«Saýsaq birikpeı, ıne ilikpeıdi». Bul – atadan balaǵa mıras bolǵan qolónerdiń alpys eki tamyryna qan júgirtip, zamanǵa saı túrlendire damytyp otyrǵan Bekdaıyr áýletiniń berik ustanymy. Búginde Qarasaı aýdanynda tirshilik etip otyrǵan ónerli otbasynyń esimi óńir jurtshylyǵyna keńinen tanys.
Aqyndar men batyrlar eli – Jambyl aýdany Qastek aýylynda dúnıege kelgen Qońyr Bekdaıyrdyń atakásipke kelýine tabıǵı darynymen qatar, ómirlik serigi Anargúl Nurbotanovamen birge tirshilik etýi – shabytyn sharyqtatyp qana qoımaı, balalarynyń qolónerge qyzyǵýshylyǵyn arttyryp, ulttyq ónerdiń óristeýine zor septigin tıgizgen.
«Otbasymyzda 11 bala óstik. Ákemiz muǵalim bolyp, bala oqytty. Barlyǵymyzdy eńbekke baýlydy. Oqýshy kezden ónerge beıim bolyp, Almaty sýretshiler ýchılıshesine oqýǵa tústim. Ony aıaqtaǵan soń Almatydaǵy kádesyılar jasaıtyn fabrıkaǵa joldamamen kelip, sýretshi bop eńbek ettim. О́nerimdi baǵalaǵan basshylyq T.Júrgenov atyndaǵy óner akademııasyna oqýǵa jiberdi. Dıplom alyp, fabrıkaǵa bas sýretshi retinde qaıta oraldym. Sol aralyqta jubaıym Anargúlmen tanysyp, otaý qurdyq. Sodan beri tup-týra 40 jyl tolypty. Keńes ókimeti ydyrap, jumyssyzdyq jaılap, abdyrap qalǵanda, qolymyzdan keletin zergerlik, ismerlik ónerdi damytýǵa den qoıdyq. Táýelsizdik alǵannan keıin elimizge tórtkúl dúnıeniń esigi ashylyp, sheteldikter kele bastady. Solarǵa arnap ulttyq naqyshtaǵy kádesyılar, atap aıtsaq, qazaq úıler, qobdısha, janýarlar músini men kúmisten soǵylǵan áshekeıler, basqa da buıymdar jasap satý arqyly, tabystyń jolyn tapqan boldyq. Bul bekzada ónerge bala-shaǵamyz da áýes bolyp ósip, búginde ulttyq ónerdi damytýǵa óz úlesterin qosyp keledi», deıdi áýlettiń bas ıesi, Sýretshiler odaǵynyń múshesi, zerger Qońyr Egenuly.
Halqymyz «Uıada ne kórseń, ushqanda sony ilersiń» dep beker aıtpasa kerek, on saýsaǵynan óner tamǵan ata-ananyń erekshe qasıeti tórt balasyna túgel daryp, olar da áke jolyn qýyp, Almatydaǵy sýretshiler kolledjin támamdaǵan. Uldarynyń úlkeni Aıdos pen Baqytjan bilimderin shyńdap, T.Júrgenov atyndaǵy óner akademııasyn aıaqtasa, Ǵalymjan Astanadaǵy óner akademııasynyń túlegi. Al qyzdary Erkejan da Symbat óner akademııasyn támamdap, bıserden kóztartarlyq buıymdar tizip, gobelen toqýdyń da sheberi atanyp júrgenin maqtanyshpen aıtýǵa bolady.
«Otbasy músheleriniń barlyǵy halyqtyq ónerge óte jaqyn. Tólbasy Aıdosymyzdyń qolynan shyqqan jan-janýarlar músini qala kóshelerine kórik berip tur. Shaǵyn sehta jumysyn jandandyryp otyr. Baqytjan bolsa er-turman, at ábzelderin jasaýdyń has sheberine aınaldy. Úshinshi ulymyz Ǵalymjannyń jeke óner mektebi bar, onda ónerge beıim balalardy zergerlikke, sýret salýǵa baýlıdy. Kelinim Bınazıra da sazdan qumyralar men sazsyrnaı shyǵarýmen aınalysady. Nemereler de osy ónerdi jıektep, atasy men ákelerine qolǵabys jasaıdy. Otbasymyzben túrli deńgeıdegi kórmelerge qatysyp kelemiz. Máselen, 2017 jyly halyqaralyq «EXPO-2017» kórmesine qatystyq. Odan bólek, Almaty oblysynyń atynan alys-jaqyn sheteldiń kórmelerine qatysyp, jasaǵan buıymdarymyz joǵary baǵalanady», deıdi qolóner sheberi Anargúl Nurbotanova.
