• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Án 02 Qazan, 2025

Mahabbat maqamy

20 ret
kórsetildi

Jyldar tizbegi jylys­taǵan saıyn ótken shaqqa qaraılaıtynymyz bar. Ýaqyt shirkin ushqan qus­taı zýlaǵanymen, saǵymǵa aınalǵan saǵynyshqa to­ly kezeń kisi jadynan óshpek emes. Taýdyń tań­ǵy samalyndaı tyńdaǵan saıyn janyńdy rahatqa bóleıtin ǵajap shyǵarma da sol bir móldir jyldardyń kýásindeı bolatyny daý­syz. Árbir tarmaǵynan romantıkalyq sıpat se­zilip turatyn týyndy­nyń jóni qashanda bólek bolsa kerek.

«Biz ekeýmiz» áni HHI ǵasyrdyń basynda talaı júrektiń shoǵyn úrlegeni talas týdyrmaıdy. Sózi men sazy úılesim tapqan án ǵaryshtyq jyldamdyqpen jurt­tyń jadyna sińe berdi. Radıony qosa qalsańyz, dál osy týyndy shyrqalyp jatatyn. Kóptiń suranysyna ıe bolǵan shyǵarmany jurt ta qosyla oryndaǵanda shynaıy týyndynyń halyq júreginen myqtap oryn alǵanyn ańǵarý qıyn emes edi.

«Qalyqtap aq qanat aq qar,

Syr tyńdap múlgıdi baqtar.

Keń dalam qushaǵyn jaıyp,

Esimde qaýyshqan shaqtar.

 

Móldirep juldyzdaı kóziń,

Júrekti terbetti sezim.

Biz ekeýmiz, biz ekeýmiz,

Qaýyz jarǵan gúl ekenbiz», dep bastalatyn án shýmaqtary barlyq jerde shyrqalatyn. Dál osy shyǵarma belgili ánshi Dosymjan Tańatarovtyń óner­degi tólqujatyna aınalyp ket­keni aqıqat.

Ádemi tarmaqtarmen ádip­telgen án qazirgi ýaqytta retroǵa aınalyp ketkeni ras. Áıtse de, mahabbat melodııasyna telingen shyǵarma tereń mazmunymen áli kúnge deıin jurt kóńilinde de, kókeıinde de jańǵyryp turatyny talas týdyrmasa kerek.

«Ol kezde Turar Rysqulov aýdany ákimdiginiń mádenıet jáne tilderdi damytý bólimin basqaryp júrgen kezim edi. Birde kúnde­likti kúıbeń tirshilikten  úıge qatty sharshap keldim. Mundaıda qasıetti qara dombyrany qolǵa alyp, rýhanı keńistikke sapar shegetinim bar. Osylaısha, sher tarqatatynmyn. Sol jyldary jeńgeń qatty syrqattanyp qaldy. Osy án sol kezde jaryq kórdi», deıdi «Biz ekeýmiz» ániniń avtory, kompozıtor Dúısenáli Byqybaev ótken shaq týraly tolǵanyp.

Myńdaǵan tyńdarmannyń súıikti shyǵarmasyna aınalǵan «Biz ekeýmiz» ániniń sózin jergilikti aqyn, «Qulan tańy» ga­­zetinde 40 jyldan astam ýaqyt eńbek etken Káripjan Núsip jazǵanyn kóp adam bile bermeıdi. О́ńir rýhanııatyna ólsheýsiz eńbek sińirgen azamat kóbine balalar taqyrybyna qalam terbeıtin. Sondyqtan oǵan mundaı lırıkalyq ánge sóz jazý ońaı soqpaǵan sekildi.

«Jýrnalıst bolsam dep arman­daǵan talaı aýyl jasta­ry­nyń qanatyn qataıtqan Kárip­jan aǵamen jaqsy aralastym. Aǵamnyń úıine baryp, Shamshar jeńgemniń qolynan sháı iship, Kárekeńmen emen-jarqyn áńgi­melesýshi edim. Bir kúni ol kisige jańadan jazǵan ánim týraly syr sherttim. «Osy ánge sóz jazý kerek bolyp tur, aǵa», dedim Kárekeńe qolqa salyp. Ol kisi uzaq oılanyp baryp: «Men negizi balalar aqynymyn ǵoı. Qalaı bolady eken?» dedi. Men de aıtqanymnan qaıt­padym. «Kelinińiz syrqat­tanyp júr. О́zińiz jeńgeme qalaı ǵashyq boldyńyz? Sol kezdi eske túsirseńiz jazasyz ǵoı», dedim. Arada az ýaqyt ótkende aǵam habarlasty.

«Dúısen-aý, úıge kelmeı kettiń ǵoı. At basyn bursańshy» dedi. Qustaı ushyp jettim. Lırıkalyq ánge sóz jazýǵa ıkemim joq degen aǵam 18 shýmaq jazyp tastapty. Barlyq shýmaǵy kóńilge qonady. Alaıda ánge 4 shýmaq jetkilikti. Sol 18 shýmaqtyń ishinen tańdap turyp 4 shýmaqty aldym», deıdi D.Byqybaev.

Avtordyń aıtýynsha, kúnder­diń kúninde tamasha ándi ózi oryndap otyrǵanyn kórgen Dosymjan Tańatarovtyń «Biz ekeýmizge» ańsary aýypty. Osylaısha, ǵa­jap shy­ǵarma jańadan tanyla bas­taǵan ánshiniń qorjynyn tolyqtyrǵan.

Júrek qylyn qozǵaıtyn ǵajap shyǵarma alǵash ret teledıdardan shyrqalǵanda sózin jazǵan marqum Káripjan Núsip balasha qýanyp kompozıtor inisine habarlasypty.

«Bir kúni Káripjan aǵam habarlasty. «Dúısen, teledıdardy tez qosshy», deıdi aptyǵyp. Qosyp qalsam, Nurlan О́nerbaevtyń uıytqy bolýymen «Qazaq radıosy» uıymdastyrǵan «Án tań­daıyq» baǵdarlamasy kórsetilip jatyr eken. Bul ózi baıqaý sııaqty baǵdarlama edi. Sol baıqaýda «Biz ekeýmiz» aı saıyn birinshi orynnan túspeı, «Jyl áni» atandy. Bul ándi 1999 jyly jazǵanymyzben, shyǵarma 2003 jyly keńinen tarady», deıdi ol.

Dúısenáli Byqybaev pen Káripjan Núsip jazǵan shyǵarma ómirsheń týyndy. Jaryqqa shyǵa salysymen hıtke aınalǵan «Biz ekeýmiz» áni áli kúnge deıin jurt jadynan óshken emes. «Júrekke kirip boıdy alǵan» shyǵarma dep osyndaı ánderdi aıtsa kerek. 

Sońǵy jańalyqtar