Parnıktik gazdardyń kesirinen ǵalamdyq klımattyń ózgerýi jer betindegi barlyq memlekette ózekti máselege aınalyp otyr. Ár el túıtkildiń túıinin tarqatýdyń ózinshe jolyn ustanyp keledi. Sonyń ishinde Qazaqstannyń klımattyq saıasatynda 2030 jylǵa qaraı bólindilerdi 325 mln tonna SO₂-ǵa deıin qysqartý kózdelgen, bul mindetti oryndaýda agrosektordyń belsendi at salysýy qatysýy qajet. Al aýyl sharýashylyǵy elimizdegi parnıktik gazdardyń ekinshi iri kózi sanalady, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Osyǵan oraı Prezıdent janyndaǵy Ulttyq ǵylym akademııasy Qazaqstanda alǵash ret «Kaz Agro Carbon» atty kómirtekti agroklımattyq polıgon qurmaq. Bul Memleket basshysynyń klımattyq turaqtylyqty qamtamasyz etý jáne 2060 jylǵa qaraı Qazaqstan Respýblıkasynyń kómirtektik beıtaraptyqqa qol jetkizý jónindegi tapsyrmasyn oryndaýǵa sáıkes iske asyrylyp otyr.
Akademııanyń taratqan aqparatyn súıensek, joba boıynsha seriktester – Reseı ǵylym akademııasynyń Agrarlyq ekologııa federaldyq ǵylymı ortalyǵy. Alǵashqy polıgon Qazaqstannyń dalaly aımaǵynda, Aqmola oblysynda ornalasqan A.I.Baraev atyndaǵy Astyq sharýashylyǵy ǵylymı-óndiristik ortalyǵy bazasynda bolady. Agroklımattyq polıgon «Kaz Agro Carbon» kómirtektik balans pen parnıktik gazdardy ólsheý, modeldeý, boljaý jáne basqarý úshin tıimdi alańǵa aınalmaq. Eki eldiń ǵalymdary Soltústik Qazaqstannyń ártúrli ekojúıelerinde bólindilerdi azaıtý jáne kómirqyshqyl gazyn sińirýdi arttyrýǵa baǵyttalǵan tehnologııalardy ázirlep, synaqtan ótkizedi.
Bul bastama jaqynda ótken Reseı Federasııasy Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrliginiń janyndaǵy Saraptamalyq keńestiń otyrysynda usynylyp, qoldaý tapty. Sol otyrysta Ulttyq ǵylym akademııasynyń Agrobıoresýrstar jáne ekologııa ǵylymdary ortalyǵynyń basshysy Janna Almanova kómirtegi balansynyń monıtorıngi tehnologııalaryn damytý jáne karbon polıgondaryn qurý máseleleri boıynsha baıandama jasaǵan edi. Ol óz sózinde: «Kómirtegi «beıtaraptyǵyna» qol jetkizý – Qazaqstan úshin strategııalyq basymdyq jáne klımattyq maqsattardy iske asyrýdyń negizgi baǵyty. Qazaqstanda karbon eginshiligin tabysty damytý úshin agroekojúıelerde kómirtegini basqarýdyń júıeli modelin qalyptastyrý jáne karbon polıgondarynyń jelisin damytý qajet. Memleket basshysynyń klımattyq turaqtylyqty qamtamasyz etý jáne 2060 jylǵa qaraı Qazaqstan Respýblıkasynyń kómirtegi beıtaraptyǵyna qol jetkizý jónindegi tapsyrmalaryna sáıkes, akademııa «Kaz Agro Carbon» karbon agroklımattyq polıgonyn qurýdy usynady. Reseı tarapynan seriktes – RǴA Agrarlyq ekologııa federaldyq ortalyǵy. Karbon polıgonyn Qazaqstannyń dala aımaǵynda, A.I.Baraev atyndaǵy Astyq sharýashylyǵy ǵylymı-óndiristik ortalyǵy bazasynda ashý kózdelip otyr», dep túsindirdi.
J.Almanovanyń aıtýynsha, «Kaz Agro Carbon» karbon polıgony kómirtegi balansyn ólsheý, modeldeý, boljaý jáne basqarý ádisterin synaqtan ótkizý úshin tıimdi alańǵa aınalady. Eki eldiń ǵalymdary Soltústik Qazaqstannyń ártúrli ekojúıelerinde kómirqyshqyl gazynyń shyǵaryndylaryn azaıtý jáne sińirý, kólemin arttyrý tehnologııalaryn ázirlep, synaqtan ótkizedi. Bul – klımattyq maqsattarǵa qol jetkizýge baǵyttalǵan jumys.
«Bizdiń akademııa qazaqstandyq jáne RǴA Agrarlyq ekologııa federaldyq ortalyǵynyń ǵalymdarymen birlesip, Qazaqstandaǵy karbon eginshiliginde topyraq kómirtegin jáne parnıktik gazdardy basqarý boıynsha keshendi zertteýler júrgizý úshin ǵylymı-tehnıkalyq baǵdarlama ázirledi. Baǵdarlama kómirtegini únemdeıtin agrotehnologııalardy engizýdi, topyraq qunarlylyǵyn arttyrýdy jáne agroekojúıelerdi saqtaýdy kózdeıdi. Biz qol jetkizilgen ekijaqty kelisimderdi jáne olardy iske asyrý boıynsha praktıkalyq qadamdardy joǵary baǵalaımyz. Karbon polıgonynyń qurylýy Qazaqstan men Reseı arasyndaǵy birlesken ǵylymı-zertteý, klımattyq jáne agrotehnologııalyq bastamalardyń damýyna yqpal etedi», dedi J.Almanova.
Al Reseı ǴJBM basshysynyń orynbasary Denıs Sergeevıch Sekırınskıı atalǵan bastamany qoldap: «Ozyq ádistemelerge, sonyń ishinde polıgondarda ázirlengenderge ıe bola otyryp, Reseı ózge standarttardyń passıvti tutynýshysy bolmaı, óz erejeleriniń sáýletshisine aınalý múmkindigine ıe. Bul rette, Reseıdiń halyqaralyq klımattyq alańdaǵy, ásirese BRIKS, EAEO, Azııa elderimen uqsas ekojúıelerge ıe nemese osyndaı syn-qaterlermen betpe-bet keletin memlekettermen dıalogtegi ustanymdary kúsheıedi», dep atap ótti.