Toǵyzqumalaq – qazaq ulttyq mádenıetiniń álemdik órkenıetke qosqan bir úlesi. 2020 jyly IýNESKO toǵyzqumalaq oıynyn álemdik mádenı mura tizimine engizdi. 2021 jyly dúnıejúzilik Toǵyzqumalaq federasııasy 9 qyrkúıekti «Toǵyzqumalaq kúni» dep belgiledi.
Toǵyzqumalaq elimizde ǵana emes, búkil álemde qarqyndy damyp keledi. Aıtalyq, ótken jyly Latyn Amerıkasynda toǵyzqumalaq federasııasy qurylsa, bıyl osyndaı uıym Ońtústik Koreıada da jumysyn bastady. Eýropa men Azııanyń birqatar eli toǵyzqumalaq oınaýdy ejelden ádetke aınaldyrǵan, keıingi jyldary mundaı úrdis Afrıka elderinde de baıqalyp otyr. Búginge deıin jeti álem, alty Azııa chempıonaty ótkizildi.
Keshe «Toǵyzqumalaq kúni» aıasynda uly Abaıdyń 180 jyldyǵyna oraı, elimizdiń toǵyzqumalaq taqtasy bar barlyq oqý ornynda saǵat 09.00 men 21.00 aralyǵynda onlaın oınaý fleshmoby uıymdastyryldy. Elordadaǵy is-sharaǵa Dúnıejúzilik toǵyzqumalaq sporty federasııasynyń prezıdenti Álıhan Baımenov, Qazaqstan toǵyzqumalaq sporty federasııasynyń prezıdenti Ákim Tursyn, «BINOM School» mektepter jelisin basqarýshy kompanııanyń basshysy Sholpan Qadyrova, federasııa ókilderi, ózge de ulttyq sport qaıratkerleri qatysty.
«Toǵyzqumalaq zamana kóshinen áste tys qalmaq emes. 15 jyl buryn otandyq mamandar Ios, Android júıeleri negizinde smartfonǵa júkteme ázirlegen edi. Budan bólek, kanadalyq, polshalyq, ulybrıtanııalyq tanymal platformalarǵa toǵyzqumalaq engizildi. Qazir bul alańdarda da toǵyzqumalaq keń qoldanylatyn oıynǵa aınalǵan. Taıaýda jas jetkinshekter ynta tanytyp, toǵyzqumalaqtyń jasandy ıntellektidegi baǵdarlamasyn iske qosty. Sekýndyna mıllıondaǵan esepti erkin eńseretin JI-toǵyzqumalaq adam sanasynan da jyldam. Oıynshylar men jattyqtyrýshylar onyń artyqshylyǵyn, kombınasııasyn, strategııalyq oılaýyn oıyn órneginde utymdy paıdalanyp júr», dedi Á.Baımenov.
A.Baıtursynuly atyndaǵy mektepke mereke kúni 100 toǵyzqumalaqshy toptasty. Qatysýshylar saǵat tili 9-dan 9 mınýtty kórsetkende qazandyqtarǵa qol saldy. Olardyń arasynda atalǵan mekteptiń 2-synyp oqýshysy, toǵyzqumalaqtan 9 jasqa deıingi balalar arasyndaǵy Astana qalasynyń chempıony Qasym Ernatuly da bar.
«Maǵan bestemsheni birinshi bolyp balabaqshadaǵy ustazym Gúljaına Bıgeldiqyzy úıretti. Mektepke alǵash kelgenimde ustazym ata-anama meni toǵyzqumalaq úıirmesine berýdi tapsyrdy. Alty jastan toǵyzqumalaq oınaýǵa aıryqsha den qoıdym. Birneshe qalalyq baıqaýda top jaryp, maýsym aıynda Qostanaı qalasynda ótken respýblıkalyq toǵyzqumalaq saıysyna baryp keldim. Myqtylar bas qosqan baıqaý sheberligimdi shyńdady», degen Qasym Ernatuly toǵyzqumalaqty ǵylymı turǵyda da zertteýge bel býyp otyrǵanyn atap ótti.