Panfılov aýdanynyń ortalyǵy Jarkent qalasynda táýligine 120 tonna júgeri dánin keptirýge jáne 110 tonna túıirshiktelgen jem shyǵarýǵa qaýqarly zamanaýı zaýyt paıdalanýǵa berildi. Qazaqstan men Qytaıdyń birlesken ınvestısııalyq jobasy arqasynda óńirge 500 mln teńge kóleminde qarjy tartyldy.
Jarkent týraly áńgime qozǵaı qalsańyz, júgeri sharýashylyǵynan aınalyp óte almaısyz. Búginde oblys kóleminde dándi daqyldy óńdeýde aldyńǵy orynda kele jatyr. О́ńir turǵyndarynyń tól daqylyna aınalǵan júgeriniń egis kólemi bıyl 4 000 gektarǵa jýyq qysqaryp, jalpy 23 398 gektardan astam jerge egildi. Degenmen «dala arýyn» tıimdi paıdalaný dástúri naryq talabyna beıimdelip, jańǵyryp jatyr. Oǵan dálel jańadan ashylǵan – qurama jem zaýyty.
«Keptirý kesheni bar zaýyttyń iske qosylýy – jergilikti sharýalar úshin úlken qoldaý. Budan bylaı dıqandar óz ónimin ýaqyt joǵaltpaı, sapaly túrde keptiredi. Bul tek shyǵyndy azaıtyp qana qoımaıdy, sonymen qatar shıkizatty uzaq saqtaýǵa múmkindik beredi. Munyń bári aýyl sharýashylyǵy ónimderin óndirýshilerdiń tabysyn arttyrýǵa jáne óńir ekonomıkasynyń damýyna tikeleı yqpal etedi», dedi Panfılov aýdanynyń ákimi Marat Saǵymbek.
Zaýyt iske qosylǵan sátten bastap 30 adam turaqty jumyspen qamtylǵan. Kásiporyn dırektory Erbol О́rnekeevtiń aıtýynsha, zaýyt qurylysy ótken qyrkúıekte bastalǵan. Qytaıdan ákelingen joǵary tehnologııaly qondyrǵylar kómegimen zaýyt tolyq qýatyna shyqqanda eki aýysymda jumys istep, aı saıyn 200 myń tonnadan astam jem óndire alady.
«Sharýalardan bastapqyda táýligine 50 tonnaǵa deıin júgeri qabyldaımyz. Al bolashaqta óndiristi keńeıtip, ishki naryqty da, eksportty da qamtımyz. Qazirgi josparymyz – daıyn ónimdi Qytaı, Iran jáne О́zbekstanǵa jetkizý. О́nimniń sapasy arnaıy zerthanada qatań tekserýden ótedi», deıdi zaýyt basshysy. Aıtýynsha, zaýyt malǵa, qusqa jáne balyqqa arnalǵan jemniń birneshe túrin shyǵarady. Bul óńirdegi mal sharýashylyǵy men qus sharýashylyǵyna tyń serpin beredi.
Oblys júgeri ósirý kólemi jóninde respýblıkada aldyńǵy orynda tur. Bıyl óńirde júgeri egistiginiń jalpy kólemi 42,2 myń gektarǵa jetti. Sonyń 23,1 myń gektary – Panfılov aýdanynyń úlesinde. Mamandardyń boljamynsha, aldaǵy naýqanda keminde 300 myń tonna ónim jınalady. Aýyl sharýashylyǵy salasynyń ardageri, agronom Qabylhan Nurseıitov bul zaýyttyń ashylýyn aımaq úshin úlken jetistik dep baǵalady.
«Buryn sharýalar ónimdi keptirý, saqtaý jaǵynan biraz qıyndyq kóretin. Keıde júgeri ýaqtyly óńdelmeı, sapasy tómendep ketetin. Jańa keshen sol máseleni sheshýge múmkindik berip otyr. Eń bastysy – bul kásiporyn sharýalardyń eńbegin aqtap, tabysyn eseleıdi. Al eksportqa jol ashylýy – Jetisýdyń júgerisin halyqaralyq naryqta tanymal etetin qadam», deıdi.
Ekonomıka ǵylymdarynyń kandıdaty Aıgúl Tóleýbekovanyń sózinshe, elimiz úshin agroónerkásiptik keshendi damytý – strategııalyq baǵyt. Aıta keteıik, búginde 20 125 gektardan astam alqap ekinshi ret sýarylyp, 500 gektarǵa jýyq jerge úshinshi sý berý jumystary júrgizilip jatyr. Sýarý isi Úsharal, Úlkenshyǵan, Birlik, Basqunshy jáne Penjim aýyldyq okrýgterinde qolǵa alynǵan. Júgeri tolyq pisip-jetilgenshe organıkalyq jáne mıneraldy tyńaıtqyshtar berý, ósimdik aýrýlaryna qarsy óńdeý sekildi agrotehnıkalyq sharalar minsiz oryndalýy shart.
«Birqatar dıqan erte pisetin suryptardy orýdy bastady. Aldaǵy naýqanǵa daıyndyq aıasynda tehnıka jóndelip, janar-jaǵarmaı qory ázirlenip, qyrmandar tazalanyp, astyq qabyldaýǵa daıyndalyp jatyr. Keıingi jyldary aýdan boıynsha birneshe qyrmanǵa jóndeý júrgizildi», deıdi M. Saǵymbek.
Jetisý oblysy