Afına Olımpıadasynyń kúmis júldegeri, álem chempıony, Qazaqstan Ulttyq Olımpıadalyq komıtetiniń prezıdenti Gennadıı Golovkın Halyqaralyq boks federasııasynyń prezıdenti laýazymynan úmitker. Búginde World Boxing uıymy Olımpıadalyq komıssııasynyń tóraǵasy qyzmetinde bokstyń qarqyn alyp, qaryshtap damýyna eleýli úles qosyp keledi. Dúnıejúzindegi áýesqoı bokstyń eki tizgin bir shylbyry jerlesimizge buıyrsa qanekı!
Halyqaralyq boks federasııasynyń prezıdenti laýazymyna kimniń saılanatyny 23 qarashada Italııanyń Rım qalasynda World Boxing kongresinde belgili bolmaq. Mártebeli laýazymnan úmitti ekinshi adam – grek Marıolıs Harılaos. Grekııa boks federasııasynyń prezıdenti de belin bekem býyp, álemdik uıymnyń basshysy atanýǵa bekinip otyr.
Kongrestiń batalasý otyrysynda halyqaralyq boks federasııasynyń Atqarýshy komıtetine kimderdiń múshe atanatyny da anyqtalmaq. 2023 jyldyń sáýir aıynda irgesin bekitip, ýyǵyn qadap óz aldyna derbes otaý tikken World Boxing uıymyna búginde 125 eldiń áýesqoı boks federasııalary qaraıdy. Osy elderdiń ókilderi daýys berý arqyly prezıdent saılanady. Gennadıı Golovkın byltyr qyrkúıek aıynan beri World Boxing uıymynyń Olımpıadalyq komıssııa tóraǵasy bolyp taǵaıyndalyp, eńbek etip keledi. Júktelgen mindet te zilmaýyr – bokstyń Olımpıada baǵdarlamasyna syzylyp ketpeýine kúsh salý. Etek-jeńin endi qymtaǵan jańa uıymnyń Halyqaralyq Olımpıadalyq komıteti tarapynan resmı moıyndalýyna úles qosý. Bıylǵy jyldyń aqpan aıynda Halyqaralyq Olımpıadalyq komıtet World Boxing uıymyn ýaqytsha moıyndady. Bul sheshim uıymǵa álemdik deńgeıde boksty basqarýǵa quzyrettilik berdi. Al naýryz aıynda HOK boksty 2028 jyly Los-Andjeleste ótetin Olımpıada oıyndarynyń baǵdarlamasyna resmı túrde engizýge sheshim shyǵardy.
Gennadıı Golovkın bokstyń eki arnasynda da shyńdaýdan ótken tulǵa. Ǵumyrynyń 30 jylǵa jýyq ýaqytyn bekzada sportqa arnaǵan boksshy áýesqoılar arasynda álem chempıony atandy. Jazǵy Olımpııa oıyndarynyń fınalynda judyryqtasty. Kásipqoı boksqa aýysqan soń bir emes úsh birdeı tujyrymnyń chempıondyq belbeýin ıelendi. Kásipqoı boksta 45 jekpe-jek ótkizip, 42-sinde (37 qarsylasyn nokaýtpen utty) jeńiske jetti. Tek meksıkalyq Saýl Alvares Kanelomen ǵana úsh ret judyryqtasyp, eki márte jeńildi, bir ret teń tústi. Jýyrda Fransııanyń «Francs Jeux» portalyna suhbat berip, boksty damytýǵa qatysty keleli oılaryn ortaǵa salǵan Gennadıı Golovkın ataq úshin atqa qonbaıtynyn málimdedi.
– Boks Olımpıada baǵdarlamasynan syzylyp qala jazdady.Áli de taǵdyry qyl ústinde tur. Sporttaǵy baǵymdy ashyp, namysymdy qaıraǵan bokstyń keleshegin qaýip bulty torlaǵanda tynysh otyra almadym. Budan bylaı bokstyń órkendep damýy úshin nendeı qareket jasaımyz, qaıtpek kerek degen saýal mazalady. Býynym bekip, buǵanam qatpaǵan jetkinshek shaǵymnan bokspen shuǵyldandym, shaǵyn ǵana zalda jattyǵyp, orasan jeńisterge jol ashyldy. Boksshylardyń qalaı ot pen sýdan ótetinin júregimmen sezine alamyn, óıtkeni ózim sol jolda kelemin. Endigi maqsat – bokstyń qarqyndy damýyna jol ashý. Aınalasyndaǵy daý-shardyń órtin sóndirip, ádil, anyq, aıqyn jolmen qadam basý. Zaman talabyna saı ınnovasııalyq jańashyldyqty engizýge kúsh salamyz, – dedi G.Golovkın fransýz baspasózine bergen suhbatynda.
