Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev pen Italııa Prezıdenti Serdjo Mattarella BAQ ókilderine arnalǵan birlesken málimdeme jasady, dep jazady Egemen.kz.
Qasym-Jomart Toqaev Italııa Qazaqstannyń Eýropa Odaǵyndaǵy mańyzdy ári senimdi strategııalyq seriktesi ekenin atap ótti.
Memleket basshysynyń aıtýynsha, qos memlekettiń túrli baǵyttaǵy yntymaqtastyǵy ýaqyt ótken saıyn arta túsýde.
«Saıası dıalogymyz joǵary deńgeıde júrip jatyr. Saýda-ekonomıka salasynda berik yqpaldastyq ornattyq. Byltyr eki el arasyndaǵy alys-beris kólemi 20 mıllıard dollarǵa jetti. Bıylǵy 8 aıda bul kórsetkish 11,3 mıllıard dollar boldy. Italııa – bizdiń eń iri ınvestısııalyq seriktesimizdiń biri. Qazaqstanda 250-ge jýyq ıtalııalyq kompanııa tabysty jumys isteýde. Bul el Qazaqstan ekonomıkasyna 2005 jyldan beri shamamen 7,6 mıllıard dollardan astam qarajat quıdy. Osy baǵyttaǵy qarym-qatynasymyz oıdaǵydaı damýda», dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Memleket basshysy Italııa Prezıdentimen mazmundy kelissóz júrgizilgenine nazar aýdardy. Kezdesýde Prezıdenttiń byltyr Rımge jasaǵan resmı sapary barysynda qol jetkizilgen ýaǵdalastyqtardyń oryndalý barysyn talqylaǵan. Conymen qatar taraptar yqpaldastyqty kúsheıtýdiń jańa baǵyttary týraly áńgimelesken.
«О́zara saýda-sattyq kólemin odan ári arttyrýǵa kelistik. Taýar túrin kóbeıtý úshin, eń aldymen, isker toptardyń baılanysyn odan ári nyǵaıtý qajet. Bul – mańyzdy mindet. Sondaı-aq biz eki eldiń múddesine saı keletin jańa ınvestısııalyq jobalardy qarastyratyn boldyq. Ásirese, energetıka, aýyl sharýashylyǵy, mashına jasaý, jeńil jáne azyq-túlik ónerkásibi salalaryna basa nazar aýdardyq. Osy jumysqa eki eldiń Ekonomıkalyq yntymaqtastyq jónindegi úkimetaralyq komıssııasy basa mán berýi qajet dep sanaımyz. Kólik-logıstıka salasyndaǵy baılanysty nyǵaıtý máselesin pysyqtadyq. Halyqaralyq kólik dálizderiniń, sonyń ishinde Transkaspıı dáliziniń áleýetin sóz ettik. Logıstıka ınfraqurylymy jáne qaıta óńdeý ónerkásibi sektoryndaǵy yqpaldastyq múmkindikterin talqyladyq», dedi Memleket basshysy.
Prezıdentter sıfrlyq tehnologııany ekonomıkaǵa jappaı engizýdiń mańyzyna toqtalyp, jasandy ıntellekti men úlken derekqorlardy paıdalanýǵa qatysty tájirıbe almasý týraly pikirlesken.
«Men bul salalarda birlese jumys isteýge daıyn ekenimizdi jetkizdim. Erteń Prezıdent Mattarella aımaqtaǵy eń iri IT startap parki – Astana Hub-qa baratyn boldy. Elimizdiń osy baǵyttaǵy jetistikterimen tanysady. Buǵan qosa, qarjy jáne týrızm salasyndaǵy tyń jobalardy júzege asyrý múmkindigin qarastyrýǵa ýaǵdalastyq. Jalpy, Qazaqstan óz naryǵynda jumys isteýge nıetti Italııa kompanııalary úshin qolaıly jaǵdaı jasaýǵa daıyn», dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Kelissóz barysynda mádenı-gýmanıtarlyq baılanystardy odan ári nyǵaıtý isine mán berilgen. Qasym-Jomart Toqaev búgin elorda kósheleriniń birine Italııanyń uly saıahatshysy Marko Polonyń aty beriletinin málimdedi.
