2021 jyly aýyl ákimderin tikeleı saılaý júıesi engizilgeli beri óńirde ashyq saılaýǵa túsken kandıdattardyń sany artty. Memleket basshysynyń tapsyrmasy negizinde qolǵa alynǵan saılaý júıesi jurttyń kóńilinen shyqqany anyq. Al halyqtyń qoldaýymen ákim bolǵandar senimdi aqtap júr me?
Oblystyq saılaý komıssııasy keltirgen derekke júginsek, jyl basynan beri óńirdegi 53 aýyldyq okrýg ákimi saılanypty. Halyq tańdaǵan ákimderdiń ortasha jasy 44-ti qurap otyr. Saılaýda jeńiske jetkenderdiń 51-i er-azamat bolsa, 2 názikjandy azamat aýyldyq okrýgtiń tizginin qola alǵan. Qaıta saılanǵan ákimderdiń úlesi 58,3 paıyzdy quraǵan.
Demokratııalyq úrdis negizinde ótken bıylǵy saılaýda Turar Rysqulov aýdanyna qarasty Abaı aýyldyq okrýginiń ákimi Muratbek Arystanbekov ekinshi ret halyq qoldaýyna ıe boldy.
2006–2010 jyldary aýdandyq «Qulan tańy» gazetiniń bas redaktory qyzmetin abyroımen atqarǵan M.Arystanbekovti áriptesimiz dep aıtsaq ta bolady.
«Eńbekshi jáne Kókaryq eldi mekenderinen quralǵan Abaı aýyldyq okrýginde 2 300-ge jýyq halyq qonystanǵan. Bizdiń aýdan agrarly aımaq bolǵandyqtan, jergilikti halyq ta aýyl sharýashylyǵyn órkendetýge basymdyq berip otyr. О́ńir jáne aýdan basshylarynyń qoldaýymen aýylymyzda atqarylǵan júıeli jumys az emes. Eki jyl buryn kóktem jáne kúz mezgilinde taý sýynyń tasqyny záremizdi aldy. Eńbekshi aýylyn sý basý qaýpi týyndady. Sol kezde tabıǵı apattyń aldyn alý úshin 3,8 mln teńgege drenaj qazylyp, burynǵy drenaj tazalandy.
Buǵan qosa «Jastar» jáne Qanysh Sátbaev kósheleriniń burylysyndaǵy elektr jelisi jóndeldi. Eńbekshi jáne Kókaryq aýyldaryna balalar oıyn alańdary salyndy.
2024 jyly «Qaraqatty» toǵanynyń qurylysy bastalyp, aýylǵa qaraı jerasty qubyry tartyldy. Onyń jobalyq quny shamamen 1 mlrd teńgeni qurady. Qazirgi ýaqytta 200 gektarǵa jýyq egistik alqaby men aýyldaǵy jeke qosalqy sharýashylyqtardyń jerleri turaqty túrde sýarylatynyn aıta ketken joq. Bılik basyndaǵy azamattardyń yqpalymen aýylymyzdaǵy ózekti máseleniń ýaqtyly sheshilgenine jergilikti turǵyndar dán rıza.
Aýyldaǵy ortalyq saıabaqty abattandyrý jáne Ekinshi dúnıejúzilik soǵysqa arnalǵan eskertkish úshin 3 mln 389 myń teńge qarajat bólinip, 2,8 mln teńgege «Esirkepova» jeke kásipkerligi tolyǵymen jobalyq-smetalyq qujatqa sáıkes abattandyryldy», deıdi Muratbek Dákenuly.
Jalpy, Abaı aýylynyń halqy aýyldaǵy mektep, ambýlatorııa sekildi ózge de áleýmettik nysandarda eńbek etýmen qatar, tórt túlik baǵyp, nápaqasyn aıyryp otyrǵany málim. Ákim keltirgen derekke júginsek, egistik alqap aýmaǵy 4 myń gektardan asady. Sondaı-aq 25 myń gektardan asa jaıylym bar. Kúre joldyń boıynda ornalasqan aýyldyń halqy mal sharýashylyǵyn damytyp, onyń ishinde mal bordaqylaýmen aınalysady.
«Qazirgi kezde Abaı aýyldyq okrýginde 20 shaǵyn jáne orta bıznes nysany halyqqa qyzmet kórsetip otyr. Eldi mekendegi naýbaıhanada táýligine 2 myń nan pisiriledi. Sondaı-aq kúnine 5–10 tonna aralyǵynda qurama jem óndiretin kásipornymyz úzilissiz jumys istep tur. Buǵan qosa aýylda jún jáne teri qabyldaıtyn bir nysanymyz bar. Sonymen qatar kúnine 1 000 sharshy metr profnastıl daıyndaıtyn sehymyzdyń da jumysy toqtaǵan emes», dedi ákim.
Aýyl ákiminiń aıtýynsha, «Qaırat» jáne «Nurasyl» dúkenderiniń ıeleri ıgilikti isten eshqashan bas tartqan emes. Olar apta saıyn 70 nandy tegin taratady. M.Arystanbekov aýyl tizginin ustaǵan jyldary oblys boıynsha «Úlgili aýyl» atanǵan Abaı aýyldyq okrýginde shynynda da jan súısintetin jumys az emes. Onyń aıtýynsha, abaılyq jastar aýyldy kógaldandyrý, ashana salý, ashyq beıitterdi qorshaý jumystaryna qaı kezde de qulshyna kirisedi eken.
