Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti «Jiangsu Huibo Robotics Technology» kompanııasymen birlesip, oqý ornynan «Sıfrlyq tehnologııalar jáne robottehnıka» halyqaralyq ınstıtýty men robottehnıka ortalyǵyn ashty.
Basty maqsat – sıfrlyq ınjenerııa, jasandy ıntellekt jáne robottehnıka salalarynda jańa býyn mamandaryn daıarlaý. «Sıfrlyq tehnologııalar jáne robottehnıka» halyqaralyq ınstıtýtynyń jumysymen tanystyrǵan dırektordyń orynbasary Damır Jańabergenniń aıtýynsha, munda stýdentter tek teorııany ǵana qoımaı, zamanaýı óndiristik úrdisterdi tájirıbe júzinde meńgeredi. Sıfrlyq jáne zııatkerlik sheberhanada 8 zamanaýı robot jáne 5 oqý kesheni bar. Mańyzdysy, sıfrlyq zaýyt. Munda sıfrlyq jobalaý, mehanıka men elektrtehnıkanyń negizderi oqytylyp, vırtýaldy synaq júrgizýdi biriktiretin oqý júıesi jabdyqtalǵan.
«Stýdentter qaýipsiz sıfrlyq keńistikte óndiristi iske qosyp, ózderi basqara alady. Zaýyttaǵydaı tájirıbe jınaqtaý múmkindigine ıe. Qazirgi tańda elimizdegi zaýyttar men ónerkásip oryndary óndiristi avtomattandyrýdy qarqyndy qolǵa aldy. Degenmen tájirıbesi mol, bilikti mamandar tapshy. Osy sebepten kóptegen óndiris oryndary mamandaryn daıarlaý úshin shetelge taǵylymdamaǵa jiberýge májbúr. Iаǵnı joǵary deńgeıli kásibı maman tabý aıtarlyqtaı qıyn. Bizdiń negizgi maqsatymyzdyń biri – osy máseleni sheshý», deıdi ol.
Sheberhanada stýdentter bolashaq mamandyqtaryna qajetti daǵdylardy jınaqtaıdy. Munda jasandy ıntellekt salasyna aıryqsha kóńil bólinip otyr. Sheberhanada qoldanylyp jatqan robottar men oqý keshenderi jasandy ıntellektpen qamtylǵan. Kelesi mańyzdy oqý kesheni – jasandy ıntellekt pen tereńdetip oqytýǵa negizdelgen Mashınalyq kórý júıesi. Arnaıy kameralar, lınzalar jáne jaryqtandyrýdyń kómegimen stýdentter robottardyń aınalany qalaı baqylaıtyndyǵyn, zattardy anyqtaý, aqaýlardy ólsheý jáne baqylaý daǵdylaryn meńgeredi. Sonymen qatar bul júıe ónerkásiptegi sapany baqylaý úderisterin túsinýge múmkindik beredi.
Kúndelikti tájirıbede Aqtós jáne Qutjol dep atalyp ketken zamanaýı tórt aıaqty robot-ıtter – «Unitree Go2 Pro» – bolashaqtyń roboty. «Bul robot jaı ǵana qozǵalyp júretin qurylǵy emes, ol – jasandy ıntellektige negizdelgen naǵyz ıntellektýaldy júıe. Onyń boıynda qýatty prosessor, túrli sensorlar, «4D LiDAR» júıesi men keń buryshty kameralar bar. Osylardyń arqasynda robot aınalasyn tolyq kórip, kedergilerdi anyqtap, óz jolyn taba alady. «Unitree Go2 Pro»-nyń basty artyqshylyǵy – «SLAM» tehnologııasy. Bul bir mezette kartany jasap, óz ornyn anyqtaı alatyn júıe. Iаǵnı robot beıtanys bólmege kirgen kezde, sol ortany skanerlep, kartasyn jasap, karta boıynsha erkin qozǵala alady. Shamamen 15 kılo salmaqtaǵy robottyń sıpattamasy da erekshe. Sekýndyna 3,5 metrge deıin júgirip, 8 kg deıingi júkti kótere alady. Tipti 40 gradýsqa deıingi eńis betkeımen de qozǵala alady. Robot stýdentterge óte qundy qural. Stýdentter munda robotty basqaryp, qozǵalysyn josparlap, kod jazyp, «SLAM» júıesin qoldanyp,, sensorlarmen jumys isteýdi úırenedi. Tájirıbede jasandy ıntellekt pen mashınalyq kórýdiń qalaı jumys isteıtinin túsinedi. Qoldaný salalary óte keń. Bilim berýde, ǵylymı zertteýlerde, ónerkásiptegi monıtorıng pen ınspeksııada, logıstıkada, tipti qyzmet kórsetý salasynda da paıdalanýǵa bolady.
ALMATY