Pazl – adamdy ushqyr oılaýǵa úıretetin hám logıkasyn damytatyn oıyn túri. Bul bas qatyrǵysh oıynnyń paıda bolý tarıhy da qyzyq.
Shamamen 1760 jyly aǵylshyn kartografy Djon Spılsberı oqýshylarǵa jaǵrafııa pánin qyzyqty ótkizý úshin kartany aǵash taqtaıshaǵa jelimdep, birneshe eldiń shekarasyn qıyp shyǵypty. Sodan keıin shákirtterine memleketterdiń ornalasýyn dál taýyp qoıýdy tapsyrady. Minekı, alǵashqy pazl osylaı paıda bolǵan eken. Biraq sol kezderi bul bas qatyrǵysh oıyn emes, bilim berýdiń taptyrmas quraly retinde qabyldanǵan. Tek HH ǵasyrda aǵash taqtaıshany kartonmen almastyrǵannan keıin, pazldar kóptep shyǵarylyp, quny qoljetimdi boldy.