Keıingi jyldary Abaı aýyly da ózge birneshe eldi meken sekildi memlekettik qoldaýdyń, túrli baǵdarlamanyń sharapatyn kórip otyr. Ásirese «Aýyl amanaty» baǵdarlamasymen is bastaǵan kásipkerlerdiń jumysy jandana túsken.
«Jeke kásipker Gúlnur Athanova qazirgi ýaqytta kásibinen násibin taýyp otyr. «Athanova» jeke kásipkerligin ashqan ol Eńbekshi aýylynan makaron shyǵaratyn seh salyp, aýdanymyzǵa, Taraz, Almaty qalalaryna ónimderin ótkizip jatyr. Ol óz isin 50 mln teńge jeke qarajaty esebinen, sondaı-aq 17 mln teńge nesıe alý arqyly bastaǵan edi. Joǵaryda aýylymyzda profnastıl shyǵarylyp jatqanyn aıttym. Ońtústik Koreıa elinde bilimin shyńdaǵan Ǵanı Shyndalıev «Aýyl amanaty» baǵdarlamasynyń 5 baǵyty boıynsha jańa isti qolǵa aldy. Bir emes, eki birdeı jobany bastaǵan azamattyń jumysy bir júıege túsken. Ǵanı Beıbitbekuly osy seh aýmaǵynda shatyr jabýǵa qajetti jabynqysh shyǵarýdy da iske asyrmaq. Ol úshin tıisti qural-jabdyqtar ákelinip, daıyndyq jumysy bastalyp ketti. Buǵan qosa jeke kásipker Japsar Álibek «Aýyl amanaty» baǵdarlamasymen 10 bıe alsa, qazir onyń sanyn 15-ke jetkizdi», deıdi M.Arystanbek.
Naqty derekke júginsek, aýyldyq okrýgtegi aýyl sharýashylyǵy tehnıkalary jetkilikti. 25 traktor, 6 kombaın, 15 júk kóligi, 15 tuqym sepkish qurylǵy, 9 soqa, 10 tyrma bar. «Aýyl amanaty» baǵdarlamasy boıynsha 2 traktor, 2 soqa, 1 dán sepkish qurylǵy, 1 tyńaıtqysh sebetin tehnıka alynǵan. 52 aýylsharýashylyq qurylymdary tirkelgen. Turaqty jumys isteıtin ujymdar sany – 52.
«Qazir aýylda mal bordaqylaýmen aınalysatyn turǵyndar sany artty. Bir ǵana «Súıin» sharýa qojalyǵynyń 4 mal bordaqylaý alańynda 100 múıizdi iri-qara, 90 jylqy, 200 usaq mal, barlyǵy 390 mal bordaqylanyp jatsa, 30 bas jylqydan qymyz saýylmaq. Basqa mal bordaqylaý alańdarynda 50 múıizdi iri-qara, 30 jylqy, 110 usaq mal bordaqylanyp jatyr. Jalpy, aýyldaǵy mal bordaqylaý alańdarynda aptasyna 6 tonnadan asatyn et daıyndalady», deıdi aýyl ákimi.
Abaı aýylynda atqarylǵan jumys az emes. Eń bastysy, eldi mekende halyqqa qajetti áleýmettik nysandar jetkilikti. Demeýshiler esebinen de biraz jumys tyndyrylǵan. Oblystyq avtomobıl joldary basqarmasy arqyly aýylǵa 6 jerden jaıaý júrginshiler jolaǵy men jasandy budyrlyq ornatylǵan. Qazirgi ýaqytta aýylishilik kóshelerdiń barlyǵy qatty jabynmen qaptalyp (asfalt), jaryqtandyrý jumysy aıaqtalǵan. Sý men gaz jelileri tartylǵan.
Tórt jyl shamasynda aýdandyq gazetti basqarǵan áriptesimiz ákimdik qyzmette ashyqtyq qaǵıdatyn ustanady. Ár istiń basynda ózi júretin Muratbek Dákenuly birer jyl buryn «Úzdik aýyl ákimi» baıqaýynyń oblystyq kezeńinde top jardy. Respýblıkalyq dodada úzdik úshtikten kórindi. «Úzdik áleýmettik-ekonomıkalyq joba» atalymynyń ıegeri atandy. Al ózi basqaratyn aýyl «Úlgili aýyl» baıqaýynda ekinshi tuǵyrdan kórinip, 4 mln teńge syıaqyǵa ıe boldy. Sondaı-aq Abaı aýyly 2021 jyly Respýblıkalyq rýhanı jańǵyrý ortalyǵy men táýelsiz medıa qurylymdar uıymdastyrǵan «Táýelsizdiktiń úzdik 30 aýyly» jobasynda úlgili aýyldar sanatyna enip, arnaıy syılyqqa ıe bolǵan edi.
Abaı aýylynda dúnıege kelgen, búginde el namysyn abyroımen qorǵap júrgen sańlaqtar az emes. Olardyń kóshin grek-rım kúresinen álemdik dodada olja salǵan Erjet Jarylqasyn bastap tur. Endi bul aýylǵa sport kesheni salynsa, Erjettiń izin basqan chempıondar kóbirek shyǵady dep úmittenemiz. Aýylda sport kesheni joq demesek, basqa máseleniń bári sheshilgen.
Jambyl oblysy,
Turar Rysqulov aýdany,
Abaı aýyly