Sporttyq áleýeti zor megapolıs

Keıingi jyldary megapolıs­te turǵyn úı aýlalary­na, saıabaqtar men demalys aımaqtaryna dene-shy­nyqtyrýǵa arnalǵan jat­tyǵý qurylǵylary kóp­tep ornatyla bastady. Bul – sportpen aınalysý­dy kásibı deńgeıde ǵana emes, turmystyq daǵdyǵa aı­nal­dyrýǵa baǵyttalǵan qadam. Ásirese tańǵy, kesh­ki ýaqyttarda ashyq alań­qaı­larǵa shyǵyp, jattyǵý ja­saıtyn turǵyndardyń qatary kóbeıgeni baıqa­la­dy. Mundaı bastamalar balalar men jastardyń bos ýaqytyn tıimdi ótkizýine, qarttardyń belsendi ómir súrýine jol ashyp otyr.

Biz aıtyp otyrǵan naq­ty ári tıimdi qadamdar áleý­­met­tik ádilettilik qa­ǵı­da­tyna ońtaıly áser et­ken. Buqaralyq sport­tyń erek­sheligi – onyń barlyq jas­taǵy, áleýmettik jaǵdaıy ártúrli azamattarǵa qol­je­timdi bolýy, sol turǵyda ashyq sport nysandary sport zaldary men fıtnes ortalyqtaryna bara almaıtyndarǵa taptyrmas múmkindik. Jalpy, salamatty ómir salty aýqatty jandardyń ǵana emes, búkil halyqtyń ómir saltyna aınalýy kerek.

Almaty qalalyq ákim­di­gi bul baǵytta ın­fra­­qu­rylymdy damytyp qa­na qoımaı, júıeli túrde sport­tyq is-sharalar, aýla týr­nırleri men chellendjder ótkizip keledi. Máselen, «Aýla lıgasy», «Sportty tańda» sııaqty jobalar jastardy tartýdyń naqty tetigine aınalǵan. Tanymal sport­shylarmen kezdesýler, sheberlik sabaqtary da jurt­shylyqtyń sportqa degen qyzyǵýshylyǵyn arttyra tústi. Aıtalyq, ótken jyly qalada buqaralyq sportty damytý maqsatynda 3 myńǵa jýyq is-shara ót­ken bolsa, onyń 35-i iri ha­lyq­aralyq deńgeıdegi jarys­tar. Tórtkúl dúnıe kóz tik­ken bul saıystardy ta­ma­sha­laýǵa 5 myńnan astam týrıst megapolıske taban tiregen. Shaharda bıyl on tór­tinshi ret ótken «Almaty marafony» joba­syna osy jyl­dyń ózinde álemniń 40-tan­ astam elinen qonaq keldi.

Statıstıkalyq d­e­rek­ter­­ge súıensek, Alma­ty qalasynda 924 myń adam deneshy­nyqtyrý, sport­­pen tu­raq­ty túrde shuǵyl­dana­dy. Bul qala hal­qy­­nyń 42%-ǵa jýyǵyn quraı­dy. 324 myń bala men jasóspi­rim sportpen qamtylǵan. Bul derek eli­mizde buqara­lyq sporttyń keń kólemde na­sı­hattalyp, megapolıste sport bu­qaralyq sıpatqa ıe bola bastaǵanyn kórsetedi.

«Almaty qalasynyń bastamasy turǵyndardy sa­lamatty ómir saltyna tar­týǵa, jastar men bala­lardy sportqa baýlýǵa jol ashady. Buqaralyq sport jaı ǵana jattyǵý emes, bul – mádenıet, bul – ur­paqtyń bolashaǵyna sa­lyn­ǵan negiz. Memleket pen jer­gilikti bılik tarapy­nan jasalyp jatqan jaǵdaıdy tıimdi paıdalaný ár azamattyń óz qolynda. Sebebi belsendi ómir salty – aýrýdyń aldyn alýdyń, uzaq ómir súrý­diń, myqty qoǵam qalyp­tastyrýdyń basty sharty. Sondyqtan salamatty ómir saltyn búginnen bastaý – erteńge jasalǵan eń úlken ınvestısııa. Aýlaishilik alań­dar kóbeıe bastady. Bul sportty kúndelikti ómir daǵdysyna aınaldyrýǵa kó­mek­tesedi», deıdi qo­ǵam bel­sendisi Nurlan Asqar­uly.

Qalada sport zaldary­nyń kóptep ashylýyna qolaıly jaǵdaı jasalyp jatyr. Bul rette Almaty qa­lasy máslıhatynyń sheshi­mimen «Almaty qala­syn damytýdyń 2025 jylǵa deıin­gi baǵdarlamasy jáne 2030 jylǵa deıingi ortamerzimdi perspektı­va­lar baǵdarlamasy» qabyl­dandy. Onyń aıasynda «Deneshynyqtyrý jáne sport salamatty ómir saltyn qa­lyptastyrýdyń negizgi quram­das bóligi retinde» jol­ kartasy beki­tilgen. Jol kar­tasynda qalada sport ınfraqury­lym­daryn jaq­sartý, onyń ishinde jańa­ sport nysan­daryn salý, qol­danys­taǵy­laryn jań­ǵyr­tý qaras­tyrylǵan.

