Kúzdiń alǵashqy aıy jaı ǵana kúntizbedegi jańa bet emes, turmys pen qoǵam ómirine áser etetin tyń ózgerister kezeńi bolǵaly tur. Bireýlerdiń qaltasyn qyspaqqa alsa, endi bireýlerge jańa múmkindik syılaıdy. Kúzdiń qońyr salqynymen birge el ishinde qandaı jańalyqtar enetinin tarqatyp kóreıik.
Baǵa men tarıf
Qyrkúıekten bastap keı óńirlerde elektr jaryǵynyń tarıfi kóterilýi yqtımal. Máselen, «Atyraý Jaryq» kompanııasy baǵany ósirý jóninde usynysyn jiberip qoıǵan. Qujat maquldansa, turǵyndardyń elektr jaryǵyna tóleıtin aqshasy artady.
Kommýnaldyq tarıfterge qatysty da áńgime kóp. Premer-mınıstr Oljas Bektenov «baǵalardy naryqtyq deńgeıge jetkizý qajet» degen edi. Degenmen, ázirge IV toqsandaǵy josparlanǵan qymbattaý keıinge shegerildi. Biraq halyq «qysqa qaraı tarıf taǵy qymbattaıdy ma?» dep alańdap otyr.
Ańdýshyǵa jańa aıyppul
16 qyrkúıekten bastap stalkıng, ıaǵnı bireýdi ańdý nemese qýdalaý úshin qatań jaza qarastyryldy. Budan bylaı mundaı áreket jasaǵandar 200 AEK-ke deıin (shamamen 786 myń teńge) aıyppul tóleıdi nemese qoǵamdyq jumysqa tartylady, tipti 50 táýlikke deıin qamaýǵa alynýy múmkin.
Al eger qýdalaý kúsh qoldanýmen, qorqytýmen nemese jeke ómirge qol suǵýmen baılanysty bolsa, ol qylmystyq iske ulasady. Bul – qoǵamdaǵy jeke erkindikti qorǵaýǵa baǵyttalǵan mańyzdy qadam.
Úı ıelerine úsh túrli tólem
15 qyrkúıekten bastap páter ıeleriniń túbirteginde úsh túrli jarna paıda bolady. Birinshisi – úıdi kúndelikti kútip-ustaýǵa jumsalatyn qarajat. Ekinshisi – kúrdeli jóndeý jumystaryna arnalǵan qor. Úshinshisi – beınebaqylaý, qaqpa ornatý sekildi qosymsha jumystar.
Jańa tártipke sáıkes tólem kólemi ár páterdiń nemese qoıma, avtoturaq sekildi nysannyń aýdanyna qaraı esepteledi. Bul ózgeris turǵyn úıdi basqarýdaǵy ashyqtyqty qamtamasyz etip, qarajattyń «joǵalyp ketpeýine» jol bermek.
Stýdentterge súıinshi
Bilim qýǵan jastar úshin qyrkúıek jaqsy jańalyqpen bastalmaq. Stýdenttik stıpendııa taǵy da kóteriledi. Endi bakalavrlar aı saıyn 52,3 myń teńge, magıstranttar 117 myń teńge, al doktoranttar 262,5 myń teńge alady.
Bul – 2020 jyldan beri jalǵasyp kele jatqan kezeń-kezeńimen ósirýdiń sońǵy satysy.
Mobıldi baılanys
Altel men Tele2 «Sheksiz álem» atty jańa qyzmetti iske qospaq. Ol arqyly 49 elde júrgen qazaqstandyqtar áleýmettik jelilerdi, messendjerlerdi jáne kartalardy shekteýsiz paıdalana alady. Baǵasy úsh kúnge 2 590 teńge.
Al Kcell 8 qyrkúıekten bastap «New Happy Bonus» qyzmetiniń baǵasyn 90 teńgege deıin kóteredi. Onyń ishinde 150 MB ınternet, 50 SMS jáne vıktorınaǵa qatysý múmkindigi bar.
Aqsha aýdarymyna qatań baqylaý
Endi mobıldi aýdarymdar da qatań qadaǵalanady. Eger úsh aı ishinde bir adam 1 mıllıon teńgeden artyq aqsha aýdarsa, salyq organdary ony tekserýge alady.
Biraq bul talap týysqandar arasyndaǵy qarjylyq kómekke qoldanylmaıdy. Jańa júıe qarajat aınalymyn ashyq qylýdy kózdeıdi.
Mektep pen kolledj
2 qyrkúıekten bastap oqýshylar jańa oqý jylyna qadam basady. Bıyl alǵash ret mektep tabaldyryǵyn attaıtyndar sany 370 myńǵa jýyq. Sondaı-aq qyrkúıekten bastap mektep ashanalary jańa Standart boıynsha tamaqtandyrý júıesine kóshedi.
Kolledjderde de ózgeris bar. Endi 9-synypty bitirgen túlekter úshin jumysshy mamandyqtary tegin oqytylady.
Kásipkerlerge jańa talap
15 qyrkúıekten bastap jeke kásipker retinde tirkelý tártibi ózgeredi. Budan bylaı turaqty jumysshy ustaıtyn nemese tabysy 1,4 mıllıon teńgeden asatyn azamattar mindetti túrde IP (jeke kásipker) retinde tirkelýge tıis. Bul kóleńkeli bıznesti azaıtyp, salyq júıesin retteýge baǵyttalǵan qadam.
Álemde ne jańalyq?
Qyrkúıekte Qazaqstan sheginen tys qyzyqtar da kútip tur. Apple kompanııasy kópten kútken iPhone 17 modelin tanystyrady. Jańa úlgilerdiń baǵasy 430 myńnan 672 myń teńgege deıin bolýy múmkin.
Al 7 qyrkúıekte jer sharynyń 7 mıllıardtan astam turǵyny sırek kezdesetin astronomııalyq qubylystyń kýási bolady – tolyq Aı tutylýy. Otandastarymyz da bul ǵajaıypty tamashalaı alady.