Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq quramyna enetin Belarýs elinde Abaı Qunanbaevtyń 170 jyldyq mereıtoıyna baılanysty «Abaı jalpaq álemde saltanat qurýda» («Abaı shestvýet po planete»: http://sozvuchie.zviazda.by/abaj) dep atalatyn saıt ashyldy.
Abaıǵa arnalǵan saıt Dostastyq elderiniń ádebıeti men kósemsózi «Úndestik» / «Sozvýchıe» (www.sozvuchie.zviazda.by) dep atalatyn portaldyń bastapqy betinde oryn alǵan. «Úndestik» portalynda Dostastyq elderdiń Qazaqstan, Ázerbaıjan, Armenııa, Belarýs, Qyrǵyzstan, Moldava, Reseı, Tájikstan, Túrkimenstan, О́zbekstan, Ýkraına ádebıeti men kósemsózi týraly zertteýler men maqalalar jınaqtalǵan.
«Úndestik» portalyndaǵy Abaı saıtynda L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti qazaq ádebıeti kafedrasynyń meńgerýshisi, QR UǴA akademıgi Seıit Qasqabasovtyń «Pýshkın jáne Abaı – renessanstyq tıptegi aqyndar», M.O.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń bas ǵylymı qyzmetkeri, f.ǵ.d., professor Sherıazdan Eleýkenovtiń «Pýshkın jáne Abaıdyń epıstolıarlyq romany», M.O.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýty Syrtqy ádebı baılanystar jáne analıtıka bóliminiń meńgerýshisi, f.ǵ.k., dosent Svetlana Ananevanyń «Uly Abaı», M.O.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń bas ǵylymı qyzmetkeri, professor Serikqqazy Qorabaıdyń «Abaıdyń jolyn qýǵan urpaqtary», M.O.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýty Beıneleý óneri bóliminiń meńgerýshisi, ó.ǵ.d., professor Raıhan Erǵalıevanyń «Qazaqstandaǵy beıneleý ónerindegi Abaı jáne onyń keıipkerleri», M.O.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń bas ǵylymı qyzmetkeri, ó.ǵ.k. Dılıara Sháripovanyń «Tashkenttegi Abaı eskertkishi», ádebıet zertteýshisi Lıýbov Shashkovanyń «Jazýshylardyń Belarýs jerindegi kezdesýi», M.O.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń bas ǵylymı qyzmetkeri, f.ǵ.k. Aınur Mashaqovanyń «Abaı Qunanbaev shyǵarmashylyǵynyń alys sheteldegi resepsııasy», f.ǵ.k., dosent Alma Túsipovanyń «Abaı men A.Fet poezııasyndaǵy ýaqyttyń aınalymy» atty maqalalary berilgen. Buǵan deıin Abaı murasy shet elderde aýdarylyp, nasıhattalyp, tanylyp kelgenimen, shet eldik portalda, atap aıtqanda, Belarýs Respýblıkasynda jeke saıt ashylyp jalpaq álemde saltanat qurýy alǵash ret.
Abaı saıtynda tek qazaqstandyq ǵalymdardyń kólemdi maqalalary ǵana emes, sonymen qatar Belarýs ǵalymdary Ales Karlıýkevıch pen Mıkola Metlıskııdiń «Aqyndy unatý arqyly onyń halqyn da unatasyń» dep atalatyn maqalalary qazaq aqynynyń óleńderin joǵary baǵalap Belarýs eline pash etedi.
2008-2012 jyldary Qazaqstan Respýblıkasynyń Belarýs Respýblıkasyndaǵy Tótenshe jáne О́kiletti Elshisi bolǵan Anatolıı Vladımırovıch Smırnovtyń belarýs tilinde «Oıshyl, aǵartýshy, gýmanıst» atty maqalasy men Regnada Malahovskaıanyń belarýs tiline aýdarǵan Abaıdyń óleńi berilgen.
