Tamyz aıynyń ystyǵynda synap baǵanymen qatar, naryq baǵamy da kókke kóterilmekshi. Ásirese taýarmen qatar qyzmet quny da qyr kórsetpek. Máselen, janarmaı qymbattaıdy, baılanys operatorlary komıssııa engizedi, al salyq pen syrtqy saýdadaǵy ózgerister baǵaǵa áser etýi múmkin. Taqyrypty tarqatyp aıtaıyq.
Az-maz gaz qymbattaıdy
Energetıka mınıstrligi avtogaz, ıaǵnı, suıytylǵan munaı gazynyń shekti baǵasyn kóterýdi usyndy. Qazirdiń ózinde qoǵamda úlken narazylyq týdyrǵan naryq quny 1-tamyzdan bastap kúshine enýi múmkin. Jatyrqaı qarasaq ta jańa ereje qabyldanady. Sonda janarmaı beketterinde avtogaz lıtrine 7-10 teńgege deıin qymbattaıdy.
Máseleniń basty sebebi – zaýyttardyń ózindik quny men satý baǵasy arasyndaǵy alshaqtyq. Búginde óndiris baǵasy shamamen 70-80 myń teńge, al bekitilgen kóterme baǵa – nebári 51 932 teńge. Iаǵnı, zaýyttar shyǵynmen jumys istep otyr. Al bul óz kezeginde jóndeý jumystaryn toqtatyp, óndiristi azaıtý qaýpin arttyrady.
Suranys jyl saıyn artyp keledi. Keıingi úsh jylda gaz tutyný 30%-ǵa ósti. Osylaı jalǵasa berse, kelesi jyly tapshylyq 40%-ǵa deıin jetýi múmkin deıdi sarapshylar. Buǵan qosa benzın men dızeldiń de baǵasy turaqsyz ekenin eskersek, júrgizýshilerge arzan otyn dáýiri aıaqtalyp kele jatqandaı.
Donald Tramp «baj» etti
Taǵy bir tosyn jańalyq bar. 1-tamyzdan bastap AQSh Qazaqstannan eksporttalatyn keıbir taýarlarǵa 25% baj salyǵyn engizedi. Mundaı sheshimdi AQSh bıligi bıyl jarııalady. Tizimde fosfor, pshenıchnyı glıýten jáne optıkalyq lınzalar sııaqty ónimder bar.
Árıne, bul Qazaqstan ekonomıkasy úshin sheshýshi soqqy emes. О́ıtkeni munaı, ýran jáne tústi metaldar sııaqty negizgi eksporttyq pozısııalar bul tizimge kirmeıdi. Degenmen, eger óndirýshiler óz shyǵyndaryn jabý úshin ishki naryqqa baǵasyn ósirse, saldarynan qarapaıym tutynýshylar taǵy da qaltasyn qaǵýy múmkin.
Salyqtyń salmaǵy artty
2026 jyldan bastap elimizde jańa Salyq kodeksi kúshine enedi. Biraq kásipkerler oǵan daıyndyqty osy kúnnen bastady. Kóptegen bıznes ıeleri bolashaqtaǵy salyq júktemesin esepke alyp, búginnen bastap-aq baǵany kóterip jatyr.
Eń úlken ózgeris – QQS mólsherlemesiniń 12%-dan 16%-ǵa kóterilýi. Bul ónim men qyzmettiń ózindik qunyna tikeleı áser etedi. Al Ulttyq bank sarapshylary bul ózgeris 2025 jyldyń sońyna deıin-aq naryqta seziledi dep otyr. Iаǵnı, resmı kúshine enbesten buryn-aq biz onyń saldaryn sezinemiz.
Baılanys operatorlary da qarap qalmady
1-tamyzdan bastap Beeline Qazaqstan óz qosymshasy arqyly basqa operatorlarǵa tólem jasaý kezinde 0,5% komıssııa ustaı bastaıdy. Bul Kcell, Activ, Tele2 jáne Altel nómirlerine qatysty. Mysaly, Tele2 nómirine 1000 teńge jiberseńiz, 5 teńgesi komıssııa retinde ustalyp qalady.
Sondaı-aq «Kazahtelekom» kompanııasy da burynǵy eski tarıfterin jańartýǵa kiristi. «Mobaıl Telekom-Servıs» brendine tıesili birqatar tarıfter tamyzda qymbattaıdy. Baǵalarǵa jańa ınternet paketteri men mınýttar kiredi, biraq tutynýshylar úshin bul – taǵy bir qosymsha shyǵyn degen sóz.