Tulymshaǵy jelbiregen bala jastan naǵashy apasy Sándiniń jún tútip, urshyq ıiretin ónerin qyzyqtap, úırensem degen umtylysy Anargúl Narbotanovany ismerlikke jetelegen. Quraq qurap, keste tigý syndy ulttyq ónerden anasy da quralaqan emestikten qaǵilez jas qolónerdiń qyr-syryna qanyǵady. Ári ony mektepten soń ilip áketip, sheberlik teorııasyn oqıdy, kóńilge toqıdy. Maıdangerdiń otbasynda dúnıege kelgen zerek qyz toǵyz balanyń ortasynan oza týǵanyn ańǵartady. Apasynyń «aınalaıynymnyń qolynan kelmeıtini joq» dep meıirlene sińiretin senimine selkeý túsirmeı, kıiz basyp, keste tigýge beıimdeledi. Sóıtip, anasy tigin mashınasyn satyp alyp bergen eken. Alǵash ret apasyna arnap appaq matadan kımeshek tigip, onyń jaqtaýyn zermen órnekteı kómkergendegi sheberligi tánti etip, bolashaǵynan zor úmit kúttirgen.
«Apam men anam óte eńbekqor jandar edi. Ekeýi birlesip, talaı is tyndyratyn. Jún tútip, kıiz basýǵa kómektesetinbiz. Sonyń arqasynda kıeli ónerdi ıgerdim. Otaǵasy Qońyrmen bas qosqaly beri bir maqsatta judyryqtaı jumyla eńbek etip kelemiz. Ol – ulttyq ónerdi áspettep, qadir-qasıetin nasıhattaý», deıdi Qazaqstan dızaınerler odaǵynyń múshesi Anargúl Nurbotanova.
Kıiz basýdyń sheberi atanyp júrgen ismerdiń qolynan shyqqan er men áıelderge, balalarǵa arnap tigilgen etek-jeńi uzyn, kelisti etip oıý-órnekpen bezendirilgen shapandary kórgen jannyń tańdaıyn qaqtyryp tamsandyrady. Bıylǵy respýblıkalyq baıqaýǵa arnap otbasy múshelerine kıizden basqan shapandaryn daıarlaýǵa eki aı merzim ýaqytyn shyǵyndaıdy. Erekshe mazmunǵa ıe kıiz shapandardyń quny da arzan emes, soǵan saı jumysy da shydamdylyq pen tabandylyqty qajet etedi.
«Kıizden jasalǵan ónimniń adam densaýlyǵyna paıdasy zor. Ol – ekologııalyq taza ári óte jyly. Shapannan bólek áıelderge arnap oramaldar, jamylǵylar, sándi bas kıimder jasaımyn. Sondaı-aq búginde dástúr men dızaınnyń úılesimdi birligi ıntererge ulttyq reńk berip, kórkemdik mán beretin dekoratıvti pannolarǵa da suranys artqan. Tabıǵat pen ómirdi, mahabbat pen súıispenshilikti beıneleıtin san alýan taqyrypta qurylǵan týyndylarym az emes. Oǵan negizinen qoıdyń júni men túrli boıaýlar paıdalanylady. Bir ókinishtisi, jún óńdeıtin ónerkásip tapshy. Soǵan qaramastan qajetti shıkizatty taýyp, óz isimizdi ilgeriletip kelemiz», – deıdi ismer.
Ulttyq ónerdiń órisin keńeıtip otyrǵan Bekdaıyr otbasy belgili qolóner sheberi Dárkembaı Shoqparulynyń 75 jyldyǵyna oraı jasalǵan kórmeler baıqaýynda 1-oryn ıelense, «Born Nomad Power Awards-2022» jobasyna qatysyp, 1-oryn jeńimpazy atanǵan. Sonymen qatar Almaty oblystyq «Mereıli otbasy» baıqaýynyń bas júldegeri atanýy shabyttaryn sharyqtata túsken.
Sodan beri de izdenisterin irikpegen ónerli otbasy bıyl da oblystyq baıqaýdan top jaryp, Astana tórinde ótken «Mereıli otbasy – 2025» ulttyq baıqaýynyń saltanatty marapattaýyna qatysyp qaıtty.
«Bul baıqaý erekshe áser qaldyrdy. Prezıdent Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev otbasynyń memleket damýyna qosar úlesin aıryqsha atap, onyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsarýyna, ál-aýqatynyń artýyna asa mán berýde. Oǵan qosa ulttyq qolónerimizdi damytýǵa da qoldaý bildirýi – bizdi qanattandyryp keledi. Aldaǵy ýaqytta ónerimizdi óristetip, budan da úlken jetistikterge jetsek degen josparymyz bar», deıdi Qońyr Egenuly.
Qolónerdiń qyr-syryn ata-babasynan mıras etip jalǵastyryp kele jatqan Bekdaıyr áýletiniń bul jetistikteri – ulttyq ónerdi dáripteıtin óskeleń urpaqqa úlgi-ónege bolary anyq.
Almaty oblysy