Belarýs elindegi portal arqyly Dostastyq elderiniń baýyrlastyǵy men yntymaqtastyǵyn kóre alamyz. «Úndestik» portaly halyqtardyń dostyǵy men olardyń mádenıetin jaqyndastyryp otyrǵan altyn kópir ispetti. Munda qazaqstandyq ádebıettanýshylardyń maqalalary belarýs tiline aýdarylyp keledi. Atap aıtqanda, QR BǴM ǴK M.O.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń dırektory, QR UǴA korrespondent-múshesi Ýálıhan Qalıjanovtyń «Qazaqstan halqynyń mádenı kody», f.ǵ.d., professor Sherıazdan Eleýkenovtiń «Jańa Qazaqstannyń jańa ádebıeti», H.Dosmuhamedov atyndaǵy Atyraý memlekettik ýnıversıtetiniń rektory, f.ǵ.d., professor Beıbit Mamraev pen M.O.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń bólim meńgerýshisi, f.ǵ.k., dosent Svetlana Ananevanyń «Kitap – rýhanı mádenıettiń irgetasy», «Kazahstanskaıa pravda» gazetiniń tilshisi Anna Negınanyń «Álemdik ádebı úderistegi qazaqstandyq quramdas bóligi», M.O.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń bas ǵylymı qyzmetkeri Dılıara Sháripovanyń «Tashkenttegi Abaı eskertkishi», «Prostor» jýrnaly Mádenıet bóliminiń meńgerýshisi, aqyn Lıýbov Shashkovanyń «Belarýs jerindegi jazýshylar kezdesýi» men poetıkalyq shyǵarmalary, «Prostor» jýrnalynyń bas redaktory, aqyn Valerıı Mıhaılovtyń suhbattary, f.ǵ.d., professor Nemat Kelimbetovtiń «Úmitimdi úzgim kelmeıdi», aqyn Nurlan Orazalınniń belarýs tiline aýdarylǵan óleńderi, QazUPÝ-niń professory, f.ǵ.d. Vera Savelevanyń «Bizdiń qazirgi romanymyz janrlyq mıks jáne kommersııalyq emes joba» sııaqty qomaqty maqalalary qazaqstandyq ǵylym men mádenıetten mol maǵlumat beredi.
Sonymen qatar, Belarýs elindegi TMD elderiniń ádebıetin tanystyrýǵa arnalǵan «Júrekterdiń úndesýi» («Sozvýchıe serdes») dep atalatyn kitap jobasy qalyń oqyrmandardy Táýelsiz Memleketter Dostyǵy elderiniń kórnekti aqyn-jazýshylarynyń eń úzdik shyǵarmalarymen tanystyrýdy kózdeıdi. Bul joba Belarýs Respýblıkasy Aqparat mınıstrliginiń bastamasymen «Zvıazda» Baspa úıiniń dırektory Ales Karlıýkevıch pen belarýs aqyny Ales Badaktyń orasan zor eńbeginiń arqasynda júzege asyp keledi. Ales Badaktyń qurastyrýymen shyqqan «Júrekter úndesýi» serııasynyń 4-shi kitabyna «Shekarasyz dostyq» («Ne vedaıa granıs») dep atalatyn jınaqqa Belarýs pen Qazaqstan aqyn-jazýshylarynyń óleńderi men áńgimeleri endi. Bul jınaqta M.Áýezov, O.Súleımenov, Farıza Ońǵarsynova, Ábish Kekilbaev, Muqaǵalı Maqataev, Qadyr Myrzalıev, Qalıhan Ysqaqov, Valerıı Mıhaılov, Lıýbov Shashkova, Oralhan Bóqeev, Náziken Alpamysqyzy, Nurlan Orazalınniń shyǵarmalary jarııalanǵan.
Aınur Qalıasqarova,
M.O.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner
ınstıtýtynyń ǵylymı qyzmetkeri.