Atyraý oblysynda shaǵyn jáne orta kásipkerlikti qoldaý baǵdarlamalary tıimdiligin kórsetip otyr. Mundaı baǵdarlamalarǵa kásibin bastaýǵa bet burǵan qyz-kelinshekter jıi júginedi.
Oblystyq kásipkerlik jáne ónerkásip basqarmasy kásipkerlikti qoldaý bóliminiń basshysy Sáttiǵul Sabyrovtyń dereginshe, bıyl oblysta 56 myńǵa jýyq jeke kásipkerlik sýbektisi tirkeldi. Onyń ishinde 32 myńnan astamyn áıelder quraıdy.
– Shaǵyn jáne orta kásipkerlikti qarjylaı qoldaý maqsatynda birneshe baǵdarlama júzege asyrylyp jatyr. Jyl basynan beri «Bıznestiń jol kartasy – 2025» baǵdarlamasy aıasynda kásibi bar 36 áıelge qoldaý kórsetildi. Áleýmettik kásipkerlik baǵytymen memlekettiń qaıtarymsyz granty 16 kásipkerge berildi. Onyń 14-i – áıel. «Agrarlyq nesıe korporasııasy» AQ Atyraý oblystyq fılıaly arqyly 71 áıel kásipkerge qarjylaı qoldaý jasaldy. «Bıznes-aımaq» óńirlik baǵdarlamasymen jergilikti bıýdjetten bólingen 1,5 mlrd teńge esebinen áıelderge tıesili 8 joba qarjylandyryldy, – deıdi S.Sabyrov.
Resmı málimetterge súıensek, bıyl servıstik qyzmetter kórsetý baǵytynda 373 kásipkerlik sýbektisine 382 qyzmet kórsetilipti. Onyń 161-i – áıel. Demek áıelderdiń bıznestegi belsendiligi artyp keledi. Máselen, Damby aýylynda ósken Bıbigúl Izbasova – jeke kásibin ashqan kásipker. Turǵyndarǵa dámdi ári sapaly nan ónimderin usyný maqsatynda «Damý» qorynan qarjylaı qoldaý alǵan.
– Bala kezimnen tamaq daıyndaýdy jaqsy kórdim. Túrli tort pisiretin edim. О́ıtkeni anamyz aspaz bolyp jumys istedi. Onyń pisirgen taǵamynyń, ásirese nannyń dámin áli kúnge deıin umytqan joqpyn. О́zim de anamyz sekildi dámdi nan pisirýdi maqsat ettim, – deıdi B.Izbasova.
Degenmen naýbaıhana ashýǵa asyǵa qoıǵan joq. Aldymen dástúrli reseptterdi zerttedi. Túrli ıngredıentpen tájirıbe jasady. Bilimin jetildirýdi umytpaı, Almaty tehnologııalyq ýnıversıtetin «Tamaq ónimderiniń tehnologııasy» mamandyǵy boıynsha bitirdi.
– Kásip bastaý ońaı emes. Túrli qıyndyq kezdesti. Solardyń barysynda oıǵa alǵan isińdi bastaýǵa shydamdylyq, tabandylyq pen senim kerek ekenin tereń túsindim. Sóıtip, bastapqyda bir mekteptiń oqýshylaryna túski as daıyndadyq. Azyq-túlik dúkenin jalǵa alǵan edik. Ony kútpegen jerden órt shaldy. Biraq mundaı qıyndyqqa moıymaý qajet, – deıdi ol.
Keıin jer telimin alyp, jańa dúken ashty. 2010 jyly «Asyl ana» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigin qurdy. Otbasylyq qarjysyna «Asyl ana» meıramhanasynyń ǵımaratyn salyp, jergilikti turǵyndar arasynda tez, keńinen tanymal boldy. Qazir kásipker 14 mekteptiń oqýshylaryn ystyq, qunarly túski tamaqpen qamtamasyz etedi.
– Buryn nan, toqash ónimderi iri zaýyttarda pisiriletin edi. Al qazirgi naryqta dámdi ári sapaly ónim usynatyn shaǵyn naýbaıhanalar kóp. Jubaıym ekeýmiz «Asyl Ana» jeke naýbaıhanasyn ashýdy uıǵardyq, – deıdi kásipker kelinshek.
Erli-zaıyptylar 2022 jyly naýbaıhananyń qurylysy jónindegi jobany «Damý» qoryna usyndy. Qor mamandary jobany maquldaǵannan keıin ekinshi deńgeıli bankten «2021–2025 jyldarǵa arnalǵan kásipkerlikti damytýdyń ulttyq jobasy» baǵdarlamasymen 21,75%-ben qarjy aldy. Paıyzdyq mólsherlemeniń sýbsıdııalanatyn bóligi – 14,75%. 7%-yn kásipkerdiń ózi tóleıdi.
– Bul qoldaý naýbaıhanany iske qosýǵa ǵana emes, jańadan 125 jumys ornyn ashýǵa múmkindik berdi. Qazir bizde 280 adam jumys isteıdi. Buǵan qosa memleket tarapynan un satyp alýǵa sýbsıdııa bólinedi, – deıdi B.Izbasova.
Kásipkerdiń keń aýqymdy óndirisiniń kólemi 450 sharshy metrdi quraıdy. Naýbaıhanada kún saıyn 8 myń danaǵa jýyq nan, toqash ónimi pisiriledi. Tutynýshylardyń suranysyna sáıkes kúndelikti dastarhanǵa qoıylatyn nan ǵana emes, tátti taǵamdar men torttardyń túrin kóbeıtti. Bir bólke nannyń baǵasy – naryqtaǵy qunynan 5%-ǵa tómen. О́nimniń bári alty saýda núktesinde satylady.
– Nan-toqash ónimderiniń dámdi bolǵanyna basa mán beremiz. Bul turǵyda naýbaıshylardyń sheberligin shyńdap otyrý qajet. Osy maqsatta olardy oqytýǵa Almaty, Oral, Reseıdiń Astrahan qalalarynan bilikti tehnologterdi shaqyrdyq. Tehnologter samsa, krýassan sekildi ónimderdi pisirýdiń qyr-syryn úıretti, – deıdi ol.
Dámi til úıiretin tátti bólke pisiretin kásipker kásibin keńeıtýdi kózdedi. Sóıtip, tushpara men manty daıyndaýdy bastady. Shujyq sehy men shaǵyn market nysanynyń qurylysy qarqyndy júrgizilip jatyr. Almaty, Shymkentten mamandar shaqyryp, shujyq ónimderin shyǵaratyn jergilikti jumysshylardy oqytýdy da qolǵa aldy.
Atyraý oblysy