• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Aımaqtar 07 Qazan, 2025

Qalamgerge qurmet kórsetildi

30 ret
kórsetildi

Jambyl oblysy ákimdiginiń qoldaýymen ýaqytynda Sheraǵa, Sherhan Murtazanyń ózi shyǵarma­shylyǵyn jo­ǵary baǵalaǵan Elen Álimjannyń 80 jasqa tolǵan mereı­toıy Áýlıeata topyraǵynda keńinen toılandy. Aldymen M.H.Dýlatı atyndaǵy Taraz ýnıversıtetinde ótken konferensııada zııaly qaýym ókilderi men ádebıetshiler qalamgerdiń shyǵarmalary týraly óz oılaryn ortaǵa saldy.

«Alpysynshy jyldary jas qalamgerlerdiń «Tańǵy shyq» jınaǵy jaryq kórdi. Mundaǵy jańalyqtar kópshilikti eleń etkizgeni anyq. Sol jınaqqa Elen aǵanyń «Án syry» atty tyrnaqaldy týyndysy enipti. Elen Álimjan biraz jazýshy sekildi keńestik ıdeologııanyń uranǵa toly jetegine ergen joq. Shyǵarmalarynyń negizgi tini – izgilik, meıirbandyq sekildi izgi qasıetterge quryldy. О́zi de adamgershilik degen asyl qasıetin eshqashan joǵaltqan emes.

Materıaldyq baılyqty alǵa qoıǵan qoǵamda jan tazalyǵy nazardan tys qalyp jatady. Elen aǵamyz ol sanatta joq adam. Qalamgerdiń tólqujatyna aınalyp ketken «Anajar» romanynda adam balasynyń kisilik qasıeti keńinen kórinis tabady. Mundaǵy jas áıeldiń taǵdyry kimdi de bolsyn beıjaı qaldyrmaıdy. Adam tózgisiz qıyndyqqa tap bolǵan ony avtor turmystyq-fızıkalyq qıyndyqtan góri ar azabyna salady. Osylaısha, bizdi tuńǵıyq oı jetegine tartady. Avtordyń sheberligi sonda, óz kórin ózi qazyp bolǵan áıeldi ómirge qaıta ákeledi. Sol arqyly oqyrman oıyn oıran etedi», dedi jazýshynyń rýhanı inisi Halyqaralyq «Alash» ádebı syılyǵynyń laýreaty Doqtyrhan Turlybek.

Adamzatqa ortaq tragedııany arqaý etken qalamger týyndysy týraly pikirler rasynda da az aıtylǵan joq. Elen Álim­jan shyǵarmashylyǵymen tereńirek tanysqan qalamger Ǵusman Jandybaev «Anajar» – sońǵy otyz jylymyzdyń kórkem kórinisi» dep jazýshy romany haqynda óz oıyn bildiripti. Budan artyq qandaı baǵa berýge bolady?

Is-shara barysynda kór­kem ádebıet pen dramatýrgııany qatar alyp júrgen qa­lam­gerdiń qaıratkerlik qyry­na toqtalǵandar da boldy. Estelik aıtqan azamattar Elen Álim­jannyń Jeltoqsan kóterilisi kezinde únsiz qalmaı, óńirlik tele­arnada alǵash bolyp tá­ýel­sizdikke umtylǵan qazaq jas­­taryna qoldaý kórsetip, tele­arna ekranyna shynaıy sıýjetter shyǵarǵan alǵashqy basshy bolǵanyn da atap ótti. Osyndaı ór minezimen, erlikke para-par qadamymen daralanǵan qalamgerdiń ult degende shyǵar jany bólek ekeni de tilge tıek etildi.

Elen Álimjannyń qamqor­lyǵyn kórip, tálimin alǵandar da az emes. Basqosýda qalamgerdiń qoldaýynan qanattanǵan azamattar da óz oıymen bólisti.  «Daryn» mem­lekettik jastar syılyǵynyń laýreaty, aqyn Erlan Júnis ustazy týraly jyly estelik aıtsa, jazýshylar Kósemáli Sáttibaıuly bastaǵan ózge de azamattar óz oı­laryn ortaǵa saldy. Jýrna­lıster odaǵynyń múshesi, professor Saǵyndyq Ordabekov, aqyn Shyryn Mamaserikova da qalamger shyǵarmashylyǵy týra­ly tereńnen tolǵandy. Al M.H.Dýlatı atyndaǵy Taraz ýnı­versıtetiniń prorektory Aslan Turlybek ýnıversıtet rektory Muhtar Baıjumanovtyń quttyqtaýyn jetkizip, qurmet kórsetti. Sondaı-aq Sh.Murtaza atyndaǵy Halyqaralyq Taraz ýnıversıtetiniń rektory Mah­met­­ǵalı Sarybekov dramatýrg shyǵar­mashylyǵy týraly oı terbep, kesh ıesin mereıtoıymen quttyqtady.

