Eldegi energetıka júıesi – tirshiliktiń tamyry ispettes. Energetıkaǵa memlekettik turǵyda mán beriletini de sondyqtan. Kórshiles memleketterge táýeldi bolmaı, jaryqtyń samaladaı jarqyrap turýynyń astarynda myńdaǵan energetıktiń zor eńbegi tur. Qazirgi ýaqytta «KEGOC» energetıkteri aýa raıynyń túrli tosyn minezine qaramastan aldaǵy qys maýsymyna daıyndyq jumystaryn qarqyndy júrgizip jatyr.
Kúz tabıǵattyń synaǵy desek, qys – shynaıy tózimdilikti tekseretin kezeń. Al osy syn saǵatqa eldiń energetıkalyq júıesin tas-túıin ázir etý – «KEGOC» aksıonerlik qoǵamynyń tikeleı mindeti. Kompanııanyń qaramaǵynda búginde elimizdiń barlyq aýmaǵyn qamtıtyn 28 myń shaqyrymdy quraıtyn tranzıttik tasymaldaý jelisi men 83 qosalqy stansasy bar.
Munyń báriniń shashaýyn shyǵarmaı ustap turý úshin kompanııa naýqandyq jóndeý jumystaryn jyl saıyn júrgizedi. Ol sáýir aıynda bastalyp, qazan aıyna deıingi aralyqty qamtıdy. Búginde kompanııa jer-jerde jóndeý jumystaryn eńserip qaldy. Keshegi kúni shalǵaı jatqan eldi mekenderdegi jóndeý jumystaryna BAQ ókilderi kýá boldy. Tilshi qaýymy at basyn tiregen meken – Aqshataý kentiniń boıyndaǵy jeliler. Qazirde munda jóndeý jumysy kestege saı sapaly oryndalyp jatyr.
Kompanııanyń derekterine júginsek, bekitilgen óndiristik josparǵa sáıkes, 2025 jyly 99 áýe elektr jetkizý jelisi men 43 qosalqy stansa jabdyǵy jóndeýden ótýge tıis eken. Qazirde onyń 57-si men 14 jabdyǵy sapaly túrde jańartylyp úlgergen.
Jumys elimizdiń barlyq óńirinde qaýyrt. О́ıtkeni ár kún erteńgi jaryq úshin zor mánge ıe. Aıtalyq, «Ortalyq JET» fılıalynda da mamyrdan beri qyzý eńbek júrip jatyr. Bul óńirde 12 jeli men 18 jabdyq jóndelýge tıis bolsa, onyń 8 jelisi men 6 jabdyǵy búginde tolyq jańartylǵan. Jospar – kestege saı, qadaǵalaý – naqty. Erte kóktemde bastaý alǵan jóndeý ázirge qarqynynan jańyla qoıǵan joq.
Aqshataý-Qaıraqty aralyǵyndaǵy jeliler de jiti nazarda. Bul aýmaqqa jaqyn ornalasqan Balqash aımaqtyq elektr toraby – tranzıttik 220 kV 2188-J áýe elektr jetkizý jelisi. Osy naýqan aıasynda Balqash óńirinde 220 kV qýatty jeliler jóndeýden ótýde. Bul – Balqash qalasy men Aqtoǵaı aýdanyna tirek bop turǵan mańyzdy jeli. Sol sebepti de jumystyń sapasyna aıryqsha mán beriledi. Munda arnaıy brıgada ýaqytpen sanaspaı eńbek etýde.
«Bizdiń basty mindetimiz – kúzgi-qysqy kezeńge deıin barlyq jabdyqty sapaly ári ýaqytyly daıyndaý. Bul – tek tehnıkalyq talap emes, tutas elimizdiń energetıkalyq qaýipsizdigin qamtamasyz etýdegi mańyzdy qadam. Jóndeý naýqanynyń árbir kezeńi naqty baqylaýda, biz bekitilgen merzimnen aýytqymaı jumys istep kelemiz. Qazirgi ýaqytta Balqash AET-tiń tranzıttik 220 kV 2188-J áýe elektr jetkizý jelisinde jóndeý jumysy júrgizilip jatyr. Bul jeli Aqtoǵaı aýdany men Balqash qalasyn jaryqpen qamtamasyz etýde sheshýshi ról atqarady. Sondyqtan árbir ýchaskedegi sapaly jumys – Balqash óńiriniń úzdiksiz elektrmen jabdyqtalýynyń kepili», — deıdi «Balqash» qosalqy stansasynyń elektr jelilerin jóndeý jónindegi 4-razrıadty elektrmonteri Ádiljan Isabaev.
Brıgada músheleri jelilerdi jan-jaqty tekserýde. Qajet bolǵan jaǵdaıda onyń jabdyqtary aýystyrylyp, kem-ketikteri bútindeledi. Ár kún, ár sát – jaýapty.
– Biz áýe elektr jelileriniń boıyndaǵy ár tirekti tolyqqandy tekseristen ótkizýdemiz. Aqaý anyqtalsa, birden qosalqy bólshekterdi almastyryp, jańartamyz. Ár tirekti jóndeýge jobamen 40 mınýt aralyǵynda ýaqyt jumsaımyz. Bizdiń brıgadada toǵyz maman bar. Bes elektrmonter, bir sheber jáne kólik júrgizýshileri. Biz beseý bolǵandyqtan, ár tirek saıyn ózara almasyp, kezekpen jumys isteımiz. Sátin salsa, jóndeý jumystaryn bekitilgen kestege saı támamdaımyz, – dedi elektrmonteri Vıktor Spırın.
«KEGOC» AQ-nyń bul naýqandy josparly jáne júıeli júrgizýi – elimizdiń senimdi ári turaqty energetıkamen qamtamasyz etýge septesedi. Qýat – kózge kórinbeıtin kúsh. Biraq onyń astarynda kún saıyn salqar dalada, tirek basynda, transformator janynda táýekelge bel baılap eńbek etken júzdegen ınjener men elektromonterdiń tynymsyz eńbegi jatyr. Bul arada san emes, sapa negizgi mánge ıe. Sebebi árbir áýe jelisi – eldiń strategııalyq tiregi desek, artyq bolmas.
Qyzǵaldaq ASQARQYZY