Elimizdiń qıyr batysyndaǵy Jánibek aýdanynda Taý degen shaǵyn aýyl bar. Baıtaq dalasymen áıgili Batys Qazaqstanda taý joq ekeni belgili, shamasy aýyl azamattarynyń túr-tulǵasyna, is-áreketine qaraı osylaı atalsa kerek.
Taý aýyldyq okrýginiń bir sheti Reseı Federasııasymen shektesedi. Keńes kezinde «Qaırat» keńshary atalǵan aýyl aýdan ortalyǵynan – 35 shaqyrym, oblys ortalyǵy Oral qalasynan 500 shaqyrym qashyqta jatyr. Shalǵaı aýyldyń sharýasy da shash-etekten ekeni belgili. Jyl saıyn turǵyn sany kemip, turmysy túzele almaı turǵan eldi mekenniń biri edi. Keıingi esepter okrýgte myń qaraly adam ǵana turatynyn kórsetken.
Degenmen Batys Qazaqstan oblysynda aýyl-aımaqtyń ajaryn keltiretin arnaıy baǵdarlamalar az emes. О́ńir tabıǵı gaz qubyrymen, sapaly aýyzsýmen túgelge jýyq qamtylǵan. Aqjaıyqtyń eń osal jeri jol bolatyn. Onyń ózi jyl ótken saıyn jaqsaryp keledi. Biz aıtqan eń shalǵaı Bókeı ordasy, Jánibek aýdandaryna sapaly jol jetkeli birneshe jyl boldy.
Taý aýylyna keleıik. Bıyl kóktemde aýylda ákim saılaýy boldy. Halyq ózine qajet basshyny tikeleı tańdady. Naýryz aıynyń 2-si kúni ótken saılaýda úsh adam baq synaǵan eken. Tizimdegi 627 saılaýshynyń kópshiligi daýys berýge kelip, 36 jastaǵy jalyndap turǵan Nurtilek Mızambaev degen azamatty saılap alǵan edi. Saılaý komıssııasynyń habarlaýyna qaraǵanda, basym kópshilik, ıaǵnı 65,8% saılaýshy Nurtilek Nıetbaıulyn tańdaǵan.
Nurtilektiń mamandyǵy – muǵalim. Oraldaǵy áıgili Mahambet ýnıversıtetiniń túlegi, ınformatıka pániniń muǵalimi. Eńbek jolyn Bókeı ordasy aýdany Jıekqum aýylyndaǵy Temir Masın atyndaǵy orta mektepte matematıka pániniń muǵalimi bolyp bastaǵan. Ár jyldary kórshiles Bókeı ordasy men Jánibek aýdany mektepterinde matematıka, fızıka, ınformatıka pánderinen sabaq berip, maıtalman maman bolyp qalyptasqan. Keıingi jyldary Jánibek aýylyndaǵy mektepten tys jumystar ortalyǵyna basshylyq etipti.
«Saılaý naýqany kezinde ákim laýazymynan úmitkerler aýylǵa kelip, halyqpen kezdesti, óz baǵdarlamasyn tanystyrdy. Nurtilek Nıetbaıuly óz sózinde jastarmen júıeli jumysty jolǵa qoıatynyn, aýyldyq okrýgke ınvestor tartýǵa basymdyq beretinin aıtqan edi. Dál osy usynystar ózimniń kóńilime qondy», deıdi aýyldaǵy qoǵamdyq keńestiń tóraǵasy Tańat Sarıev.
Mine, Nurtilek Mızambaevtyń Taý aýyldyq okrýginiń ákimi degen laýazymǵa kelgenine 8 aıdan endi ǵana asypty. Alaıda osy az ýaqyt ishinde atqarylǵan jumystardy aýyz toltyryp aıtýǵa bolady.
Qarańyz: aýyldaǵy ortalyq saıabaq jóndelip, ajary kirip qaldy. Baqtyń kireberis qaqpasyna ataýy jazylyp, sýburqaq ornatylǵan. Jazǵy (jaǵajaı) voleıbol alańy salynyp, jańadan work-out alańy ornatylǵan. Baq tórindegi sahna da jóndelip, kóshe trenajerleri qoıylypty. Saıabaqtyń elektr symdary, jaryq shamdary tolyq aýystyrylǵan. Eń sońynda osynsha ıgiliktiń saqtalýy úshin baqylaý kamerasy ornatylǵan.
