Oral qalasynda Qazaqstan men Reseı memleketteri arasyndaǵy XXI óńiraralyq yntymaqtastyq forýmy ótip jatyr. Forým jumysy eki kúnge sozylyp, búgin aıaqtalady. Onyń jumysyna eki el prezıdentteri onlaın qatysady dep kútilip otyr.
Forým qonaqtary úshin mazmundy iskerlik baǵdarlama usynylǵan. Onda sıfrlandyrý, kólik jáne logıstıka, ónerkásip pen energetıka salalaryndaǵy ekijaqty yntymaqtastyqty nyǵaıtý, aımaqtarda joǵary tehnologııalyq jumys oryndaryn qurýǵa baǵyttalǵan seriktestik múmkindikteri, atomdyq jáne dástúrli energetıka salalary boıynsha mamandar daıarlaý, zamanaýı agrotehnologııalardy oqytý sekildi ózekti taqyryptar talqylanyp jatyr.
– Jyl saıyn ótkiziletin forým – Qazaqstan men Reseı arasyndaǵy strategııalyq seriktestikke negizdelgen ózara senim men tıimdi yntymaqtastyqtyń beriktiginiń aıǵaǵy. Eki el arasynda ózara saýda-sattyq kólemin ulǵaıtý jáne ınvestısııalyq áriptestikti keńeıtý baǵytynda jumystar áli de jalǵasady. Sondaı-aq kóptegen másele Yntymaqtastyq jónindegi úkimetaralyq komıssııa tarapynan qarastyrylady, – dedi Batys Qazaqstan oblysynyń ákimi Narıman Tóreǵalıev quttyqtaý sózinde.
О́ńir basshysynyń aıtýynsha, bıylǵy forým «Jumysshy mamandyqtar – ekonomıkany damytatyn qozǵaýshy kúsh» taqyrybyna arnalǵan. Bul mamandyqtar ónerkásip, energetıka, kólik jáne logıstıka salalarynyń damýyna serpin berip qana qoımaı, saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyqtyń berik negizin qalyptastyrady.
Osyǵan oraı forým aıasynda «Sıfrlyq ekonomıka jáne jasandy ıntellekt: tehnologııalyq serpilis úshin mamandar daıarlaý», «Energetıka jáne ónerkásip: jańa ekonomıkaǵa qajetti jańa quzyretter», «Kólik jáne logıstıka: jumysshy kadrlar – tranzıttik ekonomıkany damytatyn qozǵaýshy kúsh» sekildi taqyryptar barynsha talqylandy.
Halyqaralyq jıynǵa Qazaqstannyń Oqý-aǵartý mınıstrligi Tehnıkalyq jáne kásiptik bilim departamentiniń dırektory Áset Muhanbetov, «M.Tynyshpaev atyndaǵy ALT University» ýnıversıteti, S.Seıfýllın atyndaǵy QazATZÝ, Jáńgir han atyndaǵy Batys Qazaqstan agrarlyq-tehnıkalyq ýnıversıteti, Astana IT University, Pavlodar qalasy Aqparattyq tehnologııalar kolledji, t.b. tanymal bilim ordalarynyń basshylary, Reseı jaǵynan Sıfrlyq mınıstrligi Jasandy ıntellekt jáne aýqymdy derekterdi damytý departamentiniń dırektory Sergeı Sergıenko, Razýmovskıı atyndaǵy Saratov memlekettik medısına ýnıversıteti, Iý.A.Gagarın atyndaǵy Saratov memlekettik tehnıkalyq ýnıversıtetiniń Qoldanbaly aqparattyq tehnologııalar jáne kommýnıkasııalar ınstıtýty, t.b. JOO basshylary qatysyp jatyr.
О́ńiraralyq yntymaqtastyq forýmy aıasynda eki eldiń volonter jastary da bas qosyp, yntymaqtastyq máselesin talqylady. Jıynǵa Reseı Federasııasynan kelgen jastar delegasııasy, sondaı-aq Qazaqstannyń Astana, Almaty, Shymkent qalalary men oblystarynan jas kóshbasshylar keldi.
Forýmnyń basty maqsaty – Qazaqstan men Reseı arasyndaǵy tatý kórshilik pen ózara senimdi nyǵaıtý, óńirler arasyndaǵy áleýmettik, ekonomıkalyq, mádenı jáne gýmanıtarlyq baılanystardy tereńdetý. Sonymen qatar jastardyń, kásipkerler men azamattyq qoǵam ókilderiniń belsendi yntymaqtastyǵyn damytýǵa baǵyttalǵan.
«Jastar úshin jumysshy mamandyqtardyń tartymdylyǵy men úrdisteri» jáne «Volonterlik qyzmet salasyndaǵy tájirıbe almasý: Tatý kórshilik» atty qos seksııada eki eldiń eńbek naryǵyndaǵy úrdister, kásipkerlik belsendilikti arttyrý joldary, ekologııalyq jaýapkershilik pen volonterlik mádenıetti damytýdyń tıimdi tásilderi talqylandy.
Forýmda elimizdiń Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi Jastar jáne otbasy isteri komıteti tóraǵasynyń orynbasary Birjan Álimjanov, Batys Qazaqstan oblysy Qoǵamdyq damý basqarmasynyń basshysy Darhan Qadyralıev, Tatarstan Respýblıkasynyń Jastar isteri jónindegi mınıstri Azat Qadyrov qatysyp, sóz sóıledi.
Is-shara barysynda jastar saıasaty, volonterlik qozǵalysty damytý, ortaq jobalardy júzege asyrý baǵytynda pikir almasyp, jańa ıdeıalar men seriktestik bastamalary usynyldy.
Forým jas kóshbasshylardyń áleýetin arttyrýǵa, Qazaqstan men Reseı jastarynyń ózara yntymaqtastyǵyn jańa deńgeıge kóterýge baǵyttaldy. Qazaqstan men Reseı arasyndaǵy óńiraralyq yntymaqtastyq forýmy bıyl 21-márte ótip jatsa, Qazaqstan – Reseı iskerlik keńesi qurylǵanyna bıyl mereıli 10 jyl bolǵan eken.
«Batys Qazaqstan oblysy Eýropa men Azııanyń qıylysynda ornalasqan, Qazaqstannyń ortalyq jáne ońtústik aımaǵy, sondaı-aq Ortalyq Azııa elderi úshin batys qaqpa deýge bolady. Oral qalasy – Eýropada ornalasqan Qazaqstandaǵy jalǵyz qala. Batys Qazaqstan oblysy Reseı Federasııasynyń bes óńirimen: Orynbor, Samara, Saratov, Volgograd jáne Astrahan oblysymen shektesedi. Sondyqtan Aqjaıyq óńiri kóp jyl boıy eki eldiń ekonomıkalyq múddesin baılanystyratyn jáne shekaralas aımaqtardyń turaqty damýyn qamtamasyz etetin mańyzdy kópirge aınaldy. 2025 jyldyń qańtar-tamyz aılarynda Batys Qazaqstan oblysy men Reseı Federasııasy arasyndaǵy syrtqy saýda aınalymy 504,4 mln dollarǵa jetti. 2024 jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 9,8%-ǵa óskeni kórinip tur», dedi Batys Qazaqstan oblysy óńirlik Kásipkerler palatasy keńesiniń tóraǵasy Murat Jákibaev.
Batys Qazaqstan oblysy – elimizdiń damyǵan ındýstrııalyq-agrarlyq óńirleriniń biri. О́ńirde 2025–2030 jyldary jalpy quny shamamen 2,2 trln teńgege teń 70-ten asa jobany júzege asyrý josparlanyp otyr. Bul 9 myńnan asa jańa jumys ornyn ashýǵa múmkindik beredi. Oblys aýmaǵynda álemdegi eń iri munaı, gaz jáne gaz kondensaty ken orny Qarashyǵanaq ornalasqan.
Iskerlik keńes otyrysyna eki eldiń isker toptary men uıymdarynyń ókilderi – Qazaqstan Syrtqy saýda palatasy, Reseı Saýda-ónerkásip palatasy, BQO kásipkerler palatasy, «Roshım» AQ, «Kýbleı» JShS, «Kondensat-Holdıng LTD» JShS, «ABS Stroı» JShS, «Bihas» JShS, «Nurjanar» JShS, Samara oblysynyń Investısııa tartý agenttigi, «Digital Lab» JShQ jáne basqa da kompanııalar belsene qatysty.
Keńes qorytyndysynda yntymaqtastyq jóninde birneshe memorandýmǵa qol qoıyldy. Atap aıtqanda, Batys Qazaqstan oblystyq kásipkerler palatasy Orynbor oblysy saýda-kásipkerlik palatasymen ózara áriptestik týraly kelisimge qol qoısa, Qazaqstan aýmaǵynda Orynbor polıkarboksılat zaýytynyń enshiles sharýashylyǵyn ashý jóninde «Superplasticizer» JShS ekijaqty mámilege keldi. Buǵan qosa Qazaqstan syrtqy saýda palatasy atynan Maqsat Qulanbaev reseılik Shaǵyn jáne orta kásipkerlikti damytý jónindegi federaldyq korporasııa ókili Nıkıta Bansekınmen ortaq qujatqa qol qoıdy. Bul qujattar eki el arasyndaǵy óndiristik, ınnovasııalyq jáne bilim baǵyttaryndaǵy seriktestikti damytýǵa jańa serpin bermek.
Tatý kórshilik, teń dárejedegi iskerlik qarym-qatynas – Qazaqstannyń álemdik saıasatta árdaıym tý etken ustanymy osyndaı. Muny Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev keshe ǵana «Rossııskaıa gazeta» basylymyna jarııalaǵan «Máńgilik dostyq – halyqtarymyz úshin jarqyn jol» atty maqalasynda atap aıtqan bolatyn: «Keıingi birneshe aıda maǵan Qytaı Halyq Respýblıkasynyń Tóraǵasy Sı Szınpınmen, AQSh Prezıdenti Donald Tramppen, sondaı-aq Eýropa, Azııa jáne Afrıka elderiniń birqatar basshylarymen mazmundy kelissózder júrgizýge múmkindik týdy. Olardyń kópshiligi geosaıası spektrdiń qarama-qarsy polıýsterinde turǵanyna qaramastan, barlyǵy da Reseıdiń jáne onyń kóshbasshysynyń halyqaralyq qatynastardaǵy túıindi máselelerdi sheshýdegi erekshe rólin moıyndaıdy. Basqasha aıtqanda, qazirgi álemdegi qaıshylyqtardy Máskeýdiń qatysýynsyz eńserý múmkin emes», degen edi Qazaqstan Prezıdenti.
«О́zara yntymaqtastyq forýmy aıasynda eki jaqqa da óte paıdaly kóptegen is-shara ótip jatyr. Sonyń ishinde iskerlik keńes sheńberinde birqatar qujatqa qol qoıyldy. Bul ózara yntymaqtastyqty odan ári damytý, aradaǵy máselelerdi birlese sheshý, tez sheshim qabyldaý, sondaı-aq bıylǵy Jumysshy mamandyqtary jylynda iri, orta jáne shaǵyn kásip ıeleriniń bir-birimen tájirıbe almasýy, maman daıarlaý boıynsha oqý oryndarymen birlesken jumysty jolǵa qoıý, zaýyttar men kásiporyndar janynan shaǵyn oqý ortalyqtaryn ashý sekildi san salaly taqyrypty qamtıdy», deıdi «Atameken» óńirlik palatasynyń dırektory Maqsat Qulanbaev.
О́ńiraralyq forýmnyń ekinshi kúni «Jaıyq arena» sport kesheninde Qazaqstan kásiporyndary men tehnıkalyq kolledjderiniń áriptestigine arnalǵan kórme ótedi. Eki kúndik jıynnyń sońynda taǵy da ekijaqty kelisimderge qol qoıylmaq.
Batys Qazaqstan oblysy