Bıyl bıdaı alqaby 884,6 myń gektarǵa qysqaryp, 12,3 mln gektardy qurady, al maıly daqyldardyń kólemi 1 mln gektarǵa ulǵaıyp, 4 mln gektarǵa jetken. Sonymen qatar qant qyzylshasynyń egis qurylymyn ońtaılandyrý jumystary júrgizilip jatyr, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Elimizdegi ósimdik sharýashylyǵy óndiristiń tıimdiligi men turaqtylyǵyn arttyrýǵa baǵyttalǵan júıeli transformasııadan ótip jatyr. Mundaǵy basty maqsat egis alqaptaryn ártaraptandyrý jáne sý únemdeý tehnologııalaryn engizý.
«Memleket basshysy jyl saıyn 150 myń gektarǵa deıin sý únemdeıtin tehnologııalardy engizýdi tapsyrǵan bolatyn. 2024 jyldyń qorytyndysy boıynsha bul jospar artyǵymen oryndalyp, 158 myń gektardy qurady. Al bıyl sý únemdeıtin tehnologııalarǵa qazirdiń ózinde 109,8 myń gektar alqapqa engizildi. Jalpy sý únemdeıtin tehnologııalar qoldanylatyn jer kólemi 580 myń gektarǵa ulǵaıdy», dedi Aıdarbek Saparov.
2024 jyly fermerler 25,2 mln tonna astyq jınap, buryn-sońdy bolmaǵan rekordqa qol jetkizgen. Onyń ishinde 18,6 mln tonnasy bıdaı. Ortasha ónimdilik gektaryna 14,2 sentner. Mundaı joǵary nátıjege engizilgen tyńaıtqysh kóleminiń eki esege ulǵaıýy (2023 j. 1,3 mln tonna) aıryqsha yqpal etti. Bıyl bul kórsetkishti 1,9 mln tonnaǵa jetkizý josparlanǵan.
«Tuqym sharýashylyǵyna jáne materıaldyq-tehnıkalyq bazany jańartýǵa aıryqsha nazar aýdarylyp otyr. 2025 jyly elıtalyq tuqymdardyń úlesin jalpy egis kóleminiń 10,5%-yna deıin jetkizý, al aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyn jańartý deńgeıin 6,5%-ǵa deıin arttyrý josparlanýda. Tek 2023 jyldyń ózinde ǵana sharýalar 22 myń birlik tehnıka satyp aldy, bul aldyńǵy jylǵy kórsetkishten joǵary. Fermerler úshin eleýli qoldaý quraly bolyp sýbsıdııalaý sharalary qala beredi. Memleket elıtalyq tuqymdar qunyn 70%-ǵa deıin, otandyq óndiristegi mıneraldy tyńaıtqyshtardyń qunyn 60%-ǵa deıin óteıdi, sondaı-aq pestısıdter shyǵynyn 50%-ǵa jáne bıopreparattar shyǵynyn 40%-ǵa ótemaqylaıdy. 2025 jyly basym daqyldardy sýbsıdııalaýǵa 25,8 mlrd teńge bólinip, bul fermerlerge ónimdilikti arttyrý úshin qosymsha resýrs beredi», delingen habarlamada.
Aıta keteıik, bul júıeli sharalar 2024–2028 jyldarǵa arnalǵan Jol kartasynda bekitilgen. Onda aýyl sharýashylyǵynyń jalpy ónim kólemin eki eseleý kózdelgen. Negizgi basymdyq bıdaıdyń monokýltýrasyn jáne sýarmaly eginshilikti kóp qajet etetin kúrish pen maqta sııaqty daqyldardy qysqartýǵa berilgen.
Sonymen qatar maıly, kókónis-baqsha jáne malazyqtyq daqyldardyń egis alqaptaryn ulǵaıtý qarastyrylǵan. Mundaı tásil óndiristiń tıimdiligin arttyryp, mal sharýashylyǵynyń jem-shóp qoryn nyǵaıtýǵa múmkindik beredi.
Keshendi jospar aıasynda seleksııa men tuqym sharýashylyǵyn damytýǵa arnalǵan aýyl sharýashylyǵy daqyldarynyń keminde 109 jańa sorty men býdandaryn shyǵarý kózdelgen. 2024 jyly 52,3%-dy quraǵan otandyq seleksııa tuqymdarymen egiletin alqaptardyń úlesin 2028 jylǵa qaraı 78,2%-ǵa deıin arttyrý josparlanýda. Osy maqsatta usynylatyn sorttardyń Memlekettik tizilimi qalyptastyrylyp, ulttyq tuqymdardyń genetıkalyq banki qurylýda. Bul ishki seleksııa nátıjelerin bekitip qana qoımaı, sonymen qatar otandyq ósimdik sharýashylyǵynyń eksporttyq áleýetin arttyrýǵa jol ashady.