Qazaqstan halqy Assambleıasynyń Keńesi ústimizdegi jyldyń 14 aqpanynda Astanadaǵy Beıbitshilik jáne kelisim saraıynda elimizde bıyl prezıdenttik saılaý ótkizý týraly bastama kótergen bolatyn. Qazirgi kezde halyqaralyq sarapshylar, qazaqstandyq qoǵam qaıratkerleri, zııaly qaýym ókilderi men kásiporyn basshylary, elimizdiń túkpir-túkpirinen jumysshylar men aýyl sharýashylyǵy qyzmetkerleri QHA Keńesiniń bastamasyn qoldap, ózderiniń kópshilikpen yntymaqtastyqtaryn bildirip jatyr.
Muhtar Altynbaev,
Parlament Senatynyń depýtaty:
– Bul saılaý jaı ǵana saılaý emes. Bul saılaýda eldiń taǵdyry, ulttyń bolashaǵy sheshiledi. Saılaýdy ótkizýdi kópultty Qazaqstan halqy biraýyzdan qoldap jatyr. Qazaqstan Parlamenti de bul máseleni oryndy, ońtaıly kóterilgen utymdy usynys, parasatty pikir dep sanaıdy.
Aleks Vatanka,
Taıaý Shyǵys ınstıtýtynyń aǵa ǵylymı qyzmetkeri (Vashıngton, AQSh):
– Qazaqstannyń aınalasyn alyp qarańyz. Reseıde, Ýkraınada, bergi Taıaý Shyǵysta ne bolyp jatqanyn kórip otyrmyz. Buǵan qosa, álemde munaı baǵasy quldyrap, memleketterdiń qazynasyna aıtarlyqtaı zalalyn tıgizýde. Bul oraıda Qazaqstan ekonomıkasy 24 jyl boıy tek tabysty ósimge qol jetkizip keledi. Jáne saıası turaqtylyq saqtalǵan. Demek, mundaı qysyltaıań kezeńde el halqynyń saılaý ótkizý týraly dereý sheshim qabyldap, bastama kótere bilýin óte oryndy dep sanaımyn.
Eleýsin Saǵyndyqov,
Parlament Senatynyń depýtaty:
– Prezıdenttik saılaý ótkizý týraly másele – ekonomıkalyq jáne geosaıası aýyrtpalyqtarǵa qarsy aýqymy keń qorǵanys sharasy. Bul bastama órleý, órkendeý joly. Halyq múddesin kózdegen osy qadamnan basqa balama joq. Prezıdenttik saılaý ótkizý jónindegi bastamany tolyq qoldaımyn.
Marko ARSILLI,
San-Marıno Respýblıkasynyń ónerkásip jáne saýda boıynsha memlekettik hatshysy:
– Qazaqstan halqy Assambleıasy sekildi ınstıtýttyń pikirine qulaq túrgen asa mańyzdy. El prezıdentin saılaý qaı memleket úshin de úlken mańyzǵa ıe. Qazaqstanda da dál solaı. Saılaýdyń naq osy jyly ótýi tıistiginiń artyqshylyǵy aıtpasa da túsinikti. Qazirgi el halqynyń qoldaýyna qarap, sheshimniń oń bolatynyn senimmen aıtýǵa bolady. Ekinshiden, QHA óz bastamasyn der kezinde kóterip otyrǵanyna da esh kúmán joq.
Bektas Beknazarov,
Parlament Senatynyń depýtaty:
– Prezıdenttik saılaýdy, bıylǵa josparlansa utymdy bolatyn qoǵamdyq máni zor osy sharany eldik pen birliktiń merekesi etýge biz de biraýyzdan ún qosamyz dep senemin. Máńgilik El bolamyz degen biz de osy úndeýdi qoldap, el ıgiligine óz úlesimizdi qosaıyq.
Valter Shvımmer,
Avstrııadan saılanǵan Eýropa Keńesiniń Bas hatshysy (1999-2004 j.j.):
– Eń aldymen, árıne, Qazaqstan halqy men onyń múddeleri eskerilýi kerek. Onyń demokratııalyq quqyqtarynyń qorǵalýy asa mańyzdy. Al eger Konstıtýsııa prezıdenttik saılaýdy merziminen erte ótkizýge ruqsat beretin bolsa, basqa eshqandaı kedergi joq. Bastysy – úmitkerlerdiń saılaýǵa daıyndalýyna ýaqyt jetkilikti bolýy kerek.
