Shildeniń shilińgir ystyǵynda tańdaı jibiterge tamshy sý tappaı otyrǵan aýyldar bar. Alys aýyldardy bylaı qoıǵanda, Almaty qalasyna irgeles ornalasqan Qarasaı aýdanyna qarasty Kemertoǵan aýylynda aýyzsý tapshylyǵy jyldar boıy sheshimin tappaı keledi.
20 myńǵa jýyq turǵyny bar eldi mekende ortalyqtandyrylǵan sý júıesi bar bolǵanymen, tehnıkalyq jaǵdaıy syn kótermeıdi. Qubyrlardaǵy qysym tym álsiz. Keıbir kóshelerge múlde sý jetpeıdi. Turǵyndar tirshilikke qajetti sýdy túngi ýaqytta ydyspen jınap, kúndelikti sharýalaryn soǵan beıimdeýge májbúr. Máseleni kózben kórip, turǵyndarmen ashyq pikirlesý maqsatynda Májilis depýtattary Maksım Rojın men Danııar Qasqaraýov Kemertoǵanǵa arnaıy keldi.
«Qala irgesinde otyrsaq ta, sýdy shelektep tasıtynymyzǵa bireý sense, bireý senbes. Kóbimiz áli kúnge qudyqtyń sýyn ishemiz. Tereńdigi 13–14 metr jerden alynǵan sýdyń sapasy óte nashar. Tunbasy, ıisi bar. Mundaı sý ishý túgili, kir jýýǵa da jaramaıdy. Qubyr tartylǵanymen, qysym joq. Sý túnde ǵana syzdyqtap aǵady. Aýyldyń tek 20%-y ǵana ortalyqtandyrylǵan sýmen qamtylǵan. Biz Qaskeleń toptyq sý qubyry jobasyna da kirmeımiz. Qazir sýdy «BeyAzhTrans» JShS men «Taýsamaly-Qyzmet» MKK jetkizip otyr. Biraq olardyń uńǵymalary álsiz ári tozǵan. Máseleniń sheshimin tabý maqsatynda «Amanat» partııasynyń Májilis depýtattaryn arnaıy shaqyrttyq», deıdi aýyl turǵyny, ardager Eginbek Egeýbekov.
Másele sýmen qamtylýda ǵana emes, onyń sapasyna da asa mán berý kerektigin alǵa tartqan aýyl turǵyny Raýshan Jumataeva kóptegen jeke skvajına ruqsatsyz qazylǵanyn, sanıtarlyq talaptar saqtalmaıtyndyǵyn ashyp aıtty.
«Sýdyń sapasy óte nashar. Tehnıkalar buzylady. Batareıalar bitelip, múlde jaramsyz bolyp qaldy. Eń bastysy – bul turǵyndardyń densaýlyǵyna qaýip tóndiredi. Osy máseleni birneshe ret Májiliste kóterdik. Endi jobany qarjylandyrý qajet. Qujattar daıyn, saraptamadan ótti. 600 mln teńge jergilikti deńgeıde qarastyrylǵan. Biraq qalǵan qarajat respýblıkalyq bıýdjetten bólinbese, bul másele taǵy uzaqqa sozylyp ketýi múmkin», dedi Májilis depýtaty, «Amanat» partııasy fraksııasynyń múshesi M.Rojın.
M.Rojınniń aıtýynsha, másele bir jarym jyl buryn Qaskeleńdegi qoǵamdyq qabyldaýda alǵash ret kóterilgen. Sol joly 20-dan astam túıtkil tirkelip, sonyń kóbi sheshimin tapqan. Qazir Kemertoǵandaǵy eń ózekti másele – taza aýyzsýǵa qol jetkizý.
«Aýylda 4500-den astam úı ortalyq sý júıesine qosylmaǵan. Turǵyndar ártúrli tarıfpen, sapasy kúmán týdyratyn jeke uńǵymalardan sý tutynyp otyr. Qajetti qujattar men jer telimi daıyn. Basty maqsat – respýblıkalyq bıýdjetten qarjy tartý. Úkimet qaraýyna usynyldy, Premer-mınıstr tarapynan baqylaýǵa alyndy – bıýdjet naqtylanǵanda qarjy bólinýge tıis. Bul másele «Amanat» partııasynyń tikeleı baqylaýynda, partııanyń «Halyqpen birge!» saılaýaldy baǵdarlamasynda ınfraqurylymdy jańǵyrtý negizgi basymdyqtardyń biri retinde belgilengen», dedi depýtat.
Jobalyq-smetalyq qujattama aıasynda jalpy uzyndyǵy 184,8 shaqyrym bolatyn sý qubyry, eki rezervýar, úsh sorǵy stansasy, dızel generatory, transformatorlyq qosalqy stansa salý josparlanǵan. Kemertoǵan aýylynyń ınfraqurylymyn jańǵyrtýǵa 4,8 mlrd teńge qajet. Qurylys aıaqtalǵan jaǵdaıda 20 myńǵa jýyq turǵyn sapaly aýyzsýmen qamtylady.
Aıta ketelik, Qarasaı aýdanynda osy baǵyttaǵy jobalar kezeń-kezeńimen júzege asyp keledi. Qazirde Jańaturmys, Qaratóbe aýyldarynda sý júıesiniń qurylysy júrip jatyr. Eltaı, Jarmuhambet, Shalqar, Qaırat aýyldarynda da jumystar bastalǵan. Bul jobalarǵa 1,7 mlrd teńge bólingen.