Astanada kezekti VIII Dúnıejúzilik jáne dástúrli dinder lıderleriniń sezi óz jumysyn sátti aıaqtady. Álemdik órkenıetter toǵysatyn bul shahar dástúrli túrde rýhanı ún qosatyn alańǵa aınaldy. Jyl ótken saıyn jıyn jańa mazmunmen tolyǵyp, ózektiligi artyp keledi.
Sezd aıasynda din kóshbasshylary jahandyq syn-qaterlerdi birlesip talqylap, qoǵamdaǵy rólin kúsheıtý joldaryn qarastyrdy. Sonymen qatar bul basqosý mádenıetaralyq jáne órkenıettik kıkiljińderdi eńserýde, sondaı-aq jahandyq tatýlyqty nyǵaıtýda din qaıratkerleriniń belsendi áreket etýine serpin berdi.
Statıstıkaǵa súıensek, jer sharyndaǵy halyqtyń shamamen 80 paıyzy ózin bir dinmen baılanystyrady. Demek dinniń sózi men úndeýiniń kúshi óte zor. Dinı kóshbasshylardyń ár aıtqan oıy, úndeýi, tipti qarapaıym áreketi mıllıondaǵan, mıllıardtaǵan adamnyń ómirine yqpal ete alady. Sondyqtan basty mindet – óz jamaǵattarymyzdyń sanasyn oıatý, adamdarǵa durys baǵyt-baǵdar berý. Qazir qoǵamda jekkórýshilikke, tózimsizdikke, alaýyzdyqqa ıtermeleıtin faktorlar az emes. Osy oraıda din kóshbasshylary teris qubylystarǵa qarsy turýǵa meılinshe áser ete alady. Olar adamzatty izgilikke, beıbitshilikke shaqyryp qana qoımaı, jas býynǵa, ásirese balalarǵa jol kórsetedi.
Bul sezd – jaı ǵana jıyn emes, búkil álemniń din jetekshileri bas qosatyn halyqaralyq platforma. Bir jaǵynan mundaı jıyn ár delegattyń ortaq maqsat jolynda naqty qadamdarǵa daıyn ekenin ańǵartady. Baıqasaq, álemdegi jaǵdaılar bir dinniń sheńberindegi másele emes. Sondyqtan mundaı basqosýlar ótkir de ózekti jahandyq túıtkilderdi ashyq talqylap, ortaq sheshim tabýǵa jol ashady. Osylaı ǵana beıbitshilikti ulttyq deńgeıde ǵana emes, búkil álemde nyǵaıtýǵa múmkindik bar.
Qazirgi palestınalyqtardyń taǵdyryna saıasat aıryqsha yqpal etti. Osy másele tóńireginde biz BUU-ǵa júginemiz. Eske salsaq, ótken ǵasyrda eki dúnıejúzilik soǵys mıllıondaǵan adamnyń ómirin jalmaǵan soń, BUU dál osyndaı qasiretterdi boldyrmaý úshin qurylǵan edi. Halyqaralyq qaýymdastyqtar da beıbitshilikke qarsy baǵyttalǵan oqıǵalarǵa únsiz qalmaı, batyl ári naqty pozısııa tanytýy qajet.
Mundaı kezeńderde din kóshbasshylary da beıtarap qala almaıdy. Olar dinniń atymen jasalǵan ozbyrlyqtar men qylmystardyń shynaıy senim men rýhanı qundylyqtarǵa esh qatysy joq ekenin ashyq málimdeýge tıis. Sebebi din kóshbasshylarynyń mıllıondaǵan izbasarlary bar, olardyń sózi men ustanymy qoǵamnyń moraldyq baǵdaryn aıqyndaıdy. Jaqsylyq pen jamandyqty ajyratyp, ádilet pen zulymdyqtyń shekarasyn naqtylaý – din qaıratkerleriniń basty mıssııasy.
Tarıh kórsetkendeı, saıası jáne dinı kúsh-jiger birikkende naqty sheshimderge qol jetkizýge bolady. Árıne, dúnıejúzinde kóptegen konferensııa ótedi, túrli minberlerden ádemi sózder aıtylady. Biraq bastysy – naqty nátıje. Sol turǵydan qaraǵanda, Astanada ótken sezd sózden góri iske basymdyq berý qajettigin kórsetip otyr. Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev ta óz sózinde osyǵan nazar aýdardy: din kóshbasshylary beıbitshilik pen kelisimdi ilgeriletý úshin pragmatıkalyq kózqaras tanytyp, shynaıy nátıjelerge qol jetkizýge umtylýǵa tıis dedi.
Sheıh Muhammed ben Abdýlkarım ál-Isa,
Dúnıejúzilik Islam Lıgasynyń Bas hatshysy