Jyl basynan beri 8 051 etnıkalyq qazaq atajurtqa oralyp, qandas mártebesin aldy. Jalpy 1991 jyldan beri elge 1 mln 156,1 myń etnıkalyq qazaq oraldy, dep jazady Egemen.kz.
Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń málimetinshe bıylǵy segiz aıda kelgen qandastardyń 44,2%-y О́zbekstannan, 43,2% -y Qytaıdan, 5%-y Túrikmenstannan, 2,7% -y Mońǵolııadan, 2,4%-y Reseıden kelse, ózge memleketterden atamekenge qonys aýdarǵandardyń úlesi – 2,5%.
Olardyń arasynda eńbekke qabiletti jastaǵy etnıkalyq qonys aýdarýshylar sany – 59,1%, al eńbekke qabiletti jasqa tolmaǵandardyń úlesi 31,8% bolsa, zeınetkerler 9,1%.
Eńbekke qabiletti jastaǵy qandastardyń ishinen bilim deńgeıimen saralaǵanda 15,7%-y joǵary bilimdi, 28,1%-y kásibı orta bilimdi, 53,5%-y jalpy orta bilimdi, al oralǵandardyń 2,7%-y bilim almaǵan.
Qonys aýdarǵan etnıkalyq qazaqtar ár óńirine qonystandy qonystandy.
Qandastar negizinen eńbek kúshi tapshy óńirler: Aqmola, Abaı, Qostanaı, Pavlodar, Atyraý, Batys, Shyǵys jáne Soltústik Qazaqstan oblystaryna kóship bardy.
Qonystandyrý óńirlerinde bıylǵa arnalǵan qandastardy qabyldaý kvotasy 2 309 adamǵa jetti. 2025 jylǵy 1 tamyzdaǵy jaǵdaı boıynsha qonystandyrý óńirlerine 1 286 qandas qonys aýdardy.
Joǵaryda atalǵan óńirlerde qonystanǵan qandastarǵa kóship kelýi úshin sýbsıdııa túrinde memlekettik qoldaý kórsetiledi. Atap aıtqanda bir mezgilde otaǵasyna jáne otbasynyń árbir múshesine 70 AEK (275,2 myń teńge) mólsherinde qarjylaı qoldaý kórsetiledi. Odan syrt turǵyn úı jaldaýǵa jáne kommýnaldyq qyzmetterge aqy tóleýge – bir jyl boıy 15-ten 30 AEK (59 myń-118 myń teńgege deıin) beriledi.
Jyl basynan beri 563 qandasqa túrli qoldaý sharalary kórsetilip, olardyń arasynan 221 adam turaqty jumysqa ornalastyryldy.
Sonymen qatar erikti qonys aýdarýdyń tıimdiligin arttyrý maqsatynda azamattardy soltústik óńirlerge qonys aýdarýǵa qatysatyn jumys berýshilerdi qoldaý baǵytynda da birqatar ınstıtýsıonaldyq sharalar qabyldandy. Turǵyn úı satyp alý, salý úshin nemese ıpotekalyq turǵyn úı qaryzdary sanalatyn bastapqy jarnanyń bir bóligin jabýǵa da qoldaý kórsetiledi. Ekonomıkalyq utqyrlyq sertıfıkaty turǵyn úı qunynyń 50%-y nemese bir otbasyna 4,56 mln teńge mólsherinde birjolǵy óteýsiz ári qaıtarymsyz negizde beriledi.