Qalamger shyǵarmashy­lyǵyna arnalǵan mereıtoılyq is-sharalar ármen qaraı Asqar Toqpanov atyndaǵy oblystyq qazaq drama teatrynda jal­ǵasty. Teatr sahnasynda Elen Álimjannyń «Abylaı han» dramasy sahnalandy.

Teatrǵa jınalǵan kópshilik dramalyq týyndy arqyly Aby­laı hannyń el basqarý isindegi qaıratkerlik bolmysyna tánti boldy. Qazaq ádebıetiniń tarıhynda Abylaı han týraly kóptegen shyǵarma jazyldy. Al Elen Álimjannyń «Abylaı» dramasy aldyńǵy derekterdi qaıtalamaýymen erekshelenedi.

Qara óleńge ańsary aýsa da, ózi jazǵan jyrlary týraly esh jerde aıtpaıtyn jazýshynyń bul kúni kompozıtorlyq qyry da ashyldy. Sahna tórinde jergilikti ánshilerdiń oryndaýynda jazýshy-dramatýrgtiń «Taǵzym uly Abaıǵa», «Seri aǵa», «Aqqumda týǵan balamyn» sekildi birneshe ániniń tusaýy kesildi.

Is-shara sońynda sóz alǵan óńir basshysy Erbol Qarashókeev qalamgerdi mereı-toıymen quttyqtap, jyly le­bizin bildirdi.

«Siz – jastyq shaǵyńyzdan bastap bar ǵumyryńyzdy týǵan elińizdiń ıgiligine arnaǵan azamatsyz. Ádebıet pen mádenıetke qosqan ólsheýsiz úlesińiz, talaı jas qalamgerdi qanattandyryp, qazaq rýhanııatyn baıytqan eńbegińiz halyqtyń jadynda máńgi saqtalatyny anyq.

О́mir jolyńyz – keıingi urpaqqa úlgi. Siz qalamyńyzdyń qýatymen eldiń birligin, halyq­tyń salt-dástúrin, asyl murat­taryn ardaqtap, óshpes mura qaldyrdyńyz. Ádebı shy­ǵarma­la­ryńyzda halqymyzdyń bolmysy men taǵdyry kórinis taýyp, jas urpaqtyń rýhanı qazynasyna aınaldy. Siz – qazaq dramatýrgııasy men ádebıetinde ózindik qoltańbasyn qaldyrǵan, ulttyq mádenıettiń damýyna súbeli úles qosqan, shyǵarmashylyq álemi baı, kórnekti qalamgersiz.

Sizdiń qalamyńyzdan týǵan týyndylar ulttyq ónerimizdiń kórkemdik deńgeıin kóterip qana qoımaı, talaı oqyrmannyń oı-sanasyn tárbıelep, júre­gine sáýle quıdy. Sizdiń «Oralý», «Kóripkel», «Aq perishte – armanym!» atty poves­ter men áńgimeler, «Taqtalas», «Tolyq adam týraly», «Baýyr­jannyń pyraǵy», «Tańǵy shyq», «Adam­­­­gershiliktiń aq joly» pesa­laryńyz ben pýblı­sıstı­kalyq jınaqtaryńyz keıingi urpaqqa rýhanı tárbıe men adamgershilik qundylyqtardyń bıik úlgisi retinde qyzmet etip, ulttyq ádebıet qazynasyn baıy­ta tústi», dedi Erbol Shyraq­paıuly. Sondaı-aq keshte oblys­tyq máslıhat tóraǵasy Abdaly Nuralıev qalamgerdi mereıli jasymen quttyqtap, qurmet bildirdi.

Kesh sońynda jazýshynyń «Januranym» pesalar jınaǵy men «Tarǵyl sıyr» áńgimeler jınaǵynyń tusaýy kesildi.

Sońǵy jańalyqtar