• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Sport 14 Qazan, 2025

Ulttyq sport túrleri: kókpar men qyz qýý álemde qalaı nasıhattalyp jatyr

400 ret
kórsetildi

Dástúrli sport túrlerimen shamamen 660 myń adam shuǵyldanady. Úkimet olardy damytýǵa 5 mıllıard teńgege jýyq qarajat bóldi. Mektepter ashylyp, mamandandyrylǵan ortalyqtar salynýda. Biraq eń bastysy – halyqaralyq moıyndaý. Astanada ótken Dúnıejúzilik kóshpendiler oıyndaryna toqsanǵa jýyq el ókilderi jınaldy, al Qazaqstannyń ulttyq quramasy 112 medalǵa ıe boldy. Jankúıerler ulttyq quramalardyń jetistikterin baqylap, týrnırlerge boljam jasaýǵa bolatyn ParıMatch sııaqty sporttyq platformalar arqyly nátıjelerdi qadaǵalaıdy.

Kókpar: adrenalın sheginen tys ketkende

Regbı oıynyn elestetip kórińiz, biraq qatysýshylar at ústinde, al doptyń ornyna at mingender otyz kılogrammǵa jýyq bassyz serkeni tartady. Segiz atty eki komandaǵa bólinip, oljany qarsylastyń qazandyǵyna salý kerek.

Buryn bul qasqyrlarǵa ańshylyq jasaıtyndardyń jattyǵýy bolǵan. Qazir – federasııasy, erejeleri jáne qorǵanysh jabdyqtary bar resmı sport túri. Qaýipsizdik jaqsarǵanymen, qyzýy burynǵydaı saqtalǵan.

Dala romantıkasy jáne basqa da jarystar

«Qyz qýý» – qazaq halqynyń óte erteden kele jatqan ulttyq oıyndarynyń biri. Halyq arasynda keń taraǵan qyz qýý ulttyq at oıyndary tobyna jatady. Qyz qýý oıynynda jigit qyzdy qýyp jetip, qyzdyń betinen súıip alýǵa tyrysady. Jete almasa – qaıtar jolda qamshy soqqysyn alady. 

Aýdaryspaq — sportshydan úlken eptilikti, kúshtilikti, tózimdilik pen batyldyqty talap etetin ulttyq sporttyń bir túri (eki salt atty bir-birin attan aýdaryp alýǵa tyrysady). Aýdaryspaqqa tártip boıynsha at ústindegi aıqasty jaqsy meńgergen, tııanaqty daıyndyǵy bar sportshylar ǵana qatynasa alady.

Báıgede jarys tek jazyq jerler men ıppodromdarda ǵana ótip qoımaıdy, sportshynyń ózi men onyń atyna joǵary talap qoıylatyn oıly-qyrly, jasandy, bógesindi jerlerde de ótkiziledi.

Qusbegilik – búrkitpen ań aýlaý, mundaıǵa jeti kılogrammǵa deıingi qus túlki mólsherindegi ańdy ustaıdy.

Toǵyzqumalaq – taqtadaǵy oıyn, ol shahmatqa uqsaıdy, biraq onda tastar men oıyqtar bar. Oıyn birneshe saǵatqa sozylyp, oıynshylardyń sabyrlyǵyn synaıdy.

Birtindep álem de moıyndap keledi

IýNESKO  qazaqtyń tórt sport túrin mádenı mura tizimine engizdi: qusbegilik, toǵyzqumalaq, qazaq kúresi jáne asyq atý. Sport mınıstrligi jańa túrlerdi engizý úshin qujattar daıyndap jatyr. Bul jaı resmılik emes – halyqaralyq moıyndaý qarjylandyrýǵa jol ashyp, basqa elderdiń sport federasııalarynyń nazaryn aýdarady.

Infraqurylym tez ósýde

Jasóspirimderdi daıyndaıtyn mamandandyrylǵan ortalyqtar salynyp jatyr. Assosıasııa on federasııany biriktiredi, árqaısysy óz baǵyty úshin jaýap beredi. Jylyna aýyl merekelerinen halyqaralyq týrnırlerge deıin myńnan astam jarys ótedi.

Ulttyq sport túrlerine degen qyzyǵýshylyq artyp keledi, sondyqtan kóptegen onlaın sport platformalary óz baǵdarlamalaryna osyndaı jarystardyń tikeleı efırlerin qosady.

 

Maqala avtory –

Janna Asanáli