Boksshylardyń áleýetin arttyryp, bapkerlerdiń biliktiligin kúsheıtip, tóreshilerdiń bilimin shyńdaýda tehnologııanyń tıgizer paıdasy orasan. Boks sportynyń basynan baǵyn taıdyra jazdaǵan jaıttyń biri – jemqorlyq. Jazǵy Olımpıada dodalarynda, álem chempıonattarynda «mata dańqymen bózin ótkizgender» saýda alańyna da aınaldyrdy. Jazǵy Olımpıadanyń alaýy alǵash tutanǵan shaqtan beri baǵdarlamasyna berik ornyqqan boks sportyn óz bıigine qaıta kóterý jolynda qyrýar sharýa tur.
Halyqaralyq boks federasııasynyń prezıdenti laýazymynan úmitkerlerdiń qatarynda ýkraınalyq Vladımır Klıchko da saılaýǵa túsýdi kózdeıtinin ańǵartyp, artynsha raıynan qaıtty. Gennadıı Golovkın World Boxing federasııasynyń prezıdenti laýazymyna óz kandıdatýrasyn usynǵanda eń aldymen bokstyń Olımpııa oıyndaryndaǵy bolashaǵyn kúsheıtýge baryn salatynyn aıtty.
– Meniń mıssııam – bokstyń olımpıadalyq bolashaǵyn saqtaý, osy sport túrine senimdi nyǵaıtý. Sportshylardyń, jattyqtyrýshylardyń boks federasııalarynyń damýyna serpin berip, talpynystaryn qoldaý – basty muratymyz. Halyqaralyq Olımpıada komıtetiniń tolyqqandy moıyndaýyna qol jetkizip, 2028 jyly ótetin Los-Andjeles, odan keıin 2032 jyly Brısbende jalaýy jelbireıtin jazǵy Olımpıada dodalaryndaǵy ornyn nyǵaıtýdy maqsat etemiz, – dedi G.Golovkın.
Otandasymyz World Boxing federasııasynyń prezıdenti bolyp saılansa, Halyqaralyq sporttyq uıymdy basqarǵan elimizdegi tuńǵysh adam bolmaq. Qazaq sportyna ólsheýsiz úles qosqan Beket Mahmudov Halyqaralyq boks assosıasııasynyń (AIBA) vıse-prezıdenti qyzmetin 10 jylǵa jýyq merzim atqardy. 1996 jyldan 2006 jylǵa deıin halyqaralyq qaýymdastyq prezıdentiniń orynbasary laýazymyn arqalaǵanda qazaq boksynyń qarqyn alýyna kóp eńbek sińirip, jol ashty. Osy uıymnyń qarjylyq komıssııasynyń tóraǵasy, AIBA-nyń Azııa kontınenttik bıýrosynyń prezıdenti qyzmeti júktelgende de abyroıly eńbek etti. Beket Saparbekuly bedeldi uıymda basshy bolǵan jyldary elimizdiń tóreshileri halyqaralyq dodalarda qazylyq etti. 1996 jyly Atlanta jazǵy Olımpıadasynda bokstan sańlaqtarymyz 1 altyn (Vasılıı Jırov), 1 kúmis (Bolat Jumadilov), 2 qola (Bolat Nııazymbetov, Ermahan Ybraıymov) medal oljalady. 2000 jyly Sıdneı tórin dúbirge bólegen jazǵy Olımpıada alamanyna 10 salmaqta tek 7 boksshymyz joldama alyp bardy. Bardy da, tórteýi fınalǵa bir-aq shyqty. Bekzat Sattarhanov, Ermahan Ybraıymov el mereıin ústem etip, meımanamyzdy tasyta kók týymyzdy jelbiretip altyn medal aldy. Bolat Jumadilov, Muhtarhan Dildábekov kúmis medal oljalady. 2004 jyly Afına jazǵy Olımpııa oıyndarynda Baqtııar Artaev – altyn, Gennadıı Golovkın – kúmis, Serik Eleýov qola júldeni qanjyǵasyna baılady. Beket Saparbekuly bedeldi uıymnyń basshylyq quramynda bolǵanda qazaq boksy jazǵy Olımpıada dodasynda úzdik úshtikten tómendegen emes. Al búginde bir emes, eki olımpıadalyq sıklde boksshylarymyzǵa altyn medal buıyrmady.
World Boxing uıymynyń prezıdenttiginen úmitker Gennadııdiń ulyna júkteler jaýapkershilik joǵary bolmaq. Ázirge basty meje – negizgi básekelesinen basym daýys jınaý. Uıymnyń qazirgi prezıdenti Borıs van der Vorst saılaýǵa kandıdatýrasyn usynbaıtynyn málim etti. Demek otandasymyzdyń grek básekelesinen oq boıy ozyq shyǵyp, orasan daýyspen qara úzýine múmkindik mol. Laıym solaı bolǵaı.