«Kelesi jyly Italııada «Kóshpendiler altyny» kórmesi ótkizilmek. Sondaı-aq Neapoldegi kóne San Karlo teatrynda «Abaı» operasyn qoıý josparlanǵan. Bıyl Rım qalasynda qazaqtyń bas aqyny Abaı Qunanbaıulynyń músini ornatylady. Osy sátti paıdalana otyryp, ıgi bastamaǵa qoldaý bildirgeni úshin Italııa halqyna shynaıy rızashylyǵymdy jetkizgim keledi. Biz muny qazaqtyń mádenı murasyna kórsetilgen qurmet pen shynaıy dostyq peıildiń kórinisi dep qabyldaımyz. Osyndaı taǵylymdy is-sharalar halyqtarymyzdy jaqyndata túsetini sózsiz», dedi Prezıdent.
Taraptar kelissóz kezinde bilim salasyna da aıryqsha toqtalǵan.
«Qazirgi tańda Italııanyń úzdik joǵary oqý oryndarynda Qazaqstannyń tórt myńnan astam stýdenti bilim alyp jatyr. Sol úshin Italııa Úkimetine alǵys aıtamyn. Bıyl Ilııas Jansúgirov atyndaǵy Jetisý ýnıversıtetiniń negizinde Marke polıtehnıkalyq ýnıversıtetiniń fılıaly jumys isteı bastady. Oqý orny jas urpaqtyń joǵary sapaly bilim alýyna múmkindik beredi dep senemin», dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev Prezıdent Serdjo Mattarellamen birqatar halyqaralyq ózekti másele boıynsha pikir almasqanyn jetkizdi.
«Qazirgideı kúrdeli kezeńde qarýly qaqtyǵystardyń ýshyǵýyna qatysty alańdaýshylyq bildirdik. Qos tarap barlyq túıtkildi Birikken Ulttar Uıymy Jarǵysyna sáıkes beıbit jáne saıası-dıplomatııalyq jolmen sheshý kerek dep sanaıdy. Qazaqstan men Italııa halyqaralyq yqpaldastyqty kúsheıtýge múddeli. Jahandyq turaqtylyq pen beıbitshilikti nyǵaıtý isine belsene atsalysýǵa daıyn. Biz bir-birimizdiń bastamalarymyzdy únemi qoldap kelemiz. Kópjaqty dıplomatııany odan ári damytýǵa erekshe mán beremiz. Osy oraıda, «Ortalyq Azııa – Italııa» dıalog alańy aımaqtyq deńgeıdegi áriptestigimizdi jandandyra túseri anyq. Italııa tarapynyń bastamasymen onyń alǵashqy otyrysy bıyl Astanada ótkenin bilesizder. Osylaısha, halyqaralyq qurylymdar aıasyndaǵy yqpaldastyǵymyz nyǵaıyp keledi. Almatyda Birikken Ulttar Uıymynyń Ortalyq Azııa men Aýǵanstandy damytý ortalyǵyn ashý týraly bastamaǵa qoldaý kórsetkeni úshin Italııa tarapyna zor alǵys aıtamyn», dedi Prezıdent.
Serdjo Mattarella Italııa men Qazaqstanyń arasyndaǵy berik dostyqty bekemdeı túsý úshin Astanaǵa arnaıy kelgenin atap ótti. Onyń aıtýynsha, bul sapar ekijaqty qarym-qatynasqa tyń serpin berip, ony odan ári órkendetýde mańyzdy ról atqarady.
«Italııa men Qazaqstannyń ǵasyrlardan tamyr tartatyn mádenı jáne tarıhı dástúri bar, arheologııalyq jáne kórkemóner murasy óte baı. Bul bizdiń gýmanıtarlyq saladaǵy ózara yqpaldastyǵymyzdy tereńdetýge berik negiz qalaıdy», dedi Italııa Prezıdenti.