Jaqynda Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetinde «Qazaq tilin jáne tehnologııalyq úrdisti qoldaý úshin úlken tildik model (LLM) ázirleý» jobasy aıasynda ana tilimizdi sıfrlyq ortaǵa beıimdeýmen aınalysyp júrgen jetekshi ǵalymdar, ınjenerler men zertteýshilerdiń basyn qosqan jıyn ótti.
Byltyr qyrkúıek aıynda bastalǵan jobaǵa «Institute of Smart Systems and Artificial Intelligence», A.Baıtursynuly atyndaǵy Til bilimi ınstıtýty, Aqparattyq jáne esepteý tehnologııalary ınstıtýty, «Til-Qazyna» ulttyq ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵy jáne «Softcraft» kompanııasy atsalysqan.
– Joba aıasynda qazaq tilinde joǵary ónimdi úlken tildik model ázirleýge baǵyttalǵan ǵylymı-tehnıkalyq baǵdarlama júzege asyp jatyr. Búginge deıin qajetti mátin korpýstary jınaqtaldy, tańbalaý quraldary jasaldy, model ázirlenip, ońtaılandyryldy, ony ornalastyrýǵa arnalǵan ınfraqurylym daıyndaldy. Munda derekterdiń etıkasy men qaýipsizdigi basty nazarda boldy. Nátıjesinde, 100 mıllıonnan astam sózden turatyn úlken derekter qory quryldy. Onyń ishinde túrli sala men janrdy qamtıtyn taqyryp korpýstary, mátin, sýret, aýdıo formatyndaǵy mýltımodaldy málimetter, resmı qujattar men ınteraktıvti ssenarııler jınaqtary bar. Jobanyń mańyzdy jetistikteriniń biri joǵary ónimdi esepteý ınfraqurylymynyń iske qosylýy. Ýnıversıtetke «NVIDIA DGX H200» jasandy ıntellekt klasteri satyp alyndy, – dedi QazUÝ ǵylymı-ınnovasııalyq qyzmet jónindegi prorektory Marǵulan Ibragımov.
QazUÝ bazasynda «LLM» negizinde birqatar arnaıy AI-agentter jasalǵan. Olar mátindi taldaý, jaýap generasııasy, avtomatty klassıfıkasııa jáne ıntellektýaldy paıdalanýshynyń qoldaý baǵyttaryna beıimdelgen. Aldaǵy ýaqytta qazaq tilindegi bilim berý jáne zertteý baǵytyndaǵy ıntellektýaldy agentter men chat-bottardy ázirleý josparlanyp otyr. Keler jyly jobany keńeıtý, jańa taqyryp korpýstaryn ázirleý, ınternet-platformany iske qosý, LLM-di qoldanbaly júıelerge ıntegrasııalaý jáne arnaıy qazaqtildi chat-bottardy ázirleý josparda tur.
Nazarbayev University Aqyldy júıeler jáne jasandy ıntellekt ınstıtýtynyń (ISSAI) negizin qalaýshy ári dırektory Atakan Varol elimizdegi jasandy ıntellekt generatıvti modýlderin ázirleý salasyndaǵy zertteýler, smatrtfon, noýtbýkte jumys isteı beretin jańa tildik-vızýaldy modelder týraly aıtyp berdi.
– Qazaqstanda memlekettik tilmen qatar orys jáne aǵylshyn tilderi keń qoldanylady. Sondaı-aq elde túrli etnostardyń tilderi de bar. Generatıvti jasandy ıntellekt dáýirinde osy tildik ártúrlilikti eskeretin, qazaq tilin jaqsy túsinetin, orys jáne aǵylshyn tilderimen jumys isteı alatyn iri tildik jáne tildik-vızýaldy modelder ázirleý qajettigi týyndady. О́ıtkeni qazirgi álemde osyndaı tehnologııalardy damytpaǵan elder óz tiliniń sıfrlyq keńistiktegi ornyn álsiretip, tipti joǵaltyp alý qaýpine tap bolýy múmkin. Búginde Qazaqstannyń akademııalyq qaýymdastyǵy osy jaýapkershilikti sezinip, belsendi jumys istep jatyr. Bul – qazaq tiliniń sıfrlyq bolashaǵy úshin mańyzdy qadam, – deıdi Atakan Varol.
ALMATY