Qazaqstan halqy Assambleıasynyń 30 jyldyǵyna oraı Shymkenttegi Dostyq úıinde «Janǵa jaıly jeruıyq – bizdiń Otan» atty festıval uıymdastyryldy. Merekelik jıynnyń ótýine qalalyq Armıan, Slavıan etnomádenı birlestikteri uıytqy boldy. Uıymdastyrýshylardyń aıtýynsha, atalǵan is-shara arqyly elimizde tatý-tátti ǵumyr keship jatqan etnos ókilderiniń mádenıeti men salt-dástúrin nasıhattaý, beıbitshilik pen tynyshtyq qoǵamnyń basty baılyǵy degen urandy dáripteý kózdeldi.
Dýmandy keshtiń qonaqtary etnomádenı birlestik ókilderi, stýdentter, shyǵarmashylyq ujymdar men qala turǵyndary boldy. Festıvalda Shymkent qalasy ishki saıasat jáne jastar isteri jónindegi basqarmasynyń bólim basshysy, Assambleıa hatshylyǵynyń meńgerýshisi Aıgúl Ámzeeva sóz sóılep ultaralyq tatýlyqtyń mańyzy jóninde keleli oı qozǵady.
«Qazaqstannyń baǵa jetpes qazynasy – onyń kópetnosty halqy. Qoǵamnyń damýyna beıbit ómir qandaı kerek ekenin álemdegi búgingi ahýal anyq kórsetip otyr. Sondyqtan osy ómirimizdi baǵalaı bileıik. Elimizde turyp jatqan etnos ókilderiniń tili, túri basqa bolǵanymen júregi bir, tilegi bir. Bári de Qazaqstannyń ósip-órkendeýin qalaıdy. Sol jolda aıanbaı eńbek etip keledi. Tarıhtan belgili bolǵandaı barsha etnos ókilderiniń ata-babasy qazaq jerine kúshtep qonys aýdaryldy. Stalındik saıasattyń kesirinen týǵan jerinen kóshirilgen etnostar qazaqtyń eski úıin panalady. Halqymyzdyń meıirimdiliginiń arqasynda kópshiligi bir ajaldan aman qalyp, taǵdyr olarǵa urpaq jalǵastyrýǵa múmkindik syılady. Mine, sol kezeńnen beri barlyq ult ókili qazaq halqymen birge bir otbasynyń balalaryndaı tatý ómir súrip keledi. Endigi maqsat – sol ultaralyq dostyqty saqtaý. Baýyrmaldyq syılastyqtyń ortasyna eshqandaı syzat túspeý kerek. Biz bir judyryq bolyp jumylsaq qana bar qıyndyqty jeńip, alar asýdy baǵyndyramyz. Kez kelgen ult osy birliktiń arqasynda jetistikke jetken. Arazdyq, alaýyzdyq qoǵamdy kerisinshe búldirip, jaman jolǵa bastaıdy. Ondaı jaǵdaıda elden yntymaq pen bereke ketedi. Berekesi joq qoǵam ózderińiz biletindeı eshqandaı jetistikke jete almaıdy. Sondyqtan osy kúnimizge de shúkirshilik deýimiz kerek», dedi A.Ámzeeva.
Konserttik qoıylym kezinde M.Áýezov atyndaǵy Ońtústik Qazaqstan ýnıversıtetiniń «Qarakóz» bı ansambli, mýzykalyq kolledjdiń stýdenttik hory, «Svetoch», «Ardager» hor ujymdary, «Iýjnyı gorod» toby men «Erketaı» balalar bı ansambli óner kórsetti. Jınalǵan jurt qazaq halqynyń, slavıan, armıan, belorýs jáne ýkraın etnos ókilderiniń ulttyq mýzykasyn tyńdap, keremet bılerin tamashalady. Osylaısha, túrli mádenıetter toǵysqan kórkem bir is-sharanyń kýási boldy. Ásirese armıan halqynyń ulttyq aspaby dýdýktyń muńly úni adamdardy bir sát tereń oıǵa shomdyrdy. О́z kezeginde slavıan halyqtarynyń «Razdole» toby shyrqaǵan halyq ánder popýrrıi kórermender kóńilin bir sergitip aldy. Armıandyq ónerpazdar oryndaǵan «Kocharı» bıi de óziniń sulýlyǵymen ádemi yrǵaǵymen kópshilikti beıjaı qaldyrmady. Mádenı kesh sońynda is-sharaǵa atsalysqan bir top etnomádenı birlestik ókilderi arnaıy Alǵyshattarmen marapattaldy.