Serik Aqylbaı,
Parlament Senatynyń depýtaty:
– Zańdyq turǵydan qaraǵanda, bul úderisti Konstıtýsııaǵa sáıkes jasaý kerek. Sebebi, bir jylda prezıdenttik jáne parlamenttik saılaýlar qatar ótýi múmkin emes. Konstıtýsııaǵa sáıkes osylaı. Sondyqtan da, Assambleıanyń usynysyn biz biraýyzdan qoldadyq.
Ramıl Gasanov,
Túrki keńesiniń Bas hatshysy (Túrkııa):
– Biz Qazaqstan halqy Assambleıasy Keńesiniń bastamasyn joǵary baǵalaımyz. Qazaq halqy danalyǵymen, batyldyǵymen erekshelenedi. Osy ýaqytqa deıin árdaıym durys joldy tańdap keldi, endi eldiń bolashaǵy úshin oń sheshim qabyldanady dep oılaımyn.
Aleksandr Rar,
saıasattanýshy (Berlın, Germanııa):
– Sońǵy on jylda Qazaqstan kúrdeli synaqtardan súrinbeı ótti. Prezıdenttik saılaý bıyl ótetin bolsa, kelesi jyly parlamenttik saılaý ótkizip, Qazaqstannyń atqarýshy bıligi bekemdele túsedi.
Kamal Ormantaev,
UǴA akademıgi, medısına ǵylymdarynyń doktory, professor:
– Prezıdenttik saılaýdy ótkizý týraly Qazaqstan halqy Assambleıasy Keńesiniń usynysyn qoldaımyn. Álemdegi kúrdeli geosaıası jaǵdaıdyń qalaı órbıtini belgisiz. Sondyqtan, el ekonomıkasyna qıyndyqtar tóndirmes úshin saılaýdy meılinshe erterek ótkizgenimiz abzal. Buǵan qosa qaıtalap aıtarym, Assambleıanyń usynysyn óte durys dep esepteımin.
Ashat Kúzekov,
Parlament Senatynyń depýtaty:
– Keshe ǵana men elge baryp keldim. Eldegi kásipkerler bolsyn, jaı qaýym nemese zeınetkerler bolsyn, qaı jaǵynan alyp qarasań da bári prezıdenttik saılaý ótkizýge biraýyzdan ózderiniń maquldaýyn, oılaryn, pikirlerin bildirip otyr.
Raýshan Sársembaeva,
Qazaqstannyń isker áıelder qaýymdastyǵynyń prezıdenti:
– Biz otbasynyń uıytqysymyz, tynyshtyq pen úıdiń berekesine jaýaptymyz. Áıel bir qolymen besik, ekinshi qolymen álem terbetedi demekshi, názik jandylar eldiń turaqtylyǵy men tynyshtyǵy óte mańyzdy ekenin jaqsy sezinedi. Memlekette qabyldanǵan barlyq baǵdarlamalar tıisti deńgeıde oryndalýy qajet. О́ıtkeni, olar bizdiń urpaǵymyzdyń kemel keleshegi úshin júzege asatyny sózsiz. Sondyqtan saılaý halyqtyń judyryq bolyp jumylýyna sep bolady.
Sanat Kóshkimbaev,
Qazaqstan Prezıdenti janyndaǵy Strategııalyq zertteýler ınstıtýty dırektorynyń orynbasary:
– Prezıdenttik saılaý ótkizý – zańdy qubylys. Sondyqtan, Qazaqstandaǵy basty saıası naýqandy keıinge shegerýge esh negiz joq. Sebebi, kásipkerler men iri bıznes ınvestorlar úshin saıası turaqtylyq asa mańyzdy. Iаǵnı, olar óz qarjysyn damýshy elderge salǵandy tıimdi kóredi. Dál osy álemdegi geosaıası turaqsyzdyq kezeńinde, ekonomıkalyq daǵdarystyń beleń alǵan tusynda bıznes qaýymdastyqqa, ınvestorlarǵa elimizdegi ahýaldyń ornyqty ekenin uǵyndyrý qajet.
Rahman Alshanov,
Qazaqstan Respýblıkasy JOO qaýymdastyǵynyń tóraǵasy:
– Búgingi tańda beıbitshilik pen turaqtylyqty, yntymaq pen birlikti nyǵaıtýda qoǵam men memlekettiń, elimizdiń barsha azamattarynyń kúsh-jigerin jumyldyrýdyń mańyzy zor. Osyǵan baılanysty QHA usynysyn qoldaı otyra, Qazaqstan Respýblıkasy JOO qaýymdastyǵy prezıdenttik saılaý ótkizý bastamasyn halyq múddesine saı keletin eń durys sheshim dep sanaıdy.
