Halyqaralyq valıýta qory (HVQ) 2025 jyly Qazaqstan ekonomıkasynyń 6% ósetinin boljap otyr, biraq ınflıasııanyń 13%-ǵa deıin ósý qaýpi bar ekenin jáne tapshylyq táýekeliniń yqtımaldyǵyn eskertti, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Bıyl qarasha aıynda Qazaqstan bıligimen konsýltasııalar ótken. konsýltasııalar qorytyndysy boıynsha aıtqanda, munaı óndirý kóleminiń ulǵaıýy jáne ishki suranystyń joǵary bolýy ekonomıkalyq belsendilikti arttyrady. Alaıda mundaı ósý – tapshylyq táýekeliniń yqtımaldyǵy men ınflıasııalyq qysymnyń kúsheıýine alyp kelýi múmkin.
Tengenomika telegram arnasy derekterine sáıkes, HVK boljamynsha, 2026 jyly ósim 4,5%-ǵa deıin baıaýlaıdy, al ınflıasııa 11%-ǵa tómendeıdi dep kútilip otyr. Orta merzimdi perspektıvada ekonomıkalyq ósim 3,5% deńgeıinde turaqtalýy múmkin, al ınflıasııa 5% maqsatty dálizge oralady.
Syrtqy táýekelder:
- negizgi saýda seriktesteriniń suranysynyń tómendeýi
- álemdik munaı baǵasynyń quldyraý yqtımaldyǵy
- eksportta úzilister týyndaýy
Ishki qaýipter:
- ınfraqurylymdyq jobalardyń júzege asyrylýyndaǵy kidirister
- bıýdjet shyǵystaryn baqylaýdyń álsizdigi
- memlekettik kásiporyndar shyǵyndarynyń tym jyldam ósýi
HVQ aqsha-kredıt saıasatyn ári qaraı qatańdatýdy usyndy. Qazirdiń ózinde bazalyq mólsherleme kóterilip, bankter úshin rezervtik normatıvter arttyryldy. Sondaı-aq ótimdilikti basqarý úshin qysqa merzimdi quraldardy – Ulttyq banktiń notalaryn jáne qazynashylyq vekselderdi belsendirek qoldanýdy usyndy.
Fıskaldyq saıasat
Fıskaldyq saıasat boıynsha Qor 2026 jyly munaıǵa qatysy joq bıýdjettik tapshylyqty qysqartý josparyn jáne jańa Salyq kodeksin daıyndaý jumysyn oń baǵalady. Biraq memlekettik sektordyń kvazıfıskaldyq operasııalaryn shekteý, Ulttyq qordan beriletin transfertterdi baqylaýdy kúsheıtý jáne naqty qaryzǵa qatysty erejeler engizý qajettigin atap ótti.
HVQ baǵalaýynsha, Qazaqstannyń qarjy júıesi turaqty, biraq tutynýshylyq nesıeleýdiń tym jyldam ósýi alańdaýshylyq týdyrady, oǵan baılanysty úı sharýashylyqtarynyń qaryzdary týraly derekterdi jınaý jáne jarııalaý júıesin kúsheıtý, sondaı-aq maqsatty retteý sharalaryn ázirleý qajet.
Turaqty ekonomıkalyq ósim úshin HVQ qurylymdyq reformalardy jedeldetý qajet dep sanaıdy:
- ekonomıkadaǵy memlekettiń úlesin azaıtý,
- jeke sektordy damytý,
- bıznestiń quqyqtyq qorǵalýy men ınvestklımatty jaqsartý,
- jekeshelendirýdi ilgeriletý.
Sonymen qatar HVQ bilim berý, densaýlyq saqtaý, sıfrlandyrý jáne ınfraqurylymǵa ınvestısııany jalǵastyrýdy usyndy.