınfraqurylymdy damytýdy kózdeıdi. Sondaı-aq, Esil ózeniniń boıyndaǵy saıabaq aımaǵyn kógaldandyrý, jańartý jumystary jalǵasady. Bul klasterge Beıbitshilik jáne kelisim saıabaǵy, Trıatlon parki, Prezıdenttik saıabaq, «Qalalyq romans» parki kiredi.
Tazalyq, abattandyrý jumystary aıasynda qala turǵyndary, eńbek ujymdary óz aýlalaryn ǵana emes, qaladaǵy aryqtardy, kóshelerdi, trotýarlardy, qoǵamdyq oryndardy da tazalap otyrady. Kóshet otyrǵyzý, ony kútip ustaý jónindegi maýsymdyq agrotehnıkalyq jumystar júıeli júrip jatyr. Saýda alańdary tazaryp, ruqsat etilmegen úıindiler shyǵarylǵan. Merdiger uıymdar shaǵyn sáýlet nysandaryn, eskertkishterdi, qoqys oryndary men konteınerlerdi jýyp, qalpyna keltirgen.
Bul Astana qalasynda iske asyp jatqan qyrýar jumystyń bir bóligi ǵana. Elordanyń taza ári jaıly qala bolýynda ár turǵynnyń úlesi mańyzdy. Tazalyq – tártiptiń, abattandyrý – órkendeýdiń belgisi.