Igor Spırıdonov,
«Jas Otan» jastar qanatynyń jetekshisi (Oral):
– 2016 jyl álem elderi úshin ekonomıkalyq turǵydan qıyn bolǵaly tur. Sondyqtan, prezıdenttik saılaýdy bıyl ótkizip, eldiń órkendeýine den qoıý qajet.
Shyn máninde qaraıtyn bolsaq, qazir geosaıası ahýal jáne ekonomıkalyq jaǵdaı ońaı dep aıtýǵa bolmaıdy. Qazaqstan álemdik qoǵamdastyqtyń bir tolyqqandy múshesi retinde osyndaı máselelerdi aldaǵy ýaqytta sheshýge májbúr bolady. Eger saılaý bıyl ótken jaǵdaıda daǵdarysqa qarsy baǵdarlamalardy júzege asyrýǵa, ekonomıkada qalyptasqan basqa da máselelerdi sheshýge bizde biraz ýaqyt qalady, biz osy máselelerdi alańdamaı júzege asyra alatyn bolamyz.
Samat Baıgereev,
D.Serikbaev atyndaǵy ShQMTÝ oqytýshysy (О́skemen):
– «Nurly Jol» baǵdarlamasynda mashına jasaý salasyna úlken kóńil bólingen. Sondyqtan zertteý jumystarymyzdy jetildirý úshin saıası jaǵdaıymyz óte jaqsy bolý kerek. Osy sebepti prezıdenttik saılaýdy bıyl ótkizgen durys dep esepteımin. О́ıtkeni, bir jylda eki saılaýdy qatarynan ótkizý el zańnamasyna qaıshy keletin kórinedi.
Zaıtjan Iýldashev,
«Jambyl oblystyq azamattyq Alıans» zańdy tulǵalar birlestiginiń jetekshisi (Taraz):
– Qazaqstan halqy Assambleıasynyń bastamasyn tolyqtaı qoldaımyz. Búginde álemde bolyp jatqan qıyn kezeńde bizge turaqtylyq kerek. Oǵan kepil bolatyndaı qadam jasaýymyz kerek. Bul – ýaqyt talaby. Jalpy alǵanda, prezıdenttik saılaýdy bıyl ótkizý – álemdik qarjy-ekonomıkalyq daǵdarysqa tótep berýdiń birden-bir joly dep esepteımin.
Dınara Qamıdoldanova,
tarıh pániniń muǵalimi (Taldyqorǵan):
– Ekonomıkalyq baǵyt – «Nurly Jol» júzege asyrylýda. Onyń aıasynda, ásirese, bilim berý salasynda birshama jobalar júzege asyrylýda. Mektepter, jańadan balabaqshalar salynýda. Sonymen qatar, jańa jumys oryndary ashylýda. Al osy jobalardyń júzege asyrylýy 2016 jylǵa túsip otyr. Sol sebepten, biz prezıdenttik saılaýdyń erterek ótýine qoldaý kórsetemiz.
Jomart Omarov,
sharýa qojalyǵynyń basshysy (Soltústik Qazaqstan oblysy):
– Osy turaqtylyqtyń arqasynda, aýyl sharýashylyǵyna degen durys saıasattyń arqasynda jaǵdaıymyzdy durystap aldyq. Materıaldyq-tehnıkalyq jaǵdaıymyzdy túzedik. Biz, Qazaqstan halqy birligimizdi, oı-maqsatymyzdy alǵa bastap júretin Kóshbasshymyzdy saılap alǵanymyz durys dep esepteımiz.
Ermek Maqashev,
«Bolashaq» halyqaralyq stıpendııasy stıpendıattary qaýymdastyǵynyń atqarýshy dırektory:
– Álemdegi jaǵdaı jáne jahandyq syn-qaterler kóptegen elderde turlaýsyzdyq pen alańdaýshylyq týǵyzýda. Sondyqtan saılaýdy bıylǵy jyly ótkizý Otanymyzdyń gúldenýi jolyndaǵy memlekettik baǵyttyń kidirissiz júzege asa berýine septigin tıgizbek.
