1990 jyly 25 qazanda qabyldanǵan «Qazaq KSR-niń memlekettik egemendigi týraly deklarasııa» – Qazaq eliniń táýelsizdikke umtylysynyń naqty kórinisi, azattyqqa bastar alǵashqy zańdy ári saıası qadamy boldy. Bul qujat – myńdaǵan jyldan beri jalǵasqan memlekettiliktiń qaıta jańǵyrýyna, ulttyq sana men rýhtyń oıanýyna jol ashqan tarıhı beles.
Deklarasııa elimizdiń memlekettik bıliginiń táýelsizdigin, jer men tabıǵı baılyqtyń ıesi – halyq ekenin zań júzinde aıqyndady. Onda respýblıka óz zańdaryn qabyldaý, ishki jáne syrtqy saıasatty derbes júrgizý quqyǵyna ıe ekeni atap kórsetildi. Iаǵnı sarapshylar bul qujattyń zań júzindegi táýelsizdikke alyp kelgenin biraýyzdan aıtady. Al onyń eń basty qundylyǵy – is júzindegi táýelsizdikke jol ashqany.
Shyn máninde Qazaq eli úshin taǵdyrsheshti qadam bolǵan deklarasııa respýblıkamyzdyń saıası ómirine túbegeıli qozǵaý salyp, tegeýrindi reformalardyń júzege asýyna septigi tıgeni belgili. 1991 jylǵy 10 jeltoqsanda Qazaq KSR-iniń ataýy Qazaqstan Respýblıkasy bolyp ózgertilse, araǵa 6 kún salyp «Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik táýelsizdigi týraly» konstıtýsııalyq zańy qabyldandy.
1992 jyldyń 2 naýryzynda elimiz Birikken Ulttar Uıymyna 168-múshe-memleket bolyp qosyldy. Bul – qazaqty táýelsiz memleket retinde aıdaı álemniń tanyǵanynyń anyq belgisi edi. Al sol jyldyń 7 mamyrynda Qarýly kúshterimiz qurylyp, elimiz ben jerimizdi qasyq qany qalǵansha qorǵaıtyn aıbarly armııamyz sap túzedi.
Memlekettik egemendik týraly deklarasııanyń aıryqsha nazar aýdararlyq bir tusy bar. Ol – «Qazaq KSR-i Respýblıkadan tys jerlerde turatyn qazaqtardyń ulttyq-mádenı, rýhanı jáne til jónindegi qajetin qanaǵattandyrýǵa qamqorlyq jasaıdy» delingen 12-baby. Tarshylyq jyldary tarydaı shashylyp ketken qandastar taǵdyryn tuńǵysh ret qozǵaǵan bul qujat shettegi qazaqtardyń atamekenine oralýyna da dańǵyl jol ashty. Dál osy kezden tarıhı Otanǵa qaraı qandastar kóshi túzelip, demografııalyq jaǵdaıymyzdyń jaqsarýyna, ulttyq rýhanı tutastyǵymyzdyń artýyna úles qosqan uly qubylys bastaldy. Traptan túse sala topyraq súıgen aǵaıyn Qazaq eliniń qanatyn keńge jaıýyna úlesterin qosyp, ketigine kirpish bolyp qalana berdi.
Egemendik deklarasııasy – tek saıası qujat emes, ol – qazaq halqynyń ǵasyrlar boıy armandaǵan azattyǵynyń zańdy túrde bekitilýi edi. О́z taǵdyryn ózi aıqyndaıtyn, erkindigin qorǵaýǵa daıyn el ekenimizdi dáleldedi. Memlekettiligimiz qaıta qalpyna keldi, myzǵymas birligimiz baıandy bolashaǵymyzdyń ózegine aınaldy.