Jetisýda áleýmettik nysandar kóptep salynyp jatyr. Kóksý aýdanynda eki, Alakól aýdanynda bir medısınalyq mekeme iske qosyldy. Sondaı-aq «Januıa» otbasyn qoldaý ortalyǵy, Panfılov aýdanynda kúrdeli jóndeýden keıin aýyldyq mádenıet úıi, jańa balabaqshalar esigin aıqara ashty. Múmkindigi shekteýli balalarǵa arnalǵan bólimshe de qyzmet kórsete bastady.
«Aýyldaǵy densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý» ulttyq jobasy aıasynda 641 adam turatyn Besqaınar, 983 adam turatyn Jetijal aýylynda bir kúnde jańa feldsherlik-akýsherlik pýnktter esigin aıqara ashty.
«Buryn biz 1968 jyly salynǵan tozyǵy jetken ǵımaratta otyrǵanbyz. Búgin mine, halyqtyń ıgiligine jańa nysan berilip otyr. Munda turǵyndarǵa alǵashqy sanıtarlyq medısınalyq kómek kórsetiledi. Aýrýdyń aldyn alý, skrınıngtik baǵdarlamalardy uıymdastyrý, balalarǵa, júkti áıelderge patronaj júrgizý, profılaktıkalyq ekpeler salý, turǵyndar arasynda sanıtarlyq aǵartý jumysyn júrgizý mindetterin atqaramyz. Bekitilgen kestege sáıkes aptasyna 1–2 ret Zylıha Tamshybaeva atyndaǵy aýyldyń dárigerlik ambýlatorııasynan dáriger kelip qabyldaý júrgizedi. Jańa, jaıly, barlyq jaǵdaı jasalǵan ǵımarattyń qoldanysqa berilýi óz kezeginde medısınalyq qyzmet kórsetý sapasyna oń áserin tıgizedi», deıdi Besqaınar aýylyndaǵy FAP feldsheri Qalamqas Jeksenbınova.
Alakól aýdany Tóńkeris aýylyndaǵy jańa blokti-modýldi medısınalyq pýnkt kúnine 15 adam qabyldaýǵa qaýqarly. Aýyl turǵyndary jańa nysannyń ashylýyn ómir sapasyn jaqsartýǵa, sapaly medısınalyq qyzmetke qoljetimdilikti arttyrýǵa baǵyttalǵan mańyzdy qadam dep biledi.
Panfılov aýdany Turpan aýylyndaǵy mádenıet úıine kúrdeli jóndeý jumystary ótken jyldan beri júrgizildi. Jańa keıipke engen eki qabatty ǵımaratta aýyldyq kitaphana da ornalasqan. Munda ónerdiń túrli baǵyttaryn qamtıtyn segiz úıirme jumys isteıdi.
Jumysyn bastaǵan taǵy bir jańa nysan – Kóksý aýdanyndaǵy «Januıa» otbasyn qoldaý ortalyǵy. О́mirlik qıyn jaǵdaıǵa tap bolǵan otbasylaryn anyqtaý men olarǵa qoldaý kórsetý maqsatyndaǵy mundaı ortalyqtar oblystyń aýdan, qalalarynda 2023 jyldan beri ashyla bastady. Bul ortalyq – óńirdegi osyndaı toǵyzynshy nysan. Buǵan deıin bıyl «Januıa» ortalyǵy Eskeldi aýdanynda ashylsa, aldaǵy ýaqytta Aqsý aýdanynda ashylady dep josparlanyp otyr. Jalpy, jyl basynan oblystaǵy «Januıa» otbasyn qoldaý ortalyqtaryna 161 otbasynyń 408 músheleri tirkelip, olarǵa jan-jaqty psıhologııalyq, áleýmettik kómekter, qajetti qoldaý túrleri kórsetilgen.
Sondaı-aq Alakól aýdany Úsharal qalasynda, Panfılov aýdanynyń Úsharal aýylynda, Kóksý aýdany Kóksý stansasynda jalpy sany 375 oryndy úsh jańa balabaqsha jumysyn bastady.
Búginde oblystyq jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasyna qarasty «Aýtızm jáne basqa da mentaldy buzylýlary bar balalarǵa arnalǵan ortalyǵy» janynan jańa bólimshe ashyldy. Ortalyq 1,5 jastan 18 jasqa deıingi múgedektigi bar 125 balaǵa jartylaı stasıonar jaǵdaıynda arnaýly áleýmettik qyzmet kórsetedi. Ata-analar men mamandar tarapynan kórsetiletin qyzmetterge suranystyń artýyna baılanysty ortalyq aıasyn keńeıtý qajettiligi týyndap, jańa bólimshe ashý týraly sheshim qabyldanǵan edi. Jańa bólimshe AVA terapııasy ádisimen jumys isteıdi. «Bolashaq» qaıyrymdylyq qorynyń oblystaǵy kýratory Mádına Manasqyzynyń aıtýynsha, stasıonarda mamandar balalardyń minez-qulqyn saraptap, qalyptastyrýmen aınalysady.
Bólimshe 40 balaǵa arnalǵan. Jalpy aýmaǵy 580 sharshy metrdi quraıtyn keń ári jaryq. Aralap kórgenimizde mamandardyń ár balamen jeke, tııanaqty jumys istep jatqanyna kýá boldyq. Munda balalar jasyna, damý erekshelikteri men dıagnozyna sáıkes eki topqa bólinedi. Bólimshede 8 túrli arnaýly áleýmettik qyzmet kórsetiledi. Olar: áleýmettik-quqyqtyq, eńbek, mádenı, ekonomıkalyq, pedagogıkalyq, turmystyq, medısınalyq, psıhologııalyq sharalar. Bul qyzmetter balalardyń áleýetin ashýǵa, óz-ózine qyzmet kórsetý daǵdylaryn qalyptastyrýǵa, minez-qulyq, qarym-qatynas qabiletterin jetildirýge baǵyttalady. Ortalyqtyń ashylý saltanatynda oblystyq jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasy basshysynyń orynbasary Sánııa Naýryzbaeva óńirde aýtızm dıagnozymen 463 bala tirkelgenin tilge tıek etti. Jalpy, oblysta densaýlyǵynda kináraty bar balalarǵa arnalǵan 7 ortalyq ashylǵan. Ortalyqtyń bas korpýsy osydan úsh jyl buryn paıdalanýǵa berilgen. Sodan bergi oń nátıjeniń arqasynda 5 bala jalpy bilim beretin mektepke, bıyl bir bala balabaqshaǵa aýysty. Ańsar esimdi 7 jasar balanyń anasy Nazgúl Serikova sóıleı almaı kelgen balasynyń búginde jalpy bilim beretin mektepke barǵanyn aıtyp, qýanyshyn bólisti.
Bólimsheniń basty maqsaty – aýtızm spektriniń buzylystary bar balalar men olardyń otbasylaryna jan-jaqty, ýaqtyly qoldaý kórsetý. Ortalyq ujymy árbir balaǵa erekshe meıirimmen qarap, onyń qoǵamǵa beıimdelýine yqpal etýdi basty mindet sanaıdy. О́ńirde erekshe balalarǵa degen qamqorlyq óte joǵary deńgeıde. Bul – áleýmettik qyzmet kórsetý ǵana emes, úlken júrekten týǵan shynaıy meıirimdilik pen jaýapkershiliktiń úlgisi.
Oblys ákimdiginiń baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, osyndaı jumystardyń nátıjesinde óńirde áleýmettik ınfraqurylym nysandarynyń jańarý deńgeıi jyl sońyna deıin 55,8%-ǵa jetedi.
Jetisý oblysy