Shymkenttegi «Jeńis» saıabaǵynda «Erlik» murajaıy ashylǵan. Eki myńnan astam eksponattar jınaqtalǵan. 1930 jyly shyǵarylǵan 7,62 mm. karabın, keńes ofıserleriniń oń jaq búıirinde salpyldap júretin bylǵary planshet, shetine qatty zat, álde oq tıgen qalaıy quty, talaı soldattyń erni tıgen alıýmınıı qasyq. 1941-1945 jyldary paıdalanylǵan zattar.
Mine, jaýynger Qalybaı Sársenbaevtyń qardaı boraǵan oqtan tolas tapqan sátte syz okoptyń túbinde otyryp, aýylyn, ata-ana, baýyrlaryn saǵynyp jazǵan úshkil haty.
Ábish Kekilbaev aǵamyz «meniń mynaý 76 jasyma deıin estigen eń úreıli sózim – soǵys», dep edi. Túıregish qanjary bar vıntovkaǵa qarap turyp qanshama soldattyń keýdesin testiń-aý degen oı keledi.
Mine, qart maıdangerler qazaqtyń dańqty eki uly, halqynyń namysyn bárinen bıik qoıǵan qos general Keńes Odaǵynyń Batyry Sabyr Raqymov pen aty ańyzǵa aınalǵan polk komandıri Baýyrjan Momyshulynyń eskertkishterine búgilip baryp gúl shoqtaryn qoıyp jatyr.
Ońtústikte Jeńistiń 70 jyldyǵyna baılanysty barlyq aýdan-qalalarda kúnde is-shara ótýde. 5 mamyr kúni «Jeńis» saıabaǵynda «Uly Jeńiske myń taǵzym» atty mereke ótti.
Oblys ákimi Asqar Myrzahmetov barsha maıdangerlerdi, halyqty quttyqtap, 28 ardagerge memlekettik nagrada tapsyrdy. Úıge muqtaj 12 ardagerge páter kiltin tabys etti.
Ońtústik Qazaqstannan maıdanǵa 140 myńnan astam adam attanǵan eken. Olardyń teń jartysy atamekenine oralǵan joq. Qorǵasyn oq qardaı jaýǵan maıdan dalasynda qaldy. 51 jaýynger Keńes Odaǵynyń Batyry degen ataqqa ıe bolsa, 8-i «Dańq» ordeniniń tolyq ıegeri. Barlyǵy da erlikpen shaıqasqan sol sarbazdardyń aman oralǵandarynyń da qatary búginde ábden sırep qaldy. Sońǵy málimetter boıynsha 429 soǵys ardageri ǵana qalǵan. Sol ardagerlerdiń 16-y Astana qalasynda ótetin sherýge qatysatyn bolsa, bireýi Máskeý qalasyndaǵy Jeńis sherýine attanady.
«Erlik» murajaıynda «Ońtústik ólkesi qaharly jyldarda», «Soǵystyń qatygez beınesi» jáne «Azat etýshi maıdangerler» atty úsh bólimnen turatyn kórme uıymdastyrylypty. «Uly Jeńiske myń taǵzym» merekesinde oblys ákiminiń uıytqy bolýymen jaryq kórgen «Erlik – elge mura», «Ońtústik Qazaqstannan shyqqan batyrlar», «Uly Otan soǵysyna qatysqan ońtústikqazaqstandyq jaýyngerler» atty kitaptar berildi.
Ońtústiktiń aty shyqqan óner juldyzdary da osynda. Biri avtomat asynyp jaý shabýylyn qaıtaryp jatsa, biri garmon asynyp maıdan ánderin shyrqaýda. Akterler «Soǵys oty tutandy», «Áskerge alyný», «Balasyn kútken analar» jáne «Maıdan dalasy» sııaqty bólimderden turatyn kompozısııa kórsetti.
Kelesi kúni oblystyq opera jáne balet teatrynda «Ardaǵym-ardagerim» qaıyrymdylyq aksııasy ótip, kásipkerler maıdangerlerge óz kómekterin kórsetti. Al, Abaı saıabaǵyndaǵy Beıneleý óneri murajaıynda «Ýaqytqa baǵynbaıtyn estelik» degen atpen sýretshiler men fotosýret-tilshileriniń kórme baıqaýy ótti.
Bul kúnderi J.Shanın atyndaǵy oblystyq qazaq drama teatry Á.Tarazıdiń «Álııa» dramasyn sahnalasa, oblystyq ózbek drama teatrynda A.Pratovtyń «Erlik pen mahabbat» qoıylymynyń premerasy ótti. Oblystyq orys drama teatry V.Ejov pen G.Chýhraıdyń «Ballada o soldate» shyǵarmasyn jurtshylyqqa usyndy.
Merekelik is-sharalar Jeńistiń 70 jyldyǵyna arnalǵan «Er esimi –el esinde» saltanatyna jalǵaspaq.
Baqtııar TAIJAN, «Egemen Qazaqstan».
ShYMKENT.
Sýretti túsirgen Hýsan AZIZOV.