Budan bólek, jyl sa­ıy­n 3 deneshynyqtyrý-saýyqtyrý keshenin salý da kózdelgen. Keıingi birer jylda qalanyń bir ǵana Je­tisý aýdanynda 3 dene shy­nyqtyrý-saýyqtyrý ke­sheni qoldanysqa berildi. Atap aıtqanda, birinshisi «Kemel» shaǵyn aýdanynda ornalasqan. Jalpy aýmaǵy – 3024 sharshy metr, kúndik qabyldaý qýaty – 560 adam. Ekinshisi, «Aınabulaq» shaǵyn aýdanynda ashyldy. Jalpy kólemi – 3920 sharshy metr, 564 adamǵa shaqtalǵan. Úshinshisi ári eń úlkeni «Qulager» shaǵyn aýdanynda boı kóterdi. Jalpy aýmaǵy – 7 400 sharshy metr. Bir mezette 900-ge jýyq adam sportpen aınalysa alady.

Buqaralyq sportty qol­daýǵa baǵyttalǵan is-shara­larmen qatar, ákimdik tarapynan halyqtyń sportqa degen qyzyǵýshylyǵyn art­tyrýǵa arnalǵan naq­ty bastamalar qolǵa alyn­­­ǵan. Tamyz aıynda Sport kúnine oraı ótken me­­re­ke­lik is-sharada qala turǵyn­darymen júzdesken Alma­ty qalasy ákiminiń orynbasary Azamat Qal­dy­bekov: «Sportpen shuǵyl­da­ný tándi ǵana emes, rýhty da shyńdaıdy, jiger men tabandylyqty damytady. Memleket óskeleń urpaqtyń úılesimdi damýyna jaǵdaı jasap keledi, sport bul baǵytta mańyzdy oryn alady. Alma­ty elimizdiń sporttyq or­talyǵy retin­de úl­ken áleýet­ke ıe. Alma­tyda­ sportty, ásirese bu­qara­lyq sportty damytýǵa ba­ǵyt­talǵan jumystar úz­dik­siz jalǵasa beredi», dep atap ót­ken bolatyn.

Memleket basshysy­ Qasym-Jomart Toqaevtyń «Ádilet­ti Qazaqstan: qu­qyqtyq tártip, ekono­mı­kalyq órleý, qoǵamdyq optımızm» atty Joldaýynda buqaralyq sportty damytý máselesine aıryqsha nazar aýdaryldy. Joldaýda: «Buqaralyq sportty damy­týǵa kóbirek kóńil bólý qajet. Munsyz salamatty jas­tardy tárbıeleý, bú­kil halyqtyń den­saý­ly­ǵyn nyǵaıtý maqsatyna qol jetkizý múmkin emes» ekeni atap ótildi. Memleket basshysy sondaı-aq Ulttyq quryltaıda da buqaralyq sportty, onyń ishinde balalar fýtbolyn damytýǵa erek­she nazar aýdarýdy qadap aıtty.

«Árbir oblys, aýdan or­talyǵynda, kent pen aýyl­da balalarǵa arnalǵan fýt­bol alańy bolýǵa tıis. Bul – aldaǵy eki jyldyń min­deti. Onyń oryndalýyn tekseremiz. Elimizde fýtboldy damytýǵa basa mán berý kerek dep sanaımyn. Sonda ǵana biz búkil álemge tanymal ári áleýmettik, buqaralyq sport sanalatyn osy oıyndy jańa deńgeıge kótere alamyz. Balalardy, jasóspirimderdi fýtbolǵa qyzyqtyrý arqyly lýdomanııa, nashaqorlyq máselesin birshama sheshýge bolady», dedi Memleket basshysy óz sózinde.

Osy usynystan keıin Almaty qalasynda balalar men jasóspirimderge arnalǵan birneshe fýtbol úıirmesi jumysyn bas­tady. Almaty qalasy ákim­diginiń deregine súıen­sek, keıingi eki jylda qala­da 500-den astam ashyq sport alańy salyndy. Bul alań­darda turǵyndar fýt­bol, strıtbol, vorkaýt,­ jeńil atletıka syndy sport túrlerimen tegin aına­lysa alady. Mundaı jo­ba­lar azamattardyń bel­sen­diligin arttyryp, qala má­denıetinde sportqa degen­ qyzyǵýshylyqty ósirip otyr.

Mádenı qundy­lyq­tarymyzdyń biri retinde ulttyq sport túrlerine de erekshe nazar aýdarylady. Olardyń qatarynda qazaq kúresi, toǵyzqumalaq sekil­di tanymal sport túrleri bar.

ALMATY