Matıas DORNFELDT,
Potsdam ýnıversıtetiniń saıasattaný doktory (Germanııa):
– Men Qazaqstan halqy Assambleıasynyń Májilisinde kóterilgen bastama der kezinde jarııalanyp otyr dep esepteımin. Asa mańyzdysy – mundaı tilekti Qazaqstan halqynyń ózi bildirýinde. Men 2015 jyly ótetin prezıdenttik saılaý, búkil álemdegi qarjy-ekonomıkalyq daǵdarysqa qaramastan, Qazaqstanǵa ózi qaı kezde de ustanyp kele jatqan turaqtylyq baǵytyn saqtap qalýǵa kómektesedi dep sanaımyn.
Kenjeǵalı SAǴADIEV,
akademık.
– Búgingi dúnıe mazasyz... Qazirgi kezde bir-birimen soǵys júrgizip nemese janjaldasyp jatpaǵan memleketterdi tabýdyń ózi qıyn. Álem búginde óziniń turaqsyzdyǵymen erekshelenedi. Sondyqtan bizge prezıdenttik saılaýdy bıyl ótkizip alý tıimdi bolmaq. Qazaqstan halqy Assambleıasynyń Keńesi bastamashy bolǵan bul mańyzdy naýqan júzege asqan jaǵdaıda, búkil el halqy, tutastaı memleketimiz paıdasyn kóretini esh kúmán týǵyzbaıdy.
Nádir NÁDIROV,
Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ınjenerlik akademııasynyń birinshi vıse-prezıdenti:
– Kúni keshe Ulttyq ınjenerlik akademııasynyń keńeıtilgen májilisi bolyp ótti. Onda biz Qazaqstan halqy Assambleıasynyń úndeýin talqylap, Otanymyzdyń ǵylymı qoǵamdastyǵyna osy bastamanyń tarıhı jáne mezgilinde jasalǵan bastama ekenin aıtyp, qosymsha úndeý jarııaladyq. Buǵan sebep, búgingi dúnıe saıası jáne ekonomıkalyq qıyndyqtar aldynda tur. Bul – bir. Ekinshiden, qazirgideı jaǵdaıda saılaý ótkizilip jatsa, odan tek utatyn bolamyz.
Ǵanı QALIEV,
Qazaqstannyń «Aýyl» sosıal-demokratııalyq partııasynyń tóraǵasy:
– Búgingi halyqaralyq jaǵdaı alasuryp tur. Qarjy-ekonomıkalyq daǵdarys ta tereńdeı túsýde. Onyń búgingi bet alysyna qarap, jýyr mańda jýası qoımaıtynyn baǵamdaǵandaısyń. Mundaı kúrdeli kezeńge, árıne, barlyq memleketter qarsy turýlary tıis. Bizdiń Qazaqstan sııaqty el – qatardaǵy elderdiń biri emes. Biz – erekshe elmiz. Sondyqtan ústimizdegi jyly merziminen buryn saılaý ótkizý durys sheshim bolatyny anyq.
Nına QAIýPOVA,
«Respýblıkalyq áıelder keńesi» qoǵamdyq birlestiginiń tóraıymy:
– Bul bastamaǵa jalpymemlekettik joǵary mańyzy turǵysynan kele otyryp, «Respýblıkalyq áıelder keńesiniń» músheleri ony tolyqtaı qoldaıtynyn atap kórsetemin. Biz eldiń kez kelgen qıyndyqtar men synaqtarǵa daıyn ekenin jáne qarsy tura alatynyn naqty bilemiz. Biz el ómirine beıjaı qaramaıtyn barlyq azamattardy, Otan patrıottaryn osy qıyn saǵatta judyryqtaı jumylyp, Qazaqstannyń bolashaq damýy úshin kúsh biriktirýge shaqyramyn.
Baqytjan ERTAEV,
«Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteriniń ardagerleri» qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy:
– Saılaý – demokratııalyq qoǵamnyń asa mańyzdy kórinisteriniń biri. Jáne ár azamattyń osy úderiske qatysýy el bolashaǵy qandaı bolatynyn sheshetinin de umytpaǵan jón. Osyndaı qadamǵa barý arqyly biz Memleket basshysy qolǵa alǵan barlyq bastamalardyń qalaı júzege asatynyna aıtarlyqtaı kólemde yqpal etemiz. Sonymen qatar, ekonomıkanyń, áleýmettik salanyń, naqtylaı aıtsaq, eńbekaqynyń, zeınetaqy men stıpendııalardyń der kezinde berilý máselesin sheshýge de úles qosamyz.