Jambyl óńiri ondaǵan jyldan beri hımııa ónerkásibiniń lokomotıvi ekeni barshaǵa málim. Elimizde natrıı sıanıdin óndiretin alǵashqy zaýyt oblys aýmaǵyndaǵy Talas aýdanynda boı kóterdi. 2023 jyly «Talas Investment» JShS shet memleketterden tasymaldanatyn shıkizatqa degen táýeldilikti túbirimen joıdy.
Jergilikti atqarýshy bılik ókilderi keltirgen resmı derekke júginsek, altyn óndirisine aıryqsha qajetti baǵaly metaldy basqa qospalardan ajyratý maqsatynda qoldanylatyn reagent Jambyl oblysynda óndirilip jatqanyna da on jyldan asyp ketti. Bul jumysty qolǵa alǵan «Talas Investment» JShS-niń jumysy tolyqtaı bir júıege túsken.
Qazir Jambyl oblysynda birneshe irgeli zaýyt salynyp jatyr. Hımııa ónerkásibin órkendetýge den qoıǵan óńirde taǵy bir natrıı sıanıdin óndiretin kásiporynnyń qurylysy bastalǵany kóńil qýantady.
Shý aýdany aýmaǵynda boı kóteretin jańa kásiporyn Memleket basshysynyń óńirlerge ınvestorlar tartý týraly tapsyrmasy aıasynda júzege asyrylady. О́ńir basshysy Erbol Qarashókeev keltirgen derekke júginsek, qazirgi kezde elimizdegi fosfor, ammofos, natrıı sıanıd tolyqtaı Jambyl oblysyndaǵy hımııalyq kásiporyndarda óndiriledi. Bul baǵyttaǵy aýqymdy jumys aldaǵy ýaqytta da toqtamaq emes.
Mamandardyń aıtýynsha, Shý aýdany aýmaǵyndaǵy «Jibek Joly» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵynda salynyp jatqan jańa zaýyttyń múmkindigi mol. Iri ınvestısııalyq jobany «Altynalmas Reagents» JShS júzege asyryp jatyr. Aldaǵy ýaqytta munda jergilikti azamattar jumysqa qabyldanady. Jobanyń jalpy quny – 68 mlrd teńge. Natrıı sıanıd óndiretin irgeli kásiporynnyń jyldyq qýaty 25 myń tonnany quraıdy.
«Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev elimizdiń erteńi men álemdik deńgeıdegi bedeli áýeli elge tartylǵan ınvestısııaǵa baılanysty ekenin únemi aıtady. Sondyqtan óńirge áleýetti ınvestorlardy shaqyryp, aýqymdy jobalardy júzege asyrýǵa den qoıyp otyrmyz. Atqarylǵan jumys az emes. Jańadan boı kóterip jatqan zaýyttar da jetkilikti. Endi sol kásiporyndardyń qurylysyn merziminde aıaqtaýdyń mańyzy zor. Jańa óndiris oshaqtaryn iske qosý, ınnovasııalyq tehnologııalardy engizý, ǵylymı negizdelgen ónim shyǵarý – Jambyl oblysynyń aldaǵy jyldardaǵy basym baǵyty. Natrıı sıanıd óndirý jobasy óńirdiń ekonomıkalyq qýatyn arttyryp, elimizdiń ónerkásiptik áleýetin kúsheıte túsedi. Mańyzdy bastamany tabysty iske asyratynymyzǵa senimdimin. Irgeli zaýyttyń iske qosylýy altyn óndirý ónerkásibiniń strategııalyq qaýipsizdigin arttyryp, ishki naryqty tolyq qamtamasyz etýge, ımportty almastyrýǵa múmkindik beredi. Sol turǵydan alǵanda kásiporynnyń mańyzy zor. Eń bastysy, jańa kásiporyn jańa jumys oryndaryn qurýǵa mol múmkindik týǵyzady», deıdi oblys ákimi.
Toǵyz joldyń toraby sanalatyn Shý aýdanynda salynyp jatqan zaýyt basshylarynyń aıtýynsha, munda óndirilgen ónim otandyq naryqty qamtyp qana qoımaı, kórshiles Reseı, Qyrǵyzstan, Tájikstan, Mońǵolııa sekildi birneshe memleketke eksporttalady eken. Jańa zaýyt 2027 jyldan bastap tolyq qýatynda jumys isteıdi.
«Aýqymdy jobany júıeli túrde júzege asyrýǵa barynsha kúsh salyp jatyrmyz. Aldaǵy ýaqytta munda 250 turaqty jumys orny ashylady. Zaýytqa jumysqa qabyldanatyndardyń 96%-y elimizdiń azamattary ekenin aıta ketken lázim. Jumysqa tájirıbesi tolysqan jergilikti mamandardy, sonymen qatar tehnıkalyq ýnıversıtetterdiń túlekterin tartýdy josparlap otyrmyz. Bul kásiporynda jumys isteýdiń ózine tán ereksheligi bar. Zaýyt zamanaýı hımııalyq óndiris oshaǵy sanatyna engendikten, mamandar únemi izdenis ústinde júrýi kerek. Sondyqtan olardy oqytýǵa, kásibı biliktiligin udaıy shyńdap otyrýǵa aıryqsha nazar aýdaramyz. Sonda ǵana qolǵa alǵan jobamyzdyń jemisin kóremiz. Bizdiń ustanym osy», deıdi «Altynalmas Reagents» JShS bas dırektory Ýálıhan Atageldıev.
«Talas Investment» JShS bas dırektorynyń orynbasary Ábdiǵalı Júnisov natrıı sıanıdke birneshe memleketten suranys artyp otyrǵanyn málimdegen edi. Qazir atalǵan zaýyttyń ekinshi kezeńin júzege asyrý baǵytynda jumys atqarylyp jatyr. Soǵan qaraǵanda natrıı sıanıdke degen suranys jyl ótken saıyn artpasa, kemimeıtin sekildi.
Jalpy alǵanda, osy jyldyń on aıynyń qorytyndysynda óńirge 553,6 mlrd teńge kóleminde ınvestısııa tartyldy. Kórsetkish ótken jyldyń on aıymen salystyrǵanda 38,3%-ǵa artqan. Nátıjesinde Jambyl oblysy ınvestısııa tartý jóninen elimizdegi úzdik úsh óńirdiń qataryna qosylǵan.
Jyl basynan beri óńirde jalpy quny 21 mlrd teńgeni quraıtyn 10 ınvestısııalyq joba júzege asyrylǵan. Atqarylǵan aýqymdy jumys nátıjesinde 282 jańa jumys orny qurylǵan. О́ńir basshysy E.Qarashókeev bul baǵyttaǵy jumysty ári qaraı jalǵastyrýǵa qulshynyp otyr. Oǵan negiz de joq emes. Resmı derekke sensek, oblystyń ınvestısııalyq qorjynynda 2028 jylǵa deıin iske asyrylýy josparlanǵan, 6,4 myńnan astam jumys ornyn qurýdy kózdeıtin 62 joba bar. Olardyń jalpy quny 3,5 trln teńgeni quraıdy. Atalǵan jobalardyń 12-si sheteldik ınvestorlardyń qatysýymen júzege asyrylady.
Jambyl oblysy,
Shý aýdany