Medısına – zor jaýapkershilikti qajet etetin sala. Al, aq halatty jandardyń ishinde naýqastyń alǵashqy senimin sezinetinder – meıirgerler. Astana ákimdiginiń ShJQ «№8 qalalyq emhana» MKK emshara kabınetiniń jáne onkolog dárigeriniń meıirgeri Gúlnur Nurımanova osy mamandyqqa júrek qalaýymen kelgen jan. Medısına salasynda eńbek etýdi qarshadaıynan armandaǵan Gúlnur Ádilqyzynyń aıtýynsha, «meıirger» ataýynyń ózi meıirim uǵymynan shyqqan.
Birde-bir dáriger meıirgerdiń qatysýynsyz jumys isteı almaıdy. Meıirgerler ár naýqastyń ómiri úshin zor jaýapkershilikpen mol jumys atqaryp júr.
«Bala kezimde anammen birge emhanaǵa barǵan kezde uzaq ýaqyt kezek kútip otyratynbyz. Sol kezderde ózime «bolashaqta osy salada eńbek etip, naýqastardy kútkizbeı qabyldap, ár adamǵa meıirimmen qaraımyn» dep ýáde etýshi edim. Sol armanyma jettim dep oılaımyn», deıdi meıirger.
2024 jyly Almaty qalasyndaǵy Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetin támamdap, meıirbıke isi boıynsha bakalavr atanǵan Gúlnur Nurımanovanyń jalpy eńbek ótili – 10 jyl. Osy jyldar ishinde densaýlyq saqtaý salasynda kóptegen ózgeristerdi kózben kórip, tájirıbeden ótkergen.
«Sońǵy jyldary medısınada úlken ózgerister boldy. Buryn naýqastar uzaq kezekte turatyn, qazir elektrondy júıe arqyly aldyn ala jazylyp keledi. Analız nátıjelerin de úıde otyryp-aq «Damumed» qosymshasy arqyly kóredi. Bul – naýqastarǵa da, medısına qyzmetkerlerine de úlken jeńildik ákeldi. Búginde zamanaýı KT, MRT sııaqty qurylǵylar qoljetimdi. Buryn olardy alý aılap kútýdi kerek etetin. Búginde saqtandyrý júıesiniń arqasynda kóptegen tekserýler men em-sharalar tegin jasalady. Sonymen qatar, biz onkologııalyq naýqastarǵa úıine baryp ta qyzmet kórsetemiz, psıhologtar da birge baryp, qoldaý kórsetedi. Mundaı múmkindik buryn bolmaǵan», deıdi G.Nurımanova.
Ol prosedýralyq meıirger retinde jumysyndaǵy eń jaýapty mezetke de toqtaldy.
«Eń jaýapty sát – qan alý kezinde. Qan alý barysynda qannan qoryqqan naýqas basy aınalyp, esin joǵaltýy múmkin. Sondyqtan árdaıym naýqastyń jaǵdaıyn baqylap otyrý qajet. Senimin oıatý úshin meıirger eń aldymen ózine senimdi bolýy kerek. Meıirger qoly dirildemeı, sabyrly áreket jasasa, naýqas ta senedi. Men úshin eń úlken qundylyq – naýqastyń senimin aqtaý. Keıde basqa jerde qan tapsyra almaǵan naýqastar bizge kelip, qan sátti alynǵanda qatty qýanyp, alǵystaryn bildirip jatady. Sol sátterde eńbegimniń nátıjesin sezinemin», deıdi ol.
Gúlnur Ádilqyzy onkolog dárigeriniń de meıirgeri. Onkologııa – óte aýyr sala. Naýqastar munda qorqynyshpen keletini málim.
«Naýqastardyń qorqynyshyn azaıtý úshin biz eń aldymen psıhologııalyq qoldaý kórsetemiz. Men alǵash eńbek jolymdy onkologııalyq ortalyqta bastaǵandyqtan, beıimdelý asa qıyn bolmady. Ár pasıentpen jeke jumys istep, olarǵa senim berý – eń basty mindetim», deıdi bilikti maman.
Jumysy aýyr bolǵanymen, ol ár naýqastyń alǵysyn eń úlken marapat sanaıdy. Ásirese, reanımasııa bóliminde umytylmas sátterdi bastan keshken.
«2016-2019 jyldary reanımasııa bóliminde jumys istedim. Birde naýqastyń júregi toqtap qalǵan kezde búkil komanda bolyp kómek kórsettik. Júregi qaıta soǵyp, esin jıǵan mezetin eshqashan umytpaımyn. Bul – eńbegimizdiń baǵalanǵany», deıdi bilikti maman meıirger sol mezetti tolqı eske alyp.
Elimizdiń densaýlyq saqtaý júıesinde meıirgerlerdiń róli edáýir artqanymen, dárigerdiń sheshiminsiz táýelsiz áreket etýge bolmaıtynyna toqtalǵan G.Nurımanovanyń aıtýynsha dıagnoz qoıý men em taǵaıyndaý – dárigerdiń quzyryndaǵy is. Meıirgerler dárigerdiń nusqaýymen jumys isteıdi, biraq naýqastyń senimin oıatyp, qoldaý kórsetý – meıirgerdiń negizgi mindeti.
Ol úshin meıirger kásibiniń basty qundylyǵy – úzdiksiz izdenis pen kásibı biliktilik.
«Jaqsy meıirger bolýdyń qupııasy – meıirim men qamqorlyqta jatyr. Keıde jaı ǵana jyly sózdiń ózi adamnyń ýaıymyn azaıtyp, kóńilin kóteredi. Meıirger ár bes jyl saıyn biliktilik sanatyn qorǵaýy tıis. Bul júıeni qaıta engizgeni durys boldy. О́ıtkeni, bul júıe – teorııalyq qana emes, praktıkalyq bilimdi de jańartyp otyrýǵa múmkindik beredi. Atalǵan biliktilik sanatyn qorǵaýdan bólek, meıirger árdaıym oqyp ári tájirıbe almasyp otyrýy kerek jáne kýrstarǵa qatysyp, ártúrli bólimderde jumys istep kórý kásibı deńgeıdi arttyrady. Jańa bilim alyp, tájirıbesin únemi shyńdap otyrǵan meıirger kez kelgen jaǵdaıda kómek kórsete alady.
Meıirger eńbegi kóp jaǵdaıda «kórinbeı qalady», al shyn máninde eńbegi óte mol ǵoı, sebebi jumystyń basym bóligin meıirgerler atqarady, biraq alǵys kóbinese dárigerge aıtylady. Jastardy osy mamandyqqa qyzyqtyrý úshin meıirgerlerdi kóbirek nasıhattaý kerek. Súıispenshilik bolmasa, jaýapkershilik te bolmaıtyndyqtan jastar bul mamandyqqa júrek qalaýymen kelýi qajet», deıdi árdaıym el alǵysyn alyp júrgen Gúlnur Ádilqyzy.
Halyqtyń saýlyǵy kúndelikti ter tógip júrgen meıirger mamandardyń qolynda ekeni daýsyz. Meıirger eńbeginiń qoǵamdaǵy orny men mańyzy zor. О́ıtkeni meıirgerlik – meıirimge toly júrekpen atqarylatyn eńbek.