Shaǵyn aýyldyń mádenıet múıisi osylaısha jańǵyryp, jańa sıpatqa engen kezde turǵyndardyń sanasyna da qýanysh ornaıtyny sózsiz ǵoı. Jańa ákim aýyldaǵy birneshe kósheniń jaryǵyn jańartyp, túrli-tústi sáýlege shomyldyryp qoıypty.
– Jastarǵa qoldaý bildirý, olarmen birlese qyzmet atqarý – Nurtilek Nıetbaıulynyń basty ereksheliginiń biri. Aýyldaǵy mádenıet úıi ǵımaratynyń bir bólmesin shaǵyn fıtnes zalyna aınaldyrdy. Aýyl azamattaryn, sharýa qojalyq jetekshilerin uıymdastyryp, zamanaýı úlgidegi qajetti quraldardy satyp aldy. Nátıjesinde, aýyl jastaryn salamatty ómir saltyn ustanýǵa baýlıtyn, bos ýaqytyn tıimdi ótkizetin keremet ortalyq paıda boldy, – deıdi qoǵamdyq keńes tóraǵasy Tańat Sarıev.
Jańalyqqa jany qumar jas ákimdi aýyl jastary da qoldaıdy. Bıyl aýyl mektebin bitirgenine 10 jyl, 20 jyl, 30 jyl tolǵan túlekter ózara qaýymdasyp, týǵan jerge syılyq jasaýǵa kirisipti. 10 jyl buryn mektep bitirgen túlekter aýyldyń jańarǵan saıabaǵyna áńgime-dúken quryp otyratyn alańqaı jasap berse, 2005 jylǵy túlekter aýyldyń kireberisine «Taý» degen ádemi jazý ornatty. Onymen toqtalmaı, mektepke zamanaýı úlgidegi Led ekran syıǵa tartyp, sporttyq jarystar uıymdastyrǵan. Osydan 30 jyl buryn mektep bitirgen túlekter erekshe ıdeıa kóterip, «Rámizder alleıasy» atty alań jasaǵan. Elimizdiń memlekettik rámizderi – Týy, Eltańbasy, Ánurany jáne kartasy beınelengen alań jas urpaqtyń, mektep oqýshylarynyń patrıottyq is-sharalardy ótkizetin múıisine aınalǵandaı. Elimizdiń memlekettik shekarasy boıynda turǵan eldi mekenge óte laıyq bastama boldy bul. Osy atalǵan jumystyń basy-qasynda uıymdastyrýshy, baǵyt berýshi bolyp aýyl ákimi júrgeni túsinikti.
– Nurtilek Nıetbaıuly jas ta bolsa alǵyr, eńbekqor, halyqqa qyzmet etýge elpildep turatyn elgezek azamat eken. Az ýaqyt ishinde aýylymyz abattanyp, birqatar áleýmettik másele sheshildi. Eń bastysy, ákim halyqtyń usynys-tilegine der kezinde nazar aýdarady. Osynyń bári Nurtilektiń eldiń alǵysyna laıyq ekenin kórsetedi, – deıdi aýyl turǵyny Baǵdagúl Qarabasova.
О́tkende, 10-11 qazan kúnderi Taý aýylynda sharýa qojalyqtary men aýyl azamattarynyń uıymdastyrýymen «Dáýirlerge dańq qaldyrǵan aýylym!» atty mádenı-sporttyq is-shara ótti. Aýyldy dúr silkindirgen mereke eki kúnge sozyldy.
«Kóp túkirse kól», «Tórteý túgel bolsa, tóbedegi keledi» degen sózder ras. Uıymdastyratyn adam bolsa, aýyl azamattarynyń qolynan da kóp nárse keledi. Turǵyndar bir kisideı jumylyp, qarjy jınap, aýyl mańyndaǵy toǵandarǵa kanaldan sý aıdaıtyn motor satyp aldy. Munyń bári – ortaq ıgilik úshin, aýyldyń maly men jany úshin qajet sharýa.
«Aýylymyzdyń abyroıyn asyryp, eldiń birligi men tynyshtyǵyn basty orynǵa qoıatyn Nurtilek Nıetbaıulynyń eńbegine rızamyn. Aýyldyń úlkeni retinde árdaıym batamdy berip júremin», deıdi Tańat aqsaqal.
Batys Qazaqstan oblysy