Jyl basynan beri memlekettik járdemaqylarmen, sondaı-aq Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qorynan (MÁSQ) balany bosanýǵa jáne bala 1,5 jasqa tolǵanǵa deıin onyń kútimine baılanysty tólemder úshin 369,1 myń adamǵa 437,7 mlrd teńge berilgen, dep jazady Egemen.kz.
Al bala týǵanda beriletin járdemaqyny jyl basynan beri respýblıkalyq bıýdjetten barlyǵy 169,2 myń adamǵa 30,6 mlrd teńge tólengen. Bul járdemaqyny bala týǵan, asyrap alǵan, sondaı-aq qamqorlyqqa alǵan balalary bar elimizdiń azamattary, qandastar, sondaı-aq Qazaqstanda turaqty turatyn sheteldikter ala alady.
Balaǵa kútim jasaıtyn adam mindetti áleýmettik saqtandyrý júıesine qatysýshy bolyp tabylmaǵan jaǵdaıda týǵan, asyrap alǵan, sondaı-aq qorǵanshylyqqa alǵan balalary bar, eger olar basqa ata-ananyń otbasynda eskerilmese, ógeı balalary bar adamdardyń (otbasylardyń) bala kútimine baılanysty járdemaqy alýǵa quqyǵy bar. Esepti kezeńde 1,5 jasqa tolǵanǵa deıin bala kútimi boıynsha járdemaqymen 21,7 mlrd teńge somasynda orta eseppen 123,8 myń adam qamtyldy, onyń ishinde maýsym aıynda 3,6 mlrd teńge somasyn 124,5 myń adam aldy.
Bala týýyna jáne bala kútimine arnalǵan memlekettik járdemaqylardyń mólsheri respýblıkalyq bıýdjet týraly zańmen tıisti qarjy jylyna bekitilgen aılyq eseptik kórsetkishke (budan ári – AEK) baılanysty belgilenedi. 2025 jyldyń basynan bastap memlekettik járdemaqylardyń mólsheri 6,5%-ǵa ındekstelgen.
Bıyl bala týýyna arnalǵan járdemaqy mólsheri:
- birinshi, ekinshi, úshinshi balaǵa – 38,0 AEK nemese 149 416 teńge;
- tórtinshi jáne odan keıingi balalarǵa – 63,0 AEK nemese 247 716 teńge.
Bala 1,5 jasqa tolǵanǵa deıin onyń kútimine baılanysty tólenetin járdemaqy aı saıyn kelesideı mólsherde tólenedi:
- birinshi balaǵa – 5,76 AEK nemese 22 648 teńge;
- ekinshi balaǵa – 6,81 AEK nemese 26 777 teńge;
- úshinshi balaǵa – 7,85 AEK nemese 30 866 teńge;
- tórtinshi jáne odan keıingi balalarǵa – 8,90 AEK nemese 34 995 teńge.
Budan bólek jumys isteıtin azamattarǵa júktilikke jáne bosanýǵa, jańa týǵan balany (balalardy) asyrap alýǵa baılanysty kirisinen aıyrylǵan jaǵdaıda MÁSQ-tan tólenetin áleýmettik tólem júktiligi jáne bosanýy boıynsha berilgen demalystyń barlyq kúnderine taǵaıyndalady. Tólem mólsheri júktiligi jáne bosanýy boıynsha ýaqytsha eńbekke jaramsyzdyq paraǵy berilgenge deıingi sońǵy 12 aı ishinde MÁSQ-ǵa áleýmettik aýdarymdar júrgizilgen ortasha aılyq kiriske jáne eńbekke jaramsyzdyq kúnderiniń sanyna baılanysty bolady.
Bul birjolǵy tólemdi jyl basynan beri jalpy somasy 166,9 mlrd teńge somasynda 116,1 myń adam alǵan. Osy jyldyń 6 aıynda taǵaıyndalǵan tólemniń ortasha mólsheri 1 556 736 teńgeni quraǵan.
Sondaı-aq, MÁSQ-dan áleýmettik saqtandyrý júıesine qatysýshyǵa bala týǵan kúnnen bastap bir jarym jasqa deıin onyń kútimine baılanysty tabysynan aıyrylǵan jaǵdaıda aı saıynǵy áleýmettik tólem taǵaıyndalady. Tólem mólsheri keıingi 2 jylda MÁSQ áleýmettik aýdarymdar júrgizilgen ortasha aılyq tabystyń 40%-yn quraıdy. Eki jáne odan da kóp bala týǵan jaǵdaıda tólem ár balaǵa jeke taǵaıyndalady.
2025 jyldyń 6 aıynda bul tólem 218,5 mlrd teńge mólsherinde 129,2 myń adamǵa taǵaıyndalǵan. 6 aıdaǵy ortasha aılyq tólem 89 881 teńgeni quraǵan.