Jalpy, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń XXXIII sessııasynyń sheshimderin iske asyrý men QHA Hatshylyǵy tarapynan ázirlegen jobalar aıasynda shaharda kóptegen ıgi is atqarylyp keledi. Máselen, Dostyq úıi bazasynda «Mámile» pikirtalas klýby jumys isteıdi. Klýb belsendileri turaqty jınalyp, túrli taqyryptar boıynsha qazaq tilinde sóılesip, tájirıbelerin baıytady. Memlekettik tilde án salyp, qazaq tilindegi ádebı shyǵarmalardy talqylaıdy, óleńderden úzindiler oqıdy. Kún tártibindegi qaı másele bolmasyn tek qazaq tilinde pikir almasady. Joba aıasynda ótken basqosýlarǵa qalalyq «Tilderdi oqytý-ádistemelik ortalyǵynyń» oqytýshylary qatysyp, etnos jastarynyń qazaq tilinde múdirmeı sóıleýine praktıkalyq turǵyda kómek beredi. Aıta keteıik, bul jobadaǵy is-sharalarǵa júzden asa etnos jastary turaqty atsalysyp júr. Qazaq tilin bazalyq deńgeıde jaqsartýǵa arnalǵan «Tilderdi oqytý-ádistemelik ortalyǵynyń» kýrsyna 11 klýb múshesi qatysady. Olar aptasyna 3 saǵattan qazaq tilin oqyp-úırenedi. Osylaısha, ózge etnos ókilderiniń jastary til ustartýdaǵy teorııalyq bilimin klýb otyrystarynda tájirıbe jaǵynan shyńdaı túsýge múmkindik alyp otyr. Bıyl mamyr aıynda «Memlekettik til – halyqtar dostyǵynyń dánekeri» baıqaýy uıymdastyrylǵan edi. Oǵan ózbek tilinde bilim alatyn jalpy orta mektepterdiń joǵary synyp oqýshylary qatysyp, úzdik dep tanylǵandar marapattaldy.
Assambleıa músheleri «Jomart jan» bastamasymen muqtaj jandarǵa jalpy somasy 16 mln teńgeden asa qarajattyń kómegin kórsetti. Bul kómekter 3 myńnan asa adamǵa usynyldy.
Uıym janynda Qazaqstannyń qurmetti jýrnalısi Ábdez Rahmanuly basqaratyn jýrnalıster men blogerler klýby bar. Klýb jumysy arqyly BAQ-qa suhbat beretin spıkerler quramy jasaqtaldy. Qalalyq QHA-nyń «Facebook» «Instagram», «Youtube» jáne «Tik-Tok» syndy áleýmettik jelidegi paraqshasynyń jumysy jandandy. Keıingi aılarda qaralym sany 200 myńǵa jýyqtady. Etnosaralyq saladaǵy termınderdi durys qoldanýǵa arnalǵan anyqtamalyq ázirlenip, jergilikti BAQ ókilderine taratyldy.
Al «Birtutas qoǵam: kelisim jáne senim» jobasynda etnos ókilderi jınaqy qonystanǵan shaǵyn aýdandar men turǵyn alaptarda jáne oqý oryndarynda kóptegen mańyzdy kezdesý ótkizdi. Bazarqaqpa, Abdýlabad, Zabadam eldi mekenderinde qala ákimdigi janynan qurylǵan vedomstvoaralyq jumys tobynyń músheleri turǵyndardy jeke máseleleri boıynsha qabyldady. Osyndaı kezdesýlerde 7 myńǵa jýyq adamnyń túrli máselesi tyńdaldy.
Sonymen qatar «Etnomádenı birlestikter: reformalardyń áleýmettik bazasy» jobasy sheńberinde etnomádenı birlestik tóraǵalary qańtar, sáýir aılarynda qala basshylyǵymen kezdesýler uıymdastyrdy. Odan bólek, jastardy patrıottyqqa tárbıeleý maqsatynda kóktemgi áskerge shyǵaryp salý rásimine qatysty. Patrıottyq tárbıe baǵytynda qalalyq QHA men B.Momyshuly atyndaǵy oqý ortalyǵy arnaıy memorandýmǵa qol qoıdy.