Keıingi jıyrmajyldyqta qazaq ónerine jastyǵymen jalyndap, janartaýdaı jarqyldap engen elordalyq Jastar teatrynyń shyǵarmashylyq múmkindigin búginde elimizdi aıtpaǵanda, alys-jaqyn shetel moıyndap úlgergen. Halyqaralyq teatr festıvaldary arqyly ulttyq ónerimizdi jahanǵa áıgilep júrgen talantty trýppa jaqynda ózbek eline óner saparymen baryp, baýyrlas memleket kórermenderiniń qoshemetine bólenip qaıtty.
О́zbekstannyń Tashkent, Samarqand, Qattyqoǵan qalalaryn Ǵabıt Músirepovtiń «Qyz Jibek», Ýılıam Shekspırdiń «Asaýǵa tusaý», Talaptan Ahmetjannyń «Taptym. Ǵashyq boldym. Joǵalttym», Ermek Amanshaevtyń «Myń bir tún», Nurqanat Jaqypbaıdyń «Janarymdaǵy jalǵyz áýen» qoıylymdarymen aralaǵan teatr ujymynyń ónerin ózbek jurtshylyǵy ystyq yqylaspen qarsy aldy.
Gastroldik sapardyń shymyldyǵy Tashkent tórinde Ǵabıt Músirepovtiń «Qyz Jibek» mıýzıklimen ashylyp, «Janarymdaǵy jalǵyz áýen», «Asaýǵa tusaý» qoıylymdarymen jalǵasty. Bir-birine uqsamaıtyn úsh túrli janr, úsh bólek baǵyttaǵy spektaklderdiń ón boıyndaǵy ózgeshelikke, aıryqsha óner órnekterine Tashkenttiń talǵampaz kórermeni tánti boldy.
Tabıǵatynan estet rejısser Nurqanat Jaqypbaıdyń О́zbekstan saparyn «Qyz Jibekten» bastaýy tegin emes. Sebebi bul qoıylymda ultymyzdyń barlyq qundylyǵy kórsetilgen. Evgenıı Brýsılovskııdiń zamanaýı únde jańasha óńdelgen klassıkalyq mýzykasy kórermenin formalyq, ıdeıalyq hám kórkemdik ereksheligimen baýraıdy. Qazaqtyń baıyrǵy salty – bastańǵy stılinde órbıtin mıýzıklde negizinen jastardyń syry men muńy, armany men muraty, eń bastysy, kirshiksiz mahabbaty alǵa shyǵady. Ǵajaıyp mýzyka tili arqyly sezim kúıin sherter qoıylym kórermenin beıjaı qaldyrmaıdy. Ásirese Jibek rólindegi – Nazerke Serikbolova, Tólegen – Meıirǵat Amangeldın, Dúrııa – Shehnaza Qyzyhanova, Bekejan – Bekjan Kerimbaev, Shege – Jandáýlet Bataıdyń shynaıy oıyny men akterlik ishki organıkasy, vokaldyq múmkindigi ózbekstandyq teatrsúıer qaýymǵa esten ketpes áser syılaǵany anyq. Oǵan qoıylym sońynan tolassyz aıtylyp jatqan kórermenniń rııasyz lebizi arqyly kóz jetkizýge bolady. Ásirese ana tilininiń áýezdi únimen órilip, ulttyq qundylyqtar ulyqtalatyn qoıylymdarǵa shóldegen qandastar úshin qazaq teatrynyń kelýi úlken jańalyq hám rýhanı mereke bolǵany sózsiz. О́zbek astanasynan bólek, Tashkent mańaıyndaǵy aýdan, aýyldardan jınalaǵan jurt Jastar teatry qoıylymdaryn jibermeı tamashalap, ulttyq ónerimizge qurmet kórsetti. Ártisterdi tolassyz soǵylǵan shapalaq únimen shabyttandyrdy.
«Biz jıyrma bes adam bolyp jınalyp «qazaq jerinen teatr keldi» degendi estip, Tashkent irgesindegi aýyldan arnaıy keldik. Qazaq teatrlary kópten beri О́zbekstanǵa gastroldik saparmen kelmep edi, Astana qalasy Jastar teatrynyń Tashkent tórinde óner kórsetýi – biz úshin shyn máninde úlken jańalyq, tamasha bir rýhanı mereke bolǵany anyq. Qazaqstanda, atamekenimizde osyndaı tamasha teatrdyń bary qýantty. Keýdemizdi maqtanysh sezimi kernep tur. Ásirese «Qyz Jibek» qoıylymyn tamashalap bolǵannan keıingi áserdi sózben aıtyp jetkizý múmkin emes. Ulttyq salt-dástúr, ana tilimizdiń áýezdi únin estip aıryqsha qanattandyq. «Asaýǵa tusaý», «Janarymdaǵy jalǵyz áýen» qoıylymdary da teatrdyń jańashyl múmkindikterin tolyqtaı pash etti dep oılaımyn. Ártisterdiń múmkindigi zor eken. Jastar teatrynyń jastyq jalyny boıymyzǵa qan júgirtip, rýhanı álemimizdi bir tóńkerip tastaǵany anyq», dedi qoıylymnan keıingi áserin shabyttana áńgimelegen Sardor Shýhratuly esimdi kórermen.
Jastar teatrynyń Tashkenttegi qoıylymdaryn ózbek óneriniń belgili tulǵalary, zııaly qaýym ókilderi men qoǵam qaıratkerleri de tamashalap, qazaq teatrynyń izdenisine joǵary baǵa berdi. Aldaǵy ýaqytta birlese jumys isteý usynystaryn da jarysa jetkizip jatty. Sondaı qalamgerdiń biri О́zbekstannyń halyq aqyny, dramatýrg Ýsmon Azım de spektaklderdiń kórkemdik deńgeıine tánti bolyp, astanalyq teatr ujymymen ortaq shyǵarmashylyq jumystar atqarýǵa nıetti ekendigin aıtty.
«Jastar teatrynyń qoıylymdary shyn máninde kóńil túkpirine quıylǵan nur sekildi janymyzdy jadyratty. О́ner degen sondaı bolýy kerek, menińshe. Jan dúnıeńdi álemtapyryq kúıge túsirip, ishińde katarsıs júrgizse, mine, naǵyz óner sol. Sol tazalyqty da, talantty da Jastar teatry ujymy bizge kórsete bildi. Sahnadan saf sulý óner kórdik. Ártisteriniń plastıkasy qandaı! Rejısser Nurqanat Jaqypbaıdyń ár qoıylymy bir-birine uqsamaıtyn dara qoltańbasymen kóńilge qurmet ornyqtyrdy. Men ǵana emes, ujym ónerin tamashalaǵan ár kórermenniń kóńil túkpirinde sondaı ádemi áser qaldy ǵoı dep oılaımyn. Bul teatrdy Tashkent tórinen taǵy da kórgimiz keledi, kútemiz. «Tań atatyn ólke» degen pesam bar. Sol dramamdy dál osy teatrdyń sahnasynan kórgim keledi. Sebebi Jastar teatrynyń múmkindigi, baǵyty pesanyń tabıǵatyn dóp basatyndaı. Alda birlese jumys istep, shyǵarmashylyq baılanys ornatyp jatsaq, óte qýanyshty bolar edim. Bul eki el arasyndaǵy mádenı-rýhanı baılanysty da naǵaıta túseri sózsiz», dep aǵynan jaryla áriptestik lebizin jetkizdi dramatýrg Ýsmon Azım.
Tashkent halqynyń kól-kósir kóńilin arqalaǵan ujymdy ári qaraı Samarqand sahnasy men Qattyqorǵan kórermenderi de zor qurmetpen qarsy aldy. Ár qaladaǵy qoıylymnyń qaı-qaısysynada ıne shanshar oryn qaldyrmaı jınalǵan halyqtyń yqylas-qoshemeti eki el arasyndaǵy mádenı, rýhanı dostyqtyń belgisindeı shyǵarmashylyq ujymnyń shabytyna shabyt ústedi.
«О́zbek elinen úlken ásermen oraldyq. Ásirese sol jaqtaǵy qandastarymyzdyń yqylasy erekshe boldy. Ulttyq ónerge, qazaqy án men qundylyqtarǵa, eń bastysy ana tiline degen qurmetteri aıryqsha eken. Sony kórip kóńil tolqydy. Taǵy da gastroldik saparmen kelýimizdi surap jatyr. Sáti tússe aldaǵy jyldary da osyndaı jarqyn júzdesýlerge uıytqy bolǵymyz keledi. Ol kezde tek Tashkent, Samarqandpen shektelmeı, ári qaraı Qaraqalpaqstandaǵy aǵaıyndarmen de kezdessek deımiz. Osy arqyly eki memleket arasyndaǵy mádenı baılanysty nyǵaıtyp qana qoımaı, qazaq óneriniń de aıasyn keńeıtemiz dep oılaımyn. Teatrdyń kórkemdik jetekshisi ári bas rejısseri retindegi negizgi maqsatym da sol. Ulttyq ónerimiz arqyly ózgeler ultymyzdy ulyqtap, qurmettep jatsa, naǵyz baqyt sol emes pe?», dep rejısser, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, Memlekettik syılyqtyń laýreaty Nurqanat Jaqypbaı sapar týraly áserlene áńgimeledi.
Iá, óner álemine ózgeshe órnegimen kelgen Jastar teatrynyń áý bastaǵy maqsaty da, muraty da, rejısser aıtyp ótkendeı, sahnada tek sulý óner týdyrý emes, sol arqyly qazaq óneriniń aıasyn keńeıtý, ultqa degen qurmetti arttyrý. Buǵan deıin de álemniń túkpir-túkpirin aralap, jarqyn qoıylymdarymen jahan janaryn jaýlap júrgen Jastar teatrynyń ózbek eline jasaǵan óner sapary da ózindik órnek ónegesimen osylaısha tarıh qoınaýyna endi. Al sapar barysyndaǵy alǵan áserler men kóńil túkpirinde taspalanǵan estelikter tamasha óner oqıǵasyna kýá bolǵan eki el ónerpazdary men kórermenderiniń esinde uzaq ýaqytqa saqtalary sózsiz.