Astana qalasyndaǵy Nazarbaev Zııatkerlik mektepiniń oqýshylary daýysynan aıyrylǵan adamdarǵa sóıleý múmkindigin qaıtaratyn VoiceX atty qurylǵynyń prototıpin ázirledi. Qurylǵy moıyndaǵy óte álsiz vıbrasııalardy anyqtap, olardy adamnyń óz daýysyna meılinshe uqsas sóıleýge aınaldyrady. Joba qazir patentteý kezeńinde tur, sondaı-aq Samsung Solve for Tomorrow baıqaýynyń jartylaı fınalyna ótken, dep jazady Egemen.kz.
«Men buryn daýysymdy joǵaltý degenniń qandaı ekenin múlde oılamappyn. Biz sóıleı alatynymyzǵa úırenip ketkenimiz sonshalyq, ony ádettegi nárse dep qabyldaımyz. Alaıda bir sátte bireý úshin daýys – jaı ǵana arman ekenin túsinesiń», – dep eske aldy jobanyń negizin qalaýshylardyń biri Aızere.
Dál osy oıdan joba tarıhy bastalǵan. Komanda ózderine úlken maqsat qoıdy: daýysynan aıyrylǵan adamdarǵa kómektesý jáne sóıleý múmkindigin qaıtaratyn tehnologııa jasaý.
VoiceX qalaı jumys isteıdi
Komanda jasaǵan qurylǵy moıyn aımaǵyndaǵy mıkrovıbrasııalardy sensorlar arqyly tirkep, algorıtmder kómegimen olardy mátinge jáne sóıleýge túrlendiredi. Ereksheligi – sıntezdelgen sóıleý tabıǵı estilip, adamnyń óz daýsyna barynsha uqsaıdy. Ol úshin jasandy ıntellektke myńdaǵan aýdıojazba negizinde úıretý júrgizilgen, al arnaıy algorıtm daýys tembri, ıntonasııasy men yrǵaqtaryn tańdaýǵa múmkindik beredi. Komandanyń aıtýynsha, qazirgi bar keıbir tehnologııalardaǵy «robot tárizdi» dybystan VoiceX dál osy tabıǵılyǵymen erekshelenedi.
Paıdalaný joly qarapaıym: qoldanýshy daýsynan aıyrylmaı turǵan kezde jazylǵan aýdıofaıldy qosymshaǵa júkteıdi, keıin qurylǵyny moınyna taǵady — júıe sol sátte-aq onyń óz daýsyn sıntezdep bere bastaıdy.
«Qarapaıym qadamdardyń artynda úlken júıe jatyr: sensorlar vıbrasııalardy anyqtaıdy, algorıtmder ony sózge aınaldyrady, baǵdarlama bir mezette adamnyń óz daýysyn shyǵaryp beredi», – dep túsindirdi joba avtorlary.
Nege bul mańyzdy?
Komanda úshin daýys – adamnyń tulǵasynyń bir bóligi. Zertteýlerge sáıkes, álemdegi adamdardyń shamamen 20 paıyzy ómirinde kem degende bir ret daýysqa baılanysty máselelerge tap bolady, olardyń bir bóligi depressııaǵa ushyrap, qoǵamnan oqshaýlanady.
«Men bala kezden án aıtýdy jaqsy kóremin. Sol sebepti daýys men úshin eń qymbat dúnıelerdiń biri. Án aıtýdan nemese jaı ǵana sóılesýden aıyrylyp qalýdyń qandaı ekenin elestete almaımyn. Sondyqtan bul ıdeıany júregime erekshe jaqyn tutyp, adamdarǵa qol ushyn berýdi ózime paryz sanadym», – dedi komanda múshesi Janııa.
Joba komandasynda jeti adam bar: negizin qalaýshylar – Aızere, Ajara, Janııa jáne Bekjan, sondaı-aq top músheleri – Mereı, Sunqar jáne Asqar. Biri baǵdarlamalaýmen aınalyssa, biri jasandy ıntellektini úıretti, taǵy biri dızaın men prototıpti jasady, qalǵandary zertteý júrgizip, sarapshylarmen jumys istedi.
«Bizdiń jobamyzdy oılasam, tipti mektep oqýshylary da adam ómirin ózgertetin jobalardy júzege asyra alatyny shabyttandyrady. Biz jaı ǵana ıdeıadan bastadyq, al qazir daýsyn qaıtaratyn naqty prototıpimiz bar», – dedi Ajara.
Sarapshylarmen jumys jáne nátıjeler
Jobany medısınalyq deńgeıge jaqyndatý úshin oqýshylar USC jáne Stanford ýnıversıtetteriniń professorlarymen, sondaı-aq bas jáne moıyn hırýrgtarymen aqyldasty. Sarapshylardyń kómegimen algorıtmder jetildirilip, sıntezdiń dáldigi artty. Qazirgi tańda VoiceX-tiń birneshe jumys isteıtin nusqasy bar, komanda dybys sapasyn odan ári jaqsartyp jatyr.
«VoiceX qarapaıym joba emes, ol – jańa ómirge jol ashatyn úmittiń sımvoly. Biz úshin VoiceX – ár adam úshin sóıleý jáne estilý quqyǵy bar álemge jaqyndatatyn qadam. Bul joba adamdarǵa qýanyshyn, qarym-qatynasyn jáne emosııasyn qaıtarýǵa múmkindik beredi», – dep atap ótti komanda músheleri.
Joba birqatar saıystarda jeńiske jetip, bedeldi Samsung Solve for Tomorrow baıqaýynyń jartylaı fınalısi atandy. VoiceX My Extra Lab jáne Samsung tarapynan qoldaý alyp otyr. Qazirgi ýaqytta joba patentteý kezeńinen ótýde. Komanda tehnologııany damytýdy, seriktester aýqymyn keńeıtýdi jáne VoiceX-ti júzdegen, myńdaǵan adamnyń óz daýsyn – demek óz bolmysyn – qaıta tabýyna kómektesetin ónim deńgeıine shyǵarýdy kózdeıdi.