Aqtóbe oblysynda qaldyqtan hromdy bólip alýǵa arnalǵan jańa tehnologııa iske qosyldy. Dóń taý-ken baıytý kombınatynda ashylǵan óndiris ýchaskesi munda ondaǵan jyl boıy qordalanǵan shlamdy qundy shıkizatqa aınaldyryp, aıtarlyqtaı ekonomıkalyq paıda ákelmek. Sonymen qatar jobanyń negizgi baǵytynyń biri – taý-taý bolyp úıilgen qaldyqty azaıtyp, qorshaǵan ortany qorǵaýǵa úles qosý.
Negizi, bul «jasyl» joba Dóń taý-ken baıytý kombınatynda 2023 jyldan bastalǵan eken. Sol kezeńde óndiris ornynda shlamdy gravıtasııalyq ádispen baıytatyn biregeı fabrıka iske qosylǵan. Sonyń nátıjesinde quramynda keminde 48,5% hrom bar taýarlyq konsentrat alynady. Degenmen osy óńdeýden keıin de qaldyq quramynda hrom qalady eken. Kúni keshe jumysyn bastaǵan flotasııalyq ýchaske sony qaıta óńdep, baǵaly metaldy bólip alady.
Flotasııa ádisi negizinen tústi jáne qymbat metaldardy baıytýda qoldanylady. Al hrom ónerkásibinde mundaı tásil – sırek ári tyń sheshim. Bul tehnologııa ýltrajuqa bólshekterden de hromdy bólip alýǵa jol ashty. Buǵan deıin mundaı qaldyqtar óńdeýge jaramsyz sanalyp kelgen edi.
«Dóń taý-ken baıytý kombınaty mańynda 14 jarym mıllıon tonna shlam jınalǵan. Joba aıasynda jylyna 1,7 mıllıon tonna qaldyqty óńdeý josparlanǵan. Shamamen jylyna 500 myń tonna konsentrat alamyz. Flotasııa ádisi qara metallýrgııada, sonyń ishinde hrom kenin baıytýda alǵash ret qoldanylyp otyr. Daıyn ónimdi ferroqorytpa zaýyttaryna jiberemiz. Qalǵan qoqys arnaıy orynǵa jınaqtalady», deıdi shlamdy qaldyqtardy baıytý sehynyń aǵa sheberi Nurlan Janaıdar.
Oblys ákiminiń orynbasary Abzal Ábdikárimovtiń aıtýynsha, qazir iri kompanııalardyń aldynda ekologııalyq standarttardy saqtaý, qorshaǵan ortaǵa áserdi azaıtýǵa qatysty túrli talaptar qoıylyp jatyr.
«Qazhrom» kompanııasy osy talaptardy oryndap keledi. Sonyń aıǵaǵy – búgin jumysyn bastaǵan flotasııa ýchaskesi. Qorshaǵan ortany qorǵaýǵa baǵyttalǵan mańyzdy joba iske qosyldy. Sonymen qatar kompanııa qural-jabdyqtardy jańǵyrtýǵa, óndiris kólemin arttyrýǵa qomaqty qarjy salyp keledi. Dóń taý-ken baıytý kombınaty rastaýly qor kólemi boıynsha dúnıejúzinde ekinshi oryn alady. Bul – Aqtóbe oblysyndaǵy eń iri kásiporynnyń biri. Munda 8 myńnan astam adam jumys isteıdi. Jańa óndiris ornynyń jumysyna sáttilik tileımiz», dedi jobanyń ashylý rásiminde oblys ákiminiń orynbasary.
Jalpy, kendi óńdep, kádege jaratý jobasy 2018 jyly daıarlana bastaǵan eken. Buǵan sala mamandary men ǵalymdar jumyldyrylǵan. О́ndiriske engizbes buryn birneshe ret synaq jumysy júrgizilgen. Bul ádistiń biregeıligin dáleldeıtin eki patent alynǵan kórinedi. Birinshi kezeńde 2023 jyly shlamdy gravıtasııalyq ádispen baıytatyn fabrıka jumysyn bastasa, ekinshi kezeńde flotasııa ýchaskesi iske qosylyp jatyr.