Memleket basshysy Joldaýda: «Jer – strategııalyq resýrs. Onyń bar ıgiligi eldi damytyp, halyqtyń turmysyn jaqsartýǵa arnalýy kerek. Men ıgerilmeı bos jatqan jáne zańsyz alynǵan aýyl sharýashylyǵy jerlerin keri qaıtaryp, ony qaıta bólý týraly tapsyrma berdim. Jer ıesiz qalmaýǵa tıis, jerdi tek qana onyń qadirin biletin azamattarǵa berý kerek» degen edi. Sonymen qatar Prezıdent 2022 jyldan beri jalpy aýmaǵy 13,5 mln gektardan astam jer qaıtarylǵanyn, biraq sonyń 6 mln gektaryn ǵana ákimder jer ıgerýshilerge bólip bergenin aıtqan. Osyǵan baılanysty jýyrda Soltústik Qazaqstan oblystyq «Amanat» partııasynyń fılıaly arnaıy jıyn ótkizdi.
Oblystyq jer resýrstaryn basqarý departamentiniń basshysy Jalǵas Súleımenovtiń aıtýynsha, oblysta barlyǵy 9,8 mln gektar jer resýrsy bar. Jyl basynan beri 129 tekseris júrgizilip, sonyń 269,9 myń gektarynyń qalaı paıdalanylyp jatqany anyqtalǵan. Tekseris barysynda 177,3 myń gektar boıynsha 81 buzýshylyq tabylypty. Onyń 2,6 myńy – egistik, 174,7 myńy jaıylymdyq jerlerge qatysty. Demek, barlyq tekseristiń 65 paıyzynda buzýshylyqtar anyqtalyp, onyń basym bóligi jaıylymdyq jerlerge qatysty bolyp shyqqan.
Departament basshysynyń sózine qaraǵanda, jerdi paıdalanýda buzýshylyqqa jol bergenderge 8,9 mln teńge aıyppul salynyp, salyq organdaryna salyq mólsherlemesin 20 ese kóbeıtý týraly 81 uıǵarym jiberilgen. 2024 jyly osyndaı tekserister boıynsha óndirilgen aıyppuldar men uıǵarymdardan 116,8 mln teńge bıýdjetke túsken. Al salyq mólsherlemesin arttyrý jazasy boıynsha 2022 jyldan beri bıýdjetke qosymsha 582,6 mln teńgeniń kirisi enipti.
Tekseris barysynda 14,2 myń gektarǵa buzýshylyqpen ıelengen 11 sharýashylyq uıǵarymnyń talabyn tolyq oryndaǵan. Al 6 sharýashylyq buryn ıelenip kelgen 4,7 myń gektar jaıylymdyq jerlerinen óz erkimen bas tartqan. Sonymen qatar 2,6 myń gektar jerdi qaıtarý úshin 2 is sotqa joldanyp, talap-aryzdar qanaǵattandyrylǵan.
Qazir Soltústik Qazaqstan oblystyq jer basqarý departamentiniń qaramaǵynda paıdalanylmaı jatqan 45 myń gektar jer bar (2024 jylǵy tekseris nátıjesinde anyqtalǵan). Departament bıylǵy 9 aıda 56,1 myń gektar jerdi paıdalanýshylarǵa berý týraly jospar jasaǵan eken, búginge deıin sol jospar asyra oryndalyp, 64 myń gektar jańa jer paıdalanýshylarǵa taratylǵan. Jalpy, 2025 jylǵa 100 myń gektar bos jatqan jerdi paıdalanýǵa berý josparlanǵan, ázirge sonyń 64 paıyzy oryndalypty. О́kinishke qaraı, Taıynsha, Aqjar, Aıyrtaý aýdandarynda bul jumys sylbyr júrip jatyr. Olar bul jumysty 40 paıyzdyń tóńireginde ǵana oryndaǵan.
«2025 jylǵy 18 shildede qabyldanyp, 2026 jylǵy 1 qańtardan kúshine enetin jańa Salyq kodeksiniń qatańdatylǵan talaptary bul isti oryndaýǵa tolyq múmkindik beredi. Kodekstiń 576 babynda jalǵa alǵan jerdi paıdalanbaı nemese buzýshylyqpen paıdalanǵandar úshin salyq mólsherlemesi 40 ese arttyrylady delingen. Sondyqtan jerdi alyp, biraq paıdalanýǵa shamasy kelmeı jatqandar jerden ózderi bas tartady», dedi departament basshysy.
Soltústik